Kazakhstan • February 18, 2026 • Wednesday
Also known as: Рамазан айының басталуы
Рамазан — бүкіл мұсылман үмбеті үшін, соның ішінде Қазақстан халқы үшін жылдың ең қасиетті, ең күткен және ең маңызды айы. Бұл тек тамақ пен судан тыйылу уақыты емес, бұл — жанның тазаруы, ойдың түзелуі және Жаратушыға жақындау кезеңі. Қазақстанның кең байтақ даласында Рамазан айы ерекше ықыласпен қарсы алынады. Бұл айда адамдар арасындағы мейірімділік, кешірімділік және өзара көмек сезімдері артып, қоғамда ерекше бір рухани атмосфера орнайды. Әрбір шаңырақ Оразаға алдын ала дайындалып, игі істер жасауға асығады.
Бұл айдың ерекшелігі — оның адамды тәрбиелеуінде. Ораза ұстау арқылы адам баласы өз нәпсісін тізгіндеуді, сабыр сақтауды және қолда бар нығметтердің қадірін білуді үйренеді. Қазақ халқының дәстүрінде Рамазан айы «айлардың сұлтаны» деп ардақталады. Осы кезеңде мешіттер жамағатқа толып, ауызашар дастархандары жайылып, туған-туыс пен көрші-қолаң арасындағы байланыс нығая түседі. Рамазан — бұл бірлік пен берекенің символы.
Қазақстанда Рамазан айының басталуы — бұл тек діни рәсім емес, бұл жалпыхалықтық рухани мереке іспетті. Қалалар мен ауылдарда қарбалас азайып, кешкі уақытта көшелерде ерекше тыныштық орнайды, ал ауызашар уақыты жақындағанда адамдар бір-біріне жақсылық тілеп, дастархан басына жиналады. Бұл айда жасалған әрбір қайырымдылық, берілген садақа және айтылған жылы сөз еселеніп қайтады деген сенім халық санасына терең ұялаған.
2026 жылы Қазақстанда Рамазан айының басталуы мұсылмандық ай күнтізбесіне сәйкес анықталады. Алдын ала болжамдар мен астрономиялық есептеулер бойынша, қасиетті айдың басталуы келесі күндерге сәйкес келеді:
Рамазанның басталуы (бірінші ораза күні): February 18, 2026 Апта күні: Wednesday Мерекеге дейін қалды: 46 күн
Айта кету керек, Рамазан айының нақты басталу күні жаңа туған айдың көрінуіне байланысты бір күнге өзгеруі мүмкін. Қазақстан мұсылмандары діни басқармасы (ҚМДБ) айдың көрінуін бақылап, ресми күнді бекітеді. Ислам күнтізбесі (Хижра) ай фазаларына негізделгендіктен, Рамазан айы жыл сайын григориан күнтізбесі бойынша шамамен 10-11 күнге ерте жылжып отырады. Бұл дегеніміз, мұсылмандар жылдар бойы Рамазанды жылдың барлық мезгілдерінде — аптап ыстық жазда да, қаһарлы қыста да қарсы алады.
Рамазан — ислам күнтізбесіндегі тоғызыншы ай. Бұл айдың қасиеттілігі ең алдымен Құран Кәрімнің түсе бастауымен байланысты. Ислам тарихына сүйенсек, дәл осы айда Мұхаммед (с.ғ.с.) пайғамбарға Жәбірейіл періште арқылы Алланың алғашқы аяттары түскен. Сондықтан бұл ай «Құран айы» деп те аталады.
Ораза ұстау — исламның бес парызының бірі. Бұл тек физикалық тұрғыдан ашығу емес, бұл — рухани емтихан. Оразаның мақсаты — адамның тақуалығын арттыру. Құранда: «Уа, иман келтіргендер! Сендерден бұрынғыларға парыз етілгендей, сендерге де ораза парыз етілді, бәлкім, тақуа боларсыңдар», — делінген («Бақара» сүресі, 183-аят).
Қазақ даласына ислам діні келгеннен бері Рамазан айы халықтың болмысымен, салт-дәстүрімен біте қайнасып кетті. Тіпті кеңестік кезеңдегі дінге тыйым салынған қиын замандарда да қазақ қариялары жасырын түрде ораза ұстап, бұл дәстүрді ұрпақтан-ұрпаққа жеткізе білді. Бүгінде Тәуелсіз Қазақстанда Рамазан айы еркін, кең көлемде және мемлекеттік деңгейдегі құрметпен атап өтіледі.
Қазақстанда Рамазан айын өткізудің өзіндік ерекшеліктері мен қалыптасқан дәстүрлері бар. Бұл ай басталғаннан-ақ елдегі қоғамдық өмірдің ырғағы өзгереді.
Күн шыққанға дейінгі тамақтану «сәресі» деп аталады. Қазақ отбасыларында сәресіне ерекше көңіл бөлінеді. Аналарымыз ерте тұрып, күні бойы қуат беретін құнарлы тағамдар дайындайды. Сәресі ішу — пайғамбарымыздың сүннеті, сондықтан бұл уақытта береке бар деп есептеледі.
Күн батқаннан кейін оразаны ашу «ауызашар» немесе «ифтар» деп аталады. Қазақстанда ауызашар беру — үлкен сауапты іс. Көршілер, туыстар бір-бірін қонаққа шақырады. Дастарханға қазақтың ұлттық тағамдары — ет, бауырсақ, құрт, сондай-ақ құрма мен жеміс-жидектер қойылады. Соңғы жылдары ірі қалалардағы мейрамханалар мен дәмханалар арнайы «Ауызашар мәзірін» ұсынуды дәстүрге айналдырған. Сондай-ақ, мешіттердің ауласында мыңдаған адамға арналған тегін ауызашар шатырлары құрылады.
Рамазан айының тағы бір ажырамас бөлігі — Тарауық намазы. Бұл тек Рамазан айында ғана құптан намазынан кейін оқылатын арнайы намаз. Қазақстанның барлық мешіттерінде тарауық намазы оқылып, онда Құран Кәрім толық хатым етіледі (бастан-аяқ оқып шығылады). Мешіттердің іші мен сырты жамағатқа толып, адамдар рухани азық алады.
Қазақ халқының Рамазан айына ғана тән бірегей дәстүрі — Жарапазан. Бұл — ораза айында айтылатын жыр-шәрпі. Бұрынғы кездерде жастар мен балалар үй-үйді аралап, жарапазан айтып, үй иесіне береке мен бақыт тілеген. Үй иелері жарапазан айтушыларға сый-сияпат берген. Бүгінде бұл дәстүр қайта жаңғырып, ауылдар мен қалаларда жиі кездеседі. Жарапазан — бұл халықтық фольклор мен діни нанымның тоғысқан жері.
Рамазан айының соңғы он күндігінде мұсылмандар ең қасиетті түнді — Қадір түнін күтеді. 2026 жылы бұл түн шамамен наурыз айының ортасына сәйкес келеді. Құранда бұл түннің «мың айдан да қайырлы» екені айтылған.
Бұл түні Қазақстан мешіттері таң атқанша ашық болады. Мыңдаған адам ұйықтамай, құлшылық жасап, дұға тілеп, Құран оқиды. Адамдар бұл түні періштелер жерге түсіп, тілектерді қабыл етеді деп сенеді. Қазақтар бұл түнді «Қадір түнін күзету» деп атайды және бұл түнде таза киім киіп, жақсы ниетпен өткізуге тырысады.
Рамазан — жомарттық айы. Қазақстанда бұл айда қайырымдылық шараларының саны күрт артады. Мұсылмандар «Пітір садақасын» береді. Пітір садақасы — жан басына берілетін міндетті садақа, оның көлемін жыл сайын ҚМДБ бекітеді.
Сонымен қатар, кәсіпкерлер мен еріктілер мұқтаж жандарға, көпбалалы отбасыларға, қарттар үйлеріне көмектеседі. «Рамазан қоржыны» сияқты акциялар аясында азық-түлік себеттері таратылады. Қазақ халқының «Кең болсаң, кем болмайсың» деген мәтелі осы айда айқын көрініс табады.
Егер сіз Рамазан айында Қазақстанға келуді жоспарласаңыз немесе осы елде тұратын өзге дін өкілі болсаңыз, келесі жайттарды білгеніңіз абзал:
Бұл сұрақ көптеген адамдарды қызықтырады. Қазақстан Республикасының заңнамасына сәйкес:
Рамазан айының басталуы және ораза күндері мемлекеттік мереке немесе демалыс күндері болып есептелмейді. Барлық мемлекеттік мекемелер, банктер, мектептер мен кәсіпорындар әдеттегі жұмыс кестесімен жұмыс істей береді. Тек Рамазан айы аяқталғаннан кейін келетін Ораза айт мерекесінің бірінші күні де кейде діни мереке ретінде атап өтіледі, бірақ ол Қазақстанда ресми демалыс күні емес (тек Құрбан айттың бірінші күні мен Рождество демалыс күндеріне жатады).
Дегенмен, Рамазан айының қоғамдағы маңызы соншалықты жоғары, тіпті ресми демалыс болмаса да, халық оны үлкен мереке ретінде сезінеді.
Рамазан — бұл тек діни міндет қана емес, бұл Қазақстан халқын біріктіретін, рухани құндылықтарды алдыңғы орынға шығаратын ерекше мезгіл. 2026 жылы Рамазан айының February 18, 2026 күні басталуы — әрбір адам үшін өз өміріне есеп беріп, жақсылыққа ұмтылуға берілген мүмкіндік.
Бұл айда қазақстандықтар бір-біріне «Ораза қабыл болсын!», «Ниетіңіз қабыл болсын!» деген жылы тілектер айтады. Рамазан айы елімізге тыныштық, отбасыларымызға береке және әрбір жанға рухани күш-жігер әкелсін. Егер сіз осы айда ораза ұстауды ниет етсеңіз, дайындықты қазірден бастаңыз. Ал егер ораза ұстамасаңыз да, айналаңыздағы адамдарға мейірімділік танытып, осы қасиетті айдың берекесінен үлес алуыңызға болады.
Рамазан айы мүбәрак болсын, ағайын
Common questions about Ramadan starts in Kazakhstan
2026 жылы Рамазан айының алғашқы күні February 18, 2026, яғни Wednesday күніне сәйкес келеді деп күтілуде. Қасиетті айдың басталуына 46 күн қалды. Айдың нақты басталу уақыты жаңа айдың көрінуіне байланысты бекітіледі, сондықтан мұсылман күнтізбесі бойынша бір күнге айырмашылық болуы мүмкін. Рамазан айы шамамен 29-30 күнге созылып, наурыз айының ортасына дейін жалғасады.
Жоқ, Рамазан айы Қазақстанда ресми мемлекеттік мереке немесе демалыс күні болып саналмайды. Барлық мемлекеттік мекемелер, бизнес орталықтары және дүкендер әдеттегі жұмыс кестесімен жұмыс істей береді. Дегенмен, Қазақстан халқының басым бөлігі мұсылмандар болғандықтан, бұл кезең елде рухани маңызы жоғары уақыт ретінде кеңінен атап өтіледі және көптеген мекемелерде ораза ұстаушыларға түсіністікпен қарау дәстүрі қалыптасқан.
Рамазан — ислам күнтізбесіндегі тоғызыншы және ең қасиетті ай. Бұл айда адамзатқа бағыт-бағдар ретінде Құран Кәрім түсе бастаған. Ораза ұстаудың басты мақсаты — рухани тазару, өзін-өзі тәрбиелеу, нәпсіні тыю және мұқтаж жандарға жанашырлық таныту. Мұсылмандар таң атқаннан күн батқанға дейін ішіп-жеуден және жаман әдеттерден тыйылып, құлшылыққа, қайырымдылыққа және дұға етуге ерекше көңіл бөледі.
Қазақстанда Рамазан айында халық арасында ауызша айтылатын «Жарапазан» жыры кең таралған. Сондай-ақ, туыстар мен көршілерді ауызшарға (ифтарға) шақыру дәстүрі өте мықты дамыған. Мешіттерде күн сайын Тарауық намазы оқылып, көпшілікке арналған тегін ауызшарлар ұйымдастырылады. Мұсылмандар бұл айда зекет беріп, пітір садақасын тарату арқылы мұқтаж жандарға көмектесуге тырысады.
Сәресі — таң намазының (Фаджр) алдында ішілетін ертеңгілік ас, ол күнделікті оразаның басталуын білдіреді. Ауызшар немесе Ифтар — күн батқан соң (Ақшам намазынан кейін) оразаны ашу рәсімі. Қазақстанда ауызды әдетте құрмамен немесе сумен ашады, содан кейін мол дастархан басында кешкі ас ішіледі. Қазақстанның әр қаласында (Астана, Алматы, Шымкент) географиялық орналасуына байланысты намаз және ауызшар уақыттарында айырмашылықтар болады.
Қадір түні — Рамазан айының соңғы он күндігіндегі ең қасиетті түн. 2026 жылы бұл түн наурыз айының ортасына (шамамен 10-18 наурыз аралығына) сәйкес келеді. Қазақстандықтар бұл түнді ұйықтамай, мешіттерде немесе үйлерінде құлшылықпен, Құран оқумен және дұға етумен өткізеді. Бұл түн «мың айдан да қайырлы» деп есептеледі және жасалған игі істердің сауабы еселеніп жазылады деп сеніледі.
Туристерге ораза ұстап жүрген адамдардың қасында қоғамдық орындарда тамақ ішпеу, су ішпеу және шылым шекпеу ұсынылады. Бұл — жергілікті мәдениет пен діни сенімге деген құрметтің белгісі. Сондай-ақ, мешіттерге барғанда және көшеде қарапайым, жабық киінген абзал. Көптеген мейрамханалар күндіз ашық болғанымен, кешкі уақытта ауызшар кезінде орындар алдын ала брондалуы мүмкін екенін ескеру қажет. 2026 жылдың ақпан айында Астана мен солтүстік аймақтарда ауа райы суық (-5°C-тан төмен) болатынын ескеріп, жылы киінген жөн.
Қазақстандағы мейрамханалар мен дәмханалардың көбі Рамазан айына арналған арнайы «Ифтар мәзірін» ұсынады. Кейбір тамақтану орындары күндіз жабылып, тек кешкісін жұмыс істеуі мүмкін. Қонақ үйлер ораза ұстайтын қонақтар үшін сәресі мен ауызшар ас мәзірін алдын ала дайындайды. Қоғамдық көлік пен такси қызметі ауызшар уақытына жақын кезде өте қарбалас болуы мүмкін, сондықтан жол жүруді алдын ала жоспарлаған жөн.
Ramadan starts dates in Kazakhstan from 2024 to 2025
| Year | Day of Week | Date |
|---|---|---|
| 2025 | Saturday | March 1, 2025 |
| 2024 | Monday | March 11, 2024 |
Note: Holiday dates may vary. Some holidays follow lunar calendars or have different observance dates. Purple indicates weekends.