Nauryz

Наурыз мейрамының негізгі күні March 21, 2026, яғни Saturday күніне сәйкес келеді. 2025 жылдың 31 желтоқсанынан бастап есептегенде, бұл айтулы күнге дейін әлі 77 күн бар. Қазақстанда мерекелік шаралар тек бір күнмен шектелмей, 14 наурыздан 23 наурызға дейін созылатын он күндік «Наурызнама» онкүндігі аясында кең көлемде атап өтіледі.

Иә, Наурыз – Қазақстандағы ең басты ұлттық және мемлекеттік мерекелердің бірі. 2026 жылы мереке күндері демалыс күндеріне сәйкес келуіне байланысты қазақстандықтар 21-25 наурыз аралығында ұзақ демалады. Бұл күндері мектептер, банктер, мемлекеттік мекемелер мен көптеген кәсіпорындар жабық болады. Алайда, мерекелік жәрмеңкелер, этно-ауылдар мен мәдени нысандар келушілер үшін ашық болып, халыққа қызмет көрсетеді.

Наурыз – көктемгі күн мен түннің теңелуіне тұспа-тұс келетін, табиғаттың жаңаруын, береке мен бірлікті бейнелейтін көне мереке. Оның тамыры исламға дейінгі дәуірлерден бастау алады және «Ұлыстың ұлы күні» деп аталады. Бұл күн жаңа жылдың басы, жақсылықтың символы ретінде қабылданады. Мерекенің басты мақсаты – халықтың ауызбіршілігін нығайту, ұлттық бірегейлікті сақтау және өткенге құрмет көрсетіп, болашаққа үмітпен қарау.

2025 жылдан бастап Қазақстанда Наурызды 10 күн бойы тойлау дәстүрі енгізілді. Әр күннің өз тақырыбы бар: 14 наурыз – «Амал» күні (Көрісу дәстүрі), 15 наурыз – Қайырымдылық күні, 19 наурыз – Жаңару күні (ағаш отырғызу), 20 наурыз – Ұлттық спорт күні, 21 наурыз – Ынтымақ күні, 22 наурыз – Жыл басы, ал 23 наурыз – Тазалық күні ретінде атап өтіледі. Бұл формат мерекенің мазмұнын байытып, түрлі мәдени және экологиялық шараларды қамтиды.

Наурыз мейрамында халық ұлттық киімдерін киіп, бір-біріне қонаққа барады. Ең басты дәстүрлердің бірі – Амал күніндегі «Көрісу», мұнда адамдар қол алысып, бір-біріне амандық тілейді. Сондай-ақ, мереке қарсаңында үйлерді тазалап, ағаш отырғызу (Жаңару күні) және жалпыұлттық экологиялық акцияларға қатысу маңызды саналады. Мерекелік дастархан мол жайылып, оған міндетті түрде жеті дәмнен тұратын Наурыз көже қойылады.

Ұлттық спорт күнінде (20 наурыз) еліміздің барлық аймақтарында дүбірлі жарыстар ұйымдастырылады. Ат үстіндегі тартысты ойын – көкпар, палуандар күресі, теңге ілу, аударыспақ және қыз қуу сияқты дәстүрлі спорт түрлерінен сайыстар өтеді. Бұл шаралар тек спорттық бәсеке ғана емес, сонымен қатар көшпенділер мәдениеті мен рухын жаңғыртатын үлкен мәдени қойылымдарға ұласады.

Туристер үшін бұл – қазақ мәдениетіне терең бойлаудың тамаша мүмкіндігі. Алматы мен Астана сияқты ірі қалалардағы этно-ауылдарға барып, қолөнер жәрмеңкелерін тамашалауға, ұлттық тағамдардан дәм татуға кеңес беріледі. Көктемгі ауа райы жұмсақ (шамамен 10-15°C), сондықтан ашық аспан астындағы шараларға қатысу өте ыңғайлы. Мереке күндері саяхатты алдын ала жоспарлап, қонақ үйлерді ертерек брондаған абзал, себебі бұл уақытта ішкі туризм белсенді болады.

Наурыз дастарханының символы – Наурыз көже. Бұл тағам су, ет, тұз, май, ұн, астық және сүт сияқты жеті түрлі компоненттен дайындалады, бұл өмірдің жеті негізін білдіреді. Дастарханның мол болуы келер жылдың берекелі әрі табысты болуының кепілі деп сенген. Адамдар бір-бірін мерекемен құттықтап, «Ақ мол болсын!», «Ұлыс оң болсын!» деген ақ тілектерін айтады.