Holiday Details
- Holiday Name
- Mother Language Day
- Country
- Armenia
- Date
- February 21, 2026
- Day of Week
- Saturday
- Status
- 49 days away
- Weekend
- Falls on weekend
- About this Holiday
- Mother Language Day is a observance in Armenia
Mother Language Day
Armenia • February 21, 2026 • Saturday
49
Days
16
Hours
26
Mins
32
Secs
until Mother Language Day
Asia/Yerevan timezone
About Mother Language Day
Also known as: Մայրենի լեզվի օր
Մայրենի լեզվի միջազգային օրը Հայաստանում
Մայրենի լեզվի միջազգային օրը Հայաստանում ավելին է, քան պարզապես օրացուցային ամսաթիվ։ Այն խորհրդանշում է հայ ժողովրդի դարավոր պայքարը հանուն ինքնության, մշակույթի և գոյատևման։ Լեզուն հայերի համար համարվում է «հայրենիքի ներսում գտնվող հայրենիք», մի ամրոց, որը պահպանել է ազգը նույնիսկ պետականության բացակայության դարաշրջաններում։ Այս տոնը նվիրված է լեզվական բազմազանությանը, սակայն Հայաստանում այն ստանում է յուրահատուկ շեշտադրում՝ կենտրոնանալով հայոց լեզվի անաղարտության պահպանման և արևմտահայերենի՝ որպես վտանգված բարբառի պաշտպանության վրա։
Յուրաքանչյուր տարի այս օրը հայ հասարակությունը վերագնահատում է իր լեզվական ժառանգությունը։ Դա մի ժամանակահատված է, երբ կրթական հաստատությունները, մշակութային գործիչները և պետական այրերը միավորվում են՝ բարձրաձայնելու լեզվի առջև ծառացած մարտահրավերները գլոբալիզացիայի դարաշրջանում։ Հայաստանը, լինելով հնագույն գիր և գրականություն ունեցող երկիր, Մայրենիի օրը դիտարկում է որպես հարգանքի տուրք Մեսրոպ Մաշտոցի ժառանգությանը և այն բոլոր նվիրյալներին, ովքեր դարեր շարունակ պահել ու փոխանցել են հայոց բարբառները։
Ե՞րբ է նշվում Մայրենի լեզվի օրը 2026 թվականին
Մայրենի լեզվի միջազգային օրը նշվում է ամեն տարի նույն օրը՝ փետրվարի 21-ին։ Այն հաստատուն ամսաթիվ է և չի փոփոխվում տարեցտարի։
2026 թվականին միջոցառումները կիրականացվեն հետևյալ ժամանակացույցով.
- Ամսաթիվ: February 21, 2026
- Շաբաթվա օրը: Saturday
- Մնացել է: 49 օր
Տոնի պատմությունը և ծագումը
Մայրենի լեզվի միջազգային օրվա պատմությունը սկիզբ է առնում Բանգլադեշից։ 1952 թվականին Դաքայում ուսանողները դուրս եկան փողոց՝ պահանջելով ճանաչել բենգալերենը որպես պաշտոնական լեզու։ Ցավոք, ցույցերը վերածվեցին բախումների, և մի քանի երիտասարդներ զոհվեցին հանուն իրենց մայրենի լեզվի իրավունքի։ Այս հերոսական արարքը հիմք հանդիսացավ, որ 1999 թվականին ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ն հռչակի փետրվարի 21-ը որպես Մայրենի լեզվի միջազգային օր՝ նպատակ ունենալով խթանել աշխարհի լեզվական և մշակութային բազմազանությունը։
Հայաստանն այս նախաձեռնությանը պաշտոնապես միացավ ավելի ուշ։ ՀՀ Ազգային ժողովի որոշմամբ «Տոների և հիշատակի օրերի մասին» օրենքում կատարվեց լրացում, և 2005 թվականից սկսած փետրվարի 21-ը Հայաստանում նշվում է որպես Մայրենի լեզվի օր։ Սա կարևոր քայլ էր՝ ընդգծելու համար հայերենի դերը որպես պետականության հիմնասյուն։
Ինչպես են նշում Մայրենիի օրը Հայաստանում
Հայաստանում այս օրը չունի փառատոնային կամ դիմակահանդեսային բնույթ։ Այն ավելի շատ կրթական, գիտական և մշակութային խորհուրդ ունի։ Միջոցառումները սովորաբար կազմակերպվում են հետևյալ ուղղություններով.
1. Կրթական հաստատություններ
Դպրոցներում և բուհերում կազմակերպվում են բաց դասեր, շարադրությունների մրցույթներ և ասմունքի երեկոներ։ Ուսանողներն ու աշակերտները ներկայացնում են հայ մեծանուն գրողների ստեղծագործությունները, քննարկում են լեզվի պատմության փուլերը՝ գրաբարից մինչև ժամանակակից հայերեն։2. Գիտական սեմինարներ և կոնֆերանսներ
ՀՀ Գիտությունների ազգային ակադեմիայի Լեզվի ինստիտուտը և Երևանի պետական համալսարանը հաճախ կազմակերպում են գիտաժողովներ։ Այստեղ քննարկվում են լեզվական քաղաքականությանը վերաբերող հարցեր, տերմինաբանության հայացման խնդիրները և օտարաբանությունների դեմ պայքարի մեթոդները։3. Մշակութային միջոցառումներ
Գաբրիել Սունդուկյանի անվան ազգային ակադեմիական թատրոնում կամ այլ մշակութային օջախներում հաճախ կազմակերպվում են ցուցահանդեսներ։ Օրինակ՝ անցյալում անցկացվել են ցուցադրություններ՝ նվիրված Հայաստանում բնակվող ազգային փոքրամասնությունների լեզուներին (եզդիերեն, ասորերեն, հունարեն և այլն), ինչն ընդգծում է Հայաստանի հավատարմությունը ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ի բազմալեզվության սկզբունքներին։4. Արևմտահայերենի պահպանություն
Հատուկ ուշադրություն է դարձվում արևմտահայերենին։ Քանի որ ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ն արևմտահայերենը դասել է վտանգված լեզուների շարքին, Մայրենիի օրը հիանալի առիթ է սփյուռքահայ կազմակերպությունների հետ համատեղ ծրագրեր իրականացնելու համար, որոնք ուղղված են այս ճյուղի կենսունակության բարձրացմանը։Ավանդույթներ և սովորույթներ
Թեև Մայրենիի օրը չունի դարավոր ժողովրդական ավանդույթներ (ինչպես, օրինակ, Տրնդեզը կամ Վարդավառը), ձևավորվել են որոշակի ժամանակակից սովորույթներ.
- Այցելություն Օշական: Շատերը փետրվարի 21-ին այցելում են Օշականի Սուրբ Մեսրոպ Մաշտոց եկեղեցի, որտեղ ամփոփված է հայոց գրերի ստեղծողի մարմինը։ Սա խորհրդանշական ուխտագնացություն է դեպի մեր լեզվական արմատները։
- Գրքի նվիրատվություն: Քանի որ Մայրենիի օրը հաջորդում է Գիրք նվիրելու օրվան (փետրվարի 19, Հովհաննես Թումանյանի ծննդյան օրը), այս երկու տոները հաճախ միահյուսվում են, և մարդիկ շարունակում են միմյանց հայերեն գրքեր նվիրել։
- Սոցիալական մեդիա արշավներ: Երիտասարդության շրջանում տարածված է սոցիալական ցանցերում հայատառ գրելու և գեղեցիկ հայերեն մեջբերումներ տարածելու մշակույթը՝ կոչ անելով հրաժարվել լատինատառ կամ կիրիլիցայով հայերեն գրելուց։
Գործնական տեղեկատվություն այցելուների համար
Եթե դուք պատրաստվում եք այցելել Հայաստան 2026 թվականի փետրվարին, ահա մի քանի օգտակար խորհուրդ.
- Միջոցառումների վայրերը: Հիմնական իրադարձությունները տեղի են ունենում Երևանում։ Հետևեք Կրթության, գիտության, մշակույթի և սպորտի նախարարության պաշտոնական կայքին կամ տեղական մշակութային լրահոսին՝ 2026 թվականի փետրվարի կոնկրետ ժամանակացույցը ստանալու համար։
- Մասնակցություն: Գիտաժողովների և ցուցահանդեսների մեծ մասը բաց է հանրության համար։ Թատրոններում կազմակերպվող միջոցառումների համար հնարավոր է պահանջվեն տոմսեր կամ նախնական գրանցում։
- Լեզվական պատնեշ: Չնայած տոնը նվիրված է հայերենին, հայերը շատ հյուրընկալ են և սիրում են, երբ օտարերկրացիները փորձում են գոնե մի քանի բառ սովորել հայերեն։ «Բարև» կամ «Շնորհակալություն» ասելը այս օրը կընկալվի որպես մեծ հարգանքի նշան։
- Հագուստի կոդ: Հատուկ դրես-կոդ չկա, սակայն պաշտոնական միջոցառումների կամ եկեղեցի այցելելու դեպքում խորհուրդ է տրվում կրել համեստ հագուստ։
Արդյո՞ք սա պաշտոնական հանգստյան օր է
Կարևոր է նշել, որ Մայրենի լեզվի միջազգային օրը Հայաստանում չի համարվում ոչ աշխատանքային օր։
- Խանութներ և ռեստորաններ: Բոլոր առևտրի կենտրոնները, սննդի կետերը և զվարճանքի վայրերը գործում են սովորական աշխատանքային գրաֆիկով։
- Պետական հիմնարկներ: Բանկերը, փոստը և պետական գրասենյակները բաց են։
- Տրանսպորտ: Հասարակական տրանսպորտը աշխատում է առանց փոփոխությունների։
Եզրակացություն
Մայրենի լեզվի օրը Հայաստանում հիշեցում է այն մասին, որ լեզուն կենդանի օրգանիզմ է, որը խնամքի և պաշտպանության կարիք ունի։ Այն միավորում է Հայաստանի բնակիչներին, սփյուռքահայերին և երկրում ապրող ազգային փոքրամասնություններին մեկ ընդհանուր գաղափարի շուրջ՝ հարգանք սեփական արմատների և ուրիշի մշակույթի հանդեպ։ Մասնակցելով այս օրվա միջոցառումներին՝ դուք հնարավորություն կունենաք ավելի խորը ճանաչել հայկական ոգին և այն անդադար սերը, որը հայերը տածում են իրենց «ոսկեշինիկ» լեզվի նկատմամբ։
Frequently Asked Questions
Common questions about Mother Language Day in Armenia
2026 թվականին Մայրենի լեզվի միջազգային օրը նշվելու է February 21, 2026-ին, որը համընկնում է շաբաթ օրվա հետ (Saturday): Դեկտեմբերի 31-ից հաշված՝ տոնին մնացել է ընդամենը 49 օր: Այս օրը հանդիսանում է կարևոր հիշարժան ամսաթիվ բոլոր նրանց համար, ովքեր արժևորում են լեզվական բազմազանությունը և հայոց լեզվի պահպանումը թե՛ Հայաստանում, թե՛ սփյուռքում:
Ո՛չ, Մայրենի լեզվի օրը Հայաստանում պետական հանգստյան օր չէ: Չնայած դրա մեծ մշակութային և ազգային նշանակությանը, բոլոր պետական հիմնարկները, դպրոցները, բանկերը և մասնավոր ձեռնարկությունները գործում են սովորական աշխատանքային գրաֆիկով: Սա աշխատանքային օր է, որի ընթացքում իրականացվում են հիմնականում կրթական և մշակութային միջոցառումներ, որոնք չեն խաթարում երկրի առօրյա կյանքը:
Մայրենի լեզվի միջազգային օրը սահմանվել է ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ի կողմից 1999 թվականին և առաջին անգամ նշվել է 2000 թվականին: Այն նվիրված է 1952 թվականի Բանգլադեշի իրադարձություններին, երբ ուսանողները պայքարում էին բենգալերենին պաշտոնական կարգավիճակ տալու համար և զոհվեցին հանուն իրենց լեզվի: 2007 թվականին ՄԱԿ-ի Գլխավոր ասամբլեան պաշտոնապես ճանաչեց այս օրը՝ նպատակ ունենալով խթանել աշխարհի լեզվական և մշակութային բազմազանությունը և պաշտպանել անհետացող լեզուները:
Հայաստանում այս օրը նշվում է տարբեր կրթական և գիտական միջոցառումներով: Դպրոցներում և բուհերում կազմակերպվում են սեմինարներ, դասախոսություններ և քննարկումներ՝ նվիրված հայոց լեզվի անաղարտությանը: Հաճախ անցկացվում են շարադրությունների մրցույթներ, ասմունքի երեկոներ և գրքերի շնորհանդեսներ: Պետական մակարդակով կարող են կազմակերպվել գիտաժողովներ, որոնք ուղղված են լեզվական քաղաքականությանը և հայերենի զարգացմանը ժամանակակից աշխարհում:
Հայաստանի համար այս օրն ունի հատուկ նշանակություն՝ կապված արևմտահայերենի պահպանման հետ: Քանի որ ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ն արևմտահայերենը դասել է վտանգված լեզուների շարքին, միջոցառումների զգալի մասը կենտրոնանում է սփյուռքահայության լեզվական ժառանգության պաշտպանության վրա: Սա նաև առիթ է մեծարելու հայոց գրերը և Մեսրոպ Մաշտոցի ավանդը, որը հայ ինքնության հիմնասյունն է:
Այո, Հայաստանը կարևորում է իր տարածքում բնակվող ազգային փոքրամասնությունների լեզուների պահպանումը: Գ. Սունդուկյանի անվան ազգային ակադեմիական թատրոնում կամ այլ մշակութային կենտրոններում հաճախ կազմակերպվում են ցուցահանդեսներ և համերգներ՝ նվիրված եզդիերենին, ռուսերենին, ասորերենին և հունարենին: Սա ընդգծում է երկրի հավատարմությունը բազմալեզվությանը և հարգանքը բոլոր էթնիկ խմբերի մշակութային ինքնության հանդեպ:
Զբոսաշրջիկներին խորհուրդ է տրվում այցելել Մատենադարան՝ հին ձեռագրերի ինստիտուտ, որտեղ կարելի է տեսնել հայերեն գրավոր խոսքի բացառիկ նմուշներ: Կարելի է նաև հետևել մշակութային ազդագրերին և այցելել թատրոններ կամ գրադարաններ, որտեղ անցկացվում են բաց դասախոսություններ կամ գրական ընթերցումներ: Մասնակցությունը հիմնականում անվճար է, և այն հիանալի հնարավորություն է ծանոթանալու հայկական հարուստ գրական ավանդույթներին:
Մայրենի լեզվի օրը չունի ձևավորված խոհարարական ավանդույթներ կամ կրոնական ծեսեր: Այն ավելի շատ գիտակրթական բնույթի տոն է: Հիմնական «ավանդույթը» մայրենի լեզվով ճիշտ և գեղեցիկ խոսելու հորդորն է: Շատերը սոցիալական հարթակներում տարածում են հայ մեծերի խոսքերը լեզվի մասին կամ տեղադրում են տեսանյութեր, որտեղ երեխաները բանաստեղծություններ են արտասանում:
Historical Dates
Mother Language Day dates in Armenia from 2010 to 2025
| Year | Day of Week | Date |
|---|---|---|
| 2025 | Friday | February 21, 2025 |
| 2024 | Wednesday | February 21, 2024 |
| 2023 | Tuesday | February 21, 2023 |
| 2022 | Monday | February 21, 2022 |
| 2021 | Sunday | February 21, 2021 |
| 2020 | Friday | February 21, 2020 |
| 2019 | Thursday | February 21, 2019 |
| 2018 | Wednesday | February 21, 2018 |
| 2017 | Tuesday | February 21, 2017 |
| 2016 | Sunday | February 21, 2016 |
| 2015 | Saturday | February 21, 2015 |
| 2014 | Friday | February 21, 2014 |
| 2013 | Thursday | February 21, 2013 |
| 2012 | Tuesday | February 21, 2012 |
| 2011 | Monday | February 21, 2011 |
| 2010 | Sunday | February 21, 2010 |
Note: Holiday dates may vary. Some holidays follow lunar calendars or have different observance dates. Purple indicates weekends.
Quick Actions
About Armenia
- Country Code
- AM
- Continent
- Asia
- Total Holidays
- 20