Easter Sunday

Dimanch Pak an Ayiti: Yon Selebrasyon Lafwa, Fanmi ak Resisidans

Dimanch Pak, oswa tou senpleman "Pak", se youn nan dat ki pi enpòtan nan kalandriye relijye ak kiltirèl pèp ayisyen an. Nan yon peyi kote espirityalite anrasinen nan nanm popilasyon an, jou sa a reprezante pi plis pase yon senp dat nan almanak la; se yon moman kote viktwa lavi sou lanmò selebre ak yon fòs san parèy. Apre yon semèn refleksyon, penitans, ak tristès ki makonnen ak Vandredi Sen, Dimanch Pak rive tankou yon souf fre, yon limyè espwa ki klere nan kè chak Ayisyen, kit yo se Katolik, Pwotestan, oswa moun ki senpleman kwè nan fòs lavi a.

Nan sans li ki pi pwofon, Dimanch Pak an Ayiti se komemorasyon rezirèksyon Jezi Kris. Pou yon pèp ki travèse anpil eprèv nan listwa li, mesaj rezirèksyon an gen yon sonorite patikilye. Li raple tout moun ke apre fènwa, limyè a dwe parèt, e apre soufrans, gen posiblite pou yon nouvo kòmansman. Se yon jounen kote legliz yo debòde ak fidèl ki abiye ak bèl rad nèf, kote chante louwanj ap monte nan syèl la, epi kote atmosfè a chanje soti nan solanèl pou l tounen yon lajwa k ap bouyi an silans ak nan kominyon fraternel.

Sa ki rann Pak an Ayiti espesyal, se fason tradisyon kretyen yo mare ak reyalite kiltirèl lokal la. Pandan ke se yon fèt relijye anvan tout bagay, li se tou yon moman rasanbleman fanmi ki sakre. Se jou kote moun ki nan pwovens desann lavil, oswa moun lavil monte mòn pou yo ka pataje yon repa, remèsye Bondye pou lavi a, epi ranfòse lyen ki ini yo a. Malgre li pa yon jou konje legal tankou Vandredi Sen, enpòtans espirityèl li tèlman fò ke tout peyi a vibre nan ritm selebrasyon sa a.

Kilè Dimanch Pak ap fete nan ane 2026?

Pou ane k ap vini an, dat Pak la fikse pou:

Jou: Sunday Dat: April 5, 2026 Tan ki rete: Gen 92 jou ki rete anvan selebrasyon sa a.

Rara a: Pandan ke Pak se yon fèt kretyen, li koenside ak sezon Rara a ki rive nan bout li. Nan anpil zòn, gwoup Rara yo, ki te ap mache depi apre kanaval, konn fini vwayaj yo nan wikenn Pak la. Sa kreye yon kontras enteresan ant solanèl legliz la ak ritm tanbou ak vaksen Rara a nan lari yo. Nan kèk zòn riral, gen moun ki fè rityèl netwayaj espirityèl nan sous dlo oswa nan lanmè pou benefisye de "gras" sezon an. Vòlè Sèvolan (Kèf-volan): Se yon tradisyon ki kòmanse nan Karèm epi ki rive nan pwent li bò epòk Pak. Nan sezon sa a, van an konn soufle byen, epi syèl Ayiti a konn ranpli ak sèvolan tout koulè timoun ak jèn gason fè ak bwa banbou, papye swa, oswa plastik. Gen moun ki di sèvolan k ap moute nan syèl la se yon senbòl Kris la k ap moute nan syèl apre rezirèksyon l. Bwa Kayiman ak Tradisyon Vodou: Nan kèk kote, moun k ap pratike vodou tou selebre peryòd sa a nan fason pa yo, kote yo onore zansèt yo ak lwa yo ki asosye ak lavi ak gerizon, souvan nan yon fòm senkretis kote yo patisipe nan mès katolik yo tou.

Enfòmasyon Pratik pou Vizitè ak Etranje

Si w ap vizite Ayiti oswa si w ap viv nan peyi a pandan peryòd Dimanch Pak 2026 la, men kèk konsèy pou w ka viv eksperyans sa a byen:

1. Respè nan Legliz: Si w deside ale nan yon sèvis relijye (tankou nan Katedral Pòtoprens oswa nan gwo legliz nan vil pwovens yo), abiye w kòmsadwa. Pou gason, pantalon twal ak yon chemiz (menm si se yon chemiz manch kout) obligatwa. Pou fanm, yon ròb oswa yon jip ki rive nan jenou se sa ki pi apwopriye. Evite rad ki twò dekolte.
2. Transpò ak Sikilasyon: Lari yo konn trè trankil nan maten Dimanch Pak paske pifò moun nan legliz. Sepandan, transpò piblik (taptap) ap fonksyone nòmalman, menmsi yo ka mwens sou lari a pase yon jou lasemèn.
3. Sekirite ak Konpòtman: Pak se yon peryòd kote moun yo trè ouvè ak akeyan, men yo trè serye sou lafwa yo. Si w ap pran foto, mande pèmisyon anvan, sitou andedan legliz yo pandan seremoni yo.
4. Mete ak Klima: Nan mwa avril, tanperati a an Ayiti kòmanse chofe. Atann ou ak yon chalè ant 28 ak 32 degre Sèlsiyis. Li bon pou w gen dlo sou ou epi pwoteje tèt ou kont solèy la si w ap mache nan lari. Pak se tou yon peryòd kote lapli ka tonbe nan aprèmidi, sa yo rele "lapli Pak", ki souvan konsidere kòm yon benediksyon pou tè a.

Èske Dimanch Pak se yon jou konje ofisyèl?

Sa a se yon pwen ki konn kreye konfizyon: Vandredi Sen (ki se 3 avril 2026) se yon jou konje legal an Ayiti. Tout biwo leta, bank, ak lekòl fèmen. Dimanch Pak (April 5, 2026) se yon obsèvans relijye, men li pa yon jou konje legal anplis paske li deja tonbe yon dimanch.

• Lendi Pak (6 avril 2026) pa ofisyèlman yon jou konje an Ayiti (kontrèman ak kèk peyi an Ewòp oswa nan Karayib anglophone la), men anpil lekòl ak kèk biznis konn rete fèmen pou pèmèt moun yo tounen soti nan vwayaj yo te fè nan pwovens.

Konklizyon

Dimanch Pak an Ayiti se yon manifestasyon vivan nan kilti ak rezilyans pèp ayisyen an. Se yon jou kote doulè yo mete sou kote pou yo ka selebre lavi. Kit se nan gwo katedral yo ki gen bèl achitekti, kit se nan ti chapèl nan mòn yo kote vwa fidèl yo ap moute byen wo, lespri Pak la se menm nan: yon kwayans pwofon ke pi bon jou ap vini e ke lavi a toujou gen dènye mo a. Pou nenpòt moun ki vle konprann nanm Ayiti, viv yon Dimanch Pak nan peyi a se yon eksperyans espirityèl ak imen ki p ap janm bliye.