International Women's Day

Халықаралық әйелдер күні: Қазақстандағы мерекенің мәні мен маңызы

Халықаралық әйелдер күні — бұл тек күнтізбедегі кезекті демалыс күні емес, бұл Қазақстан халқы үшін нәзіктіктің, көктемнің және әйел затына деген шексіз құрметтің символы. Қазақстан қоғамында 8 наурыз мерекесі ерекше орын алады, өйткені ол отбасылық құндылықтарды, анаға деген сүйіспеншілікті және әйелдердің қоғамдағы маңызды рөлін паш етеді. Бұл күні бүкіл ел бойынша мерекелік көңіл-күй орнап, көшелер гүлге толады, ал әрбір үйден дәмді тағамдардың иісі мен күлкі естіледі.

Қазақстанда бұл мереке кең ауқымда атап өтіледі. Бұл тек аналар мен жұбайларды ғана емес, сонымен қатар қыздарды, әпке-қарындастарды, әжелерді және еңбектегі әріптес әйелдерді құттықтайтын күн. Мерекенің басты мақсаты — әйелдердің жетістіктерін мойындау, олардың құқықтары мен теңдігін қолдау және оларға күнделікті өмірдегі қажырлы еңбегі мен мейірімділігі үшін алғыс айту. Қазақ халқының мәдениетінде әйел — шаңырақтың берекесі, алтын діңгегі болып саналатындықтан, бұл мереке ұлттық менталитетімізбен тығыз астасып кеткен.

Бұл күннің атмосферасы өте жеңіл әрі қуанышты. Қыстың суығынан кейін алғашқы күн сәулесімен келетін 8 наурыз табиғаттың оянуымен қатар келеді. Қазақстандықтар үшін бұл мереке Наурыз мейрамының алдындағы үлкен дайындық іспеттес. Қалаларда мерекелік концерттер ұйымдастырылып, мемлекеттік деңгейде түрлі марапаттар беріледі. Сонымен қатар, бұл күні ерлер қауымы ерекше белсенділік танытып, әйелдердің иығындағы күнделікті тұрмыстық міндеттерді өз мойнына алуға тырысады, бұл мерекенің тағы бір жағымды дәстүрі болып табылады.

2026 жылғы мереке күнтізбесі

2026 жылы Халықаралық әйелдер күні ерекше күнтізбелік жағдайда атап өтіледі. Мереке туралы негізгі ақпарат:

Мереке күні: March 8, 2026 Апта күні: Sunday Мерекеге дейін қалды: 64 күн

Қазақстанда 8 наурыз — бекітілген тұрақты күн. Яғни, ол жыл сайын өзгермейді, әрқашан наурыз айының сегізінші жұлдызында тойланады. Алайда, 2026 жылы мереке Sunday күніне сәйкес келгендіктен, Қазақстанның еңбек заңнамасына сәйкес, демалыс күні келесі жұмыс күніне, яғни 9 наурыз дүйсенбіге ауыстырылады. Бұл қазақстандықтарға қатарынан үш күн (сенбі, жексенбі, дүйсенбі) демалуға мүмкіндік береді. Мұндай ұзақ демалыс отбасылық сапарлар мен кең көлемді мерекелеуге өте қолайлы.

Тарихы мен шығу тегі: Революциядан ұлттық мерекеге дейін

Халықаралық әйелдер күнінің тарихы тереңде жатыр және ол әйелдердің тең құқықтылық пен сайлау құқығы үшін күресінен басталған. 1917 жылғы Петроградтағы (қазіргі Санкт-Петербург) әйелдер демонстрациясы Ресейдегі монархияның құлауына әкелген ақпан революциясының бастауы болды. Бұл оқиға ескі стиль бойынша 23 ақпанда, ал қазіргі Григориан күнтізбесі бойынша 8 наурызда орын алған.

1922 жылы Владимир Ленин бұл күнді әйелдердің революциялық қозғалыстағы ролін есте сақтау үшін ресми мереке ретінде бекітті. Кеңес Одағы дәуірінде 8 наурыз идеологиялық сипатқа ие болды — ол еңбекші әйелдердің, коммунизм құрылысшыларының және бейбітшілік үшін күрескерлердің күні ретінде насихатталды. Уақыт өте келе мерекенің саяси реңкі азайып, ол көбірек лирикалық, отбасылық және сұлулық мерекесіне айналды.

1977 жылы Біріккен Ұлттар Ұйымы (БҰҰ) 8 наурызды Халықаралық әйелдер құқықтары мен халықаралық бейбітшілік күні ретінде ресми түрде жариялады. Тәуелсіз Қазақстанда бұл мереке 1998 жылдан бастап ұлттық мереке мәртебесін алып, мемлекеттік деңгейде бекітілді. Бүгінгі таңда Қазақстан бұл күнді тек кеңестік мұра ретінде емес, әлемдік қоғамдастықтың бір бөлігі ретінде, гендерлік теңдік пен әйелдердің мүмкіндіктерін кеңейту мақсатында тойлайды.

Қазақстанда мереке қалай тойланады?

Қазақстанда 8 наурыз — өте көңілді және жылы мереке. Бұл күні елдегі атмосфераны басқа ештеңемен салыстыру мүмкін емес.

Сыйлықтар мен гүлдер

Бұл күннің басты символы — гүлдер. Наурыз айының басында Қазақстанның барлық қалаларында үлкен гүл базарлары ашылады. Ең танымал гүлдер — қызғалдақтар (тульпандар), мимозалар, раушан гүлдері мен лилиялар. Қызғалдақтар Қазақстан үшін ерекше маңызға ие, өйткені бұл гүлдің отаны — Орталық Азия далалары. Ерлер тек гүлдермен шектелмейді. Сыйлықтар ретінде көбінесе: Парфюмерия мен косметика; Зергерлік бұйымдар; Тәттілер мен шоколад жиынтықтары; Тұрмыстық техника немесе демалыс орындарына жолдамалар беріледі.

Отбасылық дастарқан

Қазақ халқының қонақжайлылығы 8 наурыз мерекесінде де айқын көрінеді. Отбасылар үлкен дастарқан басына жиналады. Мәзірде міндетті түрде дәстүрлі қазақ тағамдары болады: Бешбармақ: Ет пен қамырдан жасалатын басты ұлттық тағам. Бауырсақ: Майға пісірілген дәмді нан. Плау (палау): Ет пен күріштен жасалған хош иісті тағам. Сондай-ақ, мерекелік торттар мен түрлі салаттар дастарқанның сәнін келтіреді. Бұл күні әйелдер асханадағы жұмыстан босатылып, ерлер өздерінің аспаздық шеберліктерін көрсетуге тырысады.

Қоғамдық іс-шаралар

Алматы, Астана, Шымкент және басқа да ірі қалаларда мерекелік концерттер өтеді. Театрларда арнайы қойылымдар, ал сауда орталықтарында мерекелік жеңілдіктер мен шоу-бағдарламалар ұйымдастырылады. Мектептер мен балабақшаларда балалар аналарына арнап өлең оқып, ән айтып, өз қолдарымен жасаған ашық хаттарын сыйлайды. Жұмыс орындарында корпоративтік кештер өткізіліп, әйел әріптестерге құрмет көрсетіледі.

Туристер мен қонақтарға арналған ақпарат

Егер сіз 2026 жылдың наурыз айында Қазақстанға сапар шегуді жоспарласаңыз, төмендегі жайттарды ескергеніңіз абзал:

1. Сыйластық таныту: Егер сізді қазақ отбасы қонаққа шақырса, міндетті түрде гүл немесе тәтті сыйлық ала барыңыз. Бұл үй иесіне деген үлкен құрметтің белгісі.
2. Алдын ала брондау: Мереке күндері мейрамханалар мен кафелерде орын болмауы мүмкін. Сондықтан үстелді бірнеше күн бұрын брондаған жөн. Сондай-ақ, қалааралық пойыздар мен ұшақтарға билеттер де тез сатылып кетеді.
3. Ауа райы: Наурыз айының басында Қазақстанның солтүстігінде (Астана) әлі де қыс болып, қар жатуы мүмкін (температура -10°C дейін төмендеуі ықтимал). Ал оңтүстікте (Алматы, Шымкент) күн жылынып, көктемнің алғашқы белгілері байқалады (+10°C немесе +15°C). Сондықтан киім таңдағанда аймақтың ерекшелігін ескеріңіз.
4. Қоғамдық көлік: Қалалық көліктер мерекелік кесте бойынша жұмыс істейді. Такси қызметіне сұраныс жоғары болғандықтан, бағалар көтерілуі мүмкін.

Мемлекеттік мәртебесі: Не ашық, не жабық?

8 наурыз Қазақстанда ресми мемлекеттік мереке және демалыс күні болып табылады. 2026 жылы мереке жексенбіге түсетіндіктен, дүйсенбі, 9 наурыз да демалыс болады.

Мемлекеттік мекемелер: ХҚКО (ЦОН), әкімдіктер, мемлекеттік банктер мен почта бөлімшелері жабық болады. Білім беру орындары: Мектептер, колледждер мен университеттер жұмыс істемейді. Бизнес сектор: Көптеген жеке компаниялар мен кеңселер демалысқа шығады. Сауда және қызмет көрсету: Керісінше, сауда орталықтары, супермаркеттер, гүл дүкендері, мейрамханалар және ойын-сауық орындары күшейтілген режимде жұмыс істейді. Туристік нысандар мен музейлер келушілер үшін ашық болуы мүмкін, бірақ жұмыс уақытын алдын ала тексерген жөн.

Қорыта айтқанда, Қазақстандағы 8 наурыз — бұл тек әйелдердің мерекесі ғана емес, бұл бүкіл халықты біріктіретін, мейірімділік пен сұлулыққа толы шуақты күн. Бұл күні Қазақстанның қай түкпірінде болсаңыз да, сізді жылы шырай мен қонақжайлылық күтетіні анық.

---

Маңызды ескерту: 2026 жылғы мерекелік күндер туралы нақты ақпаратты және жұмыс күндерін ауыстыру туралы үкімет қаулысын egov.kz ресми порталынан тексеруді ұсынамыз. Мерекеге дейін әлі 64 күн бар, сондықтан жақындарыңызға тосынсый дайындауға уақытыңыз жеткілікті