Royal Plowing Ceremony

ពិធីបុណ្យច្រូតកាត់នៅកម្ពុជា៖ ការប្រារព្ធពិធីបុរាណដ៏ពិសិដ្ឋិ

ពិធីបុណ្យច្រូតកាត់ ឬ ពិធីបុណ្យអេះជ្រូក គឺជាពិធីប្រពៃណីបុរាណដ៏សំខាន់បំផុតមួយរបស់កម្ពុជា ដែលមានប្រវត្តិសាស្រ្តយូរលង់ណាស់មកហើយ។ ពិធីនេះត្រូវបានប្រារព្ធឡើងក្នុងគោលបំណងដើម្បីអបអរសាទរដើមរដូវស្រូវ និងដើម្បីសូម្បីតែភ្លៀងធ្លាក់ឲ្យបានទៀងទាត់សម្រាប់ការដាំដុះ។ នេះគឺជាពិធីដែលផ្សារភ្ជាប់យ៉ាងស៊ីជម្រៅរវាងព្រះមហាក្សត្រ និងប្រជាជនកម្ពុជា ជាពិសេសប្រជាកសិករដែលរស់នៅលើធនធានធម្មជាតិ និងការងារកសិកម្ម។

លក្ខណៈពិសេសនៃពិធីនេះគឺការរួមបញ្ចូលគ្នាយ៉ាងល្អឥតខ្ចោះរវាងសាសនា វប្បធម៌ និងប្រពៃណីដ៏សម្បូរបែប។ វាមិនត្រឹមតែជាពិធីសាសនាប៉ុណ្ណោះទេ ថែមទាំងជាសញ្ញានៃការចងចាំពីដើមកំណើតនៃអរិយធម៌ខ្មែរ ដែលមានឫសគល់ចេញពីវប្បធម៌ហិណ្ឌូពីប្រទេសឥណ្ឌា និងការរួមបញ្ចូលគ្នាជាមួយព្រះពុទ្ធសាសនាក្រោយមក។ ក្នុងនាមជាប្រទេសដែលមានសេដ្ឋកិច្ចពឹងផ្អែកលើវិស័យកសិកម្ម ពិធីនេះពិតជាមានសារៈសំខាន់ណាស់សម្រាប់ជីវិតរស់នៅរបស់ប្រជាជនកម្ពុជា។

ពេលវេលានៃការប្រារព្ធពិធីនៅឆ្នាំ 2026

នៅក្នុងឆ្នាំ 2026 ពិធីបុណ្យច្រូតកាត់ត្រូវបានគ្រោងនឹងប្រារព្ធឡើងនៅថ្ងៃទី May 5, 2026 ដែលជាថ្ងៃ Tuesday។ បច្ចុប្បន្ន នៅសល់ពេល 77 ថ្ងៃទៀតទើបដល់ថ្ងៃប្រារព្ធពិធី។

ថ្ងៃប្រារព្ធពិធីនេះមិនមែនជាថ្ងៃថេរនោះទេ ដោយសារតែវាអាស្រ័យទៅលើប្រតិទិនចន្ទគតិ។ ជារៀងរាល់ឆ្នាំ ថ្ងៃប្រារព្ធពិធីនេះអាចនឹងប្រែប្រួល ប៉ុន្តែភាគច្រើននឹងធ្លាក់នៅក្នុងអំឡុងខែឧសភា។ ការប្រែប្រួលនេះអាស្រ័យលើការកំណត់ថ្ងៃតាមប្រតិទិនខ្មែរ និងការកំណត់ថ្ងៃដោយក្រសួងធម្មការ និងសាសនា។ ដូច្នេះ សម្រាប់ការត្រៀមខ្លួនឲ្យបានត្រឹមត្រូវ ប្រជាជន និងភ្ញៀវទេសចរណ៍គួរតែពិនិត្យមើលព័ត៌មានថ្មីៗពីរដ្ឋាភិបាល ឬពីវត្តមាននៃព្រះបរមរាជវាំងឲ្យបានទៀងទាត់។

ប្រវត្តិសាស្រ្ត និងប្រភពដើម

ពិធីបុណ្យច្រូតកាត់មានប្រភពចេញពីសម័យកាលនៃអរិយធម៌ហ្វូណន ដែលមានអាយុកាលជាង ១,០០០ ឆ្នាំមុន។ វាត្រូវបាននាំយកមកពីប្រទេសឥណ្ឌា ដែលមានឥទ្ធិពលពីសាសនាហិណ្ឌូ និងប្រពៃណីប្រាសាទ។ ក្នុងសម័យអ័ង្គករ ពិធីនេះត្រូវបានប្រារព្ធឡើងដើម្បីថ្វាយបង្គំទៅដល់ព្រះឥន្ទ្រ និងព្រះវិស្ណុ ដែលជាព្រះដែលត្រួតត្រាលើធម្មជាតិ និងកសិកម្ម។ ក្នុងសម័យនោះ ព្រះមហាក្សត្រត្រូវបានចាត់ទុកថាជាព្រះនាគ ដែលមានតួនាទីការពារប្រជាជន និងដីធ្លី។

ក្រោយមក នៅក្នុងសតវត្សទី ១៤ និង ១៥ ពិធីនេះត្រូវបានរួមបញ្ចូលជាមួយព្រះពុទ្ធសាសនា។ ទោះបីជាមានការផ្លាស់ប្តូរតិចតួចក៏ដោយ ក៏ខ្លឹមសារសំខាន់នៅតែដដែល គឺដើម្បីសុំឲ្យមានភ្លៀងធ្លាក់គ្រប់គ្រាន់ និងការដាំដុះផលិតផលបានល្អ។ ក្នុងរជ្ជកាលព្រះបាទពិរុទ្ធ និងរជ្ជកាលផ្សេងៗទៀត ពិធីនេះត្រូវបានរៀបចំយ៉ាងធំធេង ហើយក៏ជាពេលដែលប្រជាជនអាចជួបជុំគ្នានៅក្នុងរាជធានី។

នៅក្នុងរបបប្រល័យពូជសាសន៍ខ្មែរក្រហម ពិធីប្រពៃណីទាំងអស់ត្រូវបានហាមឃាត់ និងបំផ្លាញចោល។ ប៉ុន្តែ ក្រោយឆ្នាំ ១៩៩៣ ពិធីនេះត្រូវបានស្តារឡើងវិញ ហើយក៏បានក្លាយទៅជានិមិត្តរូបនៃការរស់រានមានជីវិតឡើងវិញនៃវប្បធម៌ខ្មែរ។ ការស្តារឡើងវិញនេះបង្ហាញឲ្យឃើញថា កម្ពុជានៅតែរក្សាបាននូវអត្តសញ្ញាណវប្បធម៌ និងប្រពៃណីដ៏សំខាន់របស់ខ្លួន។

អ្វីដែលកើតឡើងក្នុងអំឡុងពិធី

ពិធីបុណ្យច្រូតកាត់ត្រូវបានដឹកនាំដោយព្រះមហាក្សត្រ ឬតំណាងព្រះអង្គ (ដែលត្រូវបានគេស្គាល់ថាជាព្រះស្រី ឬ ស្តេចមេក)។ មានការចូលរួមពីព្រះសង្ឃ និងមន្ត្រីរាជការជាច្រើន។ ដំណើរការនៃពិធីមានដូចខាងក្រោម៖

ការធ្វើស្រែចំការដោយប្រើជ្រូកព្រះ: ជ្រូកព្រះ (ឬគោ) ដែលត្រូវបានតុបតែងដោយផ្កា និងមាស នឹងត្រូវបានដឹកទៅកាន់វាលស្រែ។ ជ្រូកទាំងនេះនឹងអូសឈើច្រូតដីជាលក្ខណៈនិមិត្តរូប ហើយក៏មានការដាំដុះពូជស្រូវ ឬពូជដំណាំផ្សេងៗទៀតផងដែរ។ ជាទូទៅ ពួកគេត្រូវអូសឈើច្រូតជុំវិញបរិវេណវាលស្រែចំនួនបីជុំ ដើម្បីតំណាងឲ្យការចាប់ផ្តើមនៃរដូវស្រូវថ្មី។

ការទស្សន៍ទាយតាមរយៈអាហារ: នេះជាផ្នែកដ៏គួរឲ្យភ្ញាក់ផ្អើលបំផុតនៃពិធី។ ជ្រូកព្រះនឹងត្រូវដាក់ឲ្យជ្រើសរើសអាហារពីចានចំនួនប្រាំពីរ ដែលមានដូចជា៖ អង្ករ ស្រូវសាលី សណ្តែក ល្ង ស្មៅ ទឹក និងស្រាពោត។ ការជ្រើសរើសរបស់ជ្រូកព្រះនឹងត្រូវប្រកាសជាសាធារណៈ និងត្រូវបកស្រាយថាជាការទស្សន៍ទាយអំពីលទ្ធផលនៃការដាំដុះក្នុងឆ្នាំនោះ។ ឧទាហរណ៍ បើជ្រើសរើសអង្ករ នេះជាសញ្