National Holiday "Nooruz"

Нооруз майрамы 2026-жылы March 21, 2026, Saturday күнү белгиленет. Бул жазгы күн менен түндүн теңелүүсүнө туш келет. Бүгүнкү күндөн баштап майрамга чейин так 77 күн калды. Кыргызстанда бул күн табияттын жаңылануусунун жана жаңы жылдын башталышынын символу катары чоң салтанат менен тосулат.

Ооба, Нооруз Кыргызстанда расмий мамлекеттик майрам болуп саналат. Бул күнү өлкө боюнча эс алуу жарыяланып, мамлекеттик мекемелер, мектептер жана көптөгөн жеке ишканалар жабылат. Майрамдык иш-чаралар бир нече күнгө созулушу мүмкүн, ал эми борбордук аянттарда жана сейил бактарда элдик серүүндөр, концерттер жана спорттук оюндар уюштурулат.

Нооруздун тарыхы 3000 жылдан ашуун убакыт мурунку байыркы зороастризм салтына барып такалат. Бул майрам жарыктын караңгылыкты, жакшылыктын жамандыкты жеңгенин жана кыштан кийин жаздын келишин билдирет. Кыргыз эли үчүн бул рухий тазалануунун, биримдиктин жана берекенин майрамы. Адамдар өткөн таарынычтарды кечирип, келечекке жакшы тилектер менен кадам ташташат.

Майрам алдында кыргыздар үйлөрүн кооздоп, короо-жайларын тазалашат. «Жаңы жылда идиш аяк бош болсо, жыл бою береке жок болот» деген ишеним менен бардык идиштерди суу, дан же сүт менен толтурушат. Ошондой эле карыздарды кайтарып, таарынышкан адамдар менен жарашуу салты бар. Майрам алдындагы түнү арча түтөтүп, үйдү жаман рухтардан тазалоо жөрөлгөсү аткарылат.

Майрамдын башкы символу — сүмөлөк. Ал өнүп чыккан буудайдан, ун жана май кошулуп, чоң казандарда түнү бою бышырылат. Сүмөлөк бышыруу процесси коомдук иш-чара болуп саналат; адамдар казанды айланып ырдап, жакшы тилектерди айтышат. Мындан тышкары, майрамдык дасторконго Нооруз көжө, боорсок, плов жана чалап сыяктуу улуттук тамак-аштар сөзсүз коюлат.

Майрам учурунда ат оюндары (көк бөрү, ат чабыш, кыз куумай) өзгөчө орунду ээлейт. Бишкектин Ала-Тоо аянтында жана башка шаарларда улуттук кийимчен балдардын бийи, фольклордук ансамблдердин концерттери өтөт. Айыл жерлеринде адамдар оттон секирип тазаланышат. Ошондой эле боз үйлөр тигилип, кол өнөрчүлөрдүн көргөзмөлөрү жана жарманкелер уюштурулат.

Туристтер үчүн Бишкек шаарындагы Ала-Тоо аянты эң кызыктуу жай болуп саналат, ал жерде масштабдуу маданий программалар өтөт. Ошондой эле Ош шаарынын базарларын жана тарыхый жайларын кыдыруу сунушталат, анткени ал жерде кыргыз, өзбек жана тажик маданияттарынын аралашуусу менен өзгөчө майрамдык маанай өкүм сүрөт. Сүмөлөк бышыруу аземдерине катышуу — эң унутулгус тажрыйбалардын бири.

Конокторго ыңгайлуу жана жылуу кийинүү сунушталат, анткени иш-чаралардын көбү ачык асман алдында өтөт. Сүмөлөк бышырып жаткан жергиликтүү тургундарга кошулуп, казанды аралаштырууга уруксат сурасаңыз болот — бул жакшы жөрөлгө деп эсептелет. Базарлардан жаңы бышкан тамактардан ооз тийип, элдик каада-салттарга сый мамиле жасоо маанилүү. Нооруз — бул ачыктыктын жана меймандостуктун майрамы, ошондуктан бардык коноктор жылуу кабыл алынат.