King's Birthday

ថ្ងៃបុណ្យខួបកំណើតព្រះមហាក្សត្រ

ថ្ងៃបុណ្យខួបកំណើតព្រះមហាក្សត្រ នៃព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជា ត្រូវបានប្រារព្ធធ្វើឡើងជារៀងរាល់ឆ្នាំនៅថ្ងៃទី១៤ ខែឧសភា។ នេះជាថ្ងៃឈប់សម្រាកសាធារណៈដ៏សំខាន់មួយ ដែលប្រជាជនកម្ពុជាទាំងអស់ប្រារព្ធព្រះរាជទានគុណចំពោះព្រះមហាក្សត្រ នរោត្តម សីហមុនី ដែលបានឡើងគ្រងរាជ្ជសម្បត្តិក្នុងឆ្នាំ២០០៤។ ថ្ងៃបុណ្យនេះមិនត្រឹមតែជាឱកាសដើម្បីរំលឹកដល់ថ្ងៃកំណើតរបស់ព្រះអង្គប៉ុណ្ណោះទេ ថែមទាំងជាព្រឹត្តិការណ៍មួយដែលរួមចំណែកដល់ការរួបរួមជាតិ និងការថែរក្សានូវសាសនា ប្រពៃណី ព្រះរាជវង្សានុក្រម និងវប្បធម៌ដ៏យូរលង់របស់កម្ពុជា។

ព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជាមានរបបរាជានិយមដ៏ពិសេស ដែលព្រះមហាក្សត្រត្រូវបានជ្រើសរើសពីចំណោមសមាជិកព្រះរាជវង្ស អាយុចាប់ពី៣០ឆ្នាំឡើងទៅ ដោយក្រុមប្រឹក្សារាជបល័ញ្ជ។ ថ្ងៃបុណ្យខួបកំណើតព្រះមហាក្សត្រ នរោត្តម សីហមុនី នៅថ្ងៃទី១៤ ខែឧសភា គឺជាឱកាសមួយដើម្បីប្រជាជនបង្ហាញនូវការគោរពស្រឡាញ់ និងការថ្លែងអំណរគុណដល់ព្រះអង្គ ដែលតែងតែថែរក្សាសន្តិភាព ស្ថិរភាព និងការអភិវឌ្ឍន៍នៅក្នុងប្រទេស។ បរិយាកាសទូទាំងប្រទេសពោរពេញទៅដោយភាពសប្បាយរីករាយ និងការដឹងគុណ ដោយមានការតុបតែងលំអរទីក្រុង និងការរៀបចំព្រឹត្តិការណ៍ផ្សេងៗដើម្បីអបអរសាទរ។

តើថ្ងៃបុណ្យនេះនឹងប្រព្រឹត្តទៅនៅពេលណា?

ថ្ងៃបុណ្យខួបកំណើតព្រះមហាក្សត្រ ត្រូវបានកំណត់ថ្ងៃដ៏ពិតប្រាកដជារៀងរាល់ឆ្នាំ គឺថ្ងៃទី១៤ ខែឧសភា។ សម្រាប់ឆ្នាំ 2026 ថ្ងៃបុណ្យនេះនឹងធ្លាក់ចំថ្ងៃ Thursday ទី May 14, 2026។ នៅសល់ពេលវេលាទៀតទេ 0 ថ្ងៃ ដើម្បីឈានចូលដល់ថ្ងៃបុណ្យដ៏មហានេះ។

ថ្ងៃបុណ្យនេះជាថ្ងៃថេរ មិនមានការប្រែប្រួលទៅតាមប្រតិទិនចន្ទគតិនោះទេ ដូច្នេះវាតែងតែធ្លាក់ចំថ្ងៃទី១៤ ខែឧសភាជារៀងរាល់ឆ្នាំ។ ទោះជាយ៉ាងណា ប្រសិនបើថ្ងៃបុណ្យនេះធ្លាក់ចំថ្ងៃសៅរ៍ ឬថ្ងៃអាទិត្យ ថ្ងៃឈប់សម្រាកសាធារណៈអាចនឹងត្រូវប្តូរទៅថ្ងៃធ្វើការនៅសប្តាហ៍បន្ទាប់ ដើម្បីធានាថាប្រជាជនទទួលបានថ្ងៃឈប់សម្រាកពេញលេញ។ សម្រាប់ឆ្នាំ ២០២៦ ថ្ងៃបុណ្យនេះធ្លាក់ចំថ្ងៃព្រហស្បតិ៍ ដែលជាឱកាសល្អសម្រាប់ប្រជាជនធ្វើដំណើរកម្សាន្ត ឬត្រឡប់ទៅលំនៅឋានរបស់ខ្លួន។

ប្រវត្តិសាស្រ្ត និងដើមកំណើត

ព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជាមានរបបរាជានិយមដ៏ពិសេស ដែលព្រះមហាក្សត្រត្រូវបានជ្រើសរើសពីចំណោមសមាជិកព្រះរាជវង្ស អាយុចាប់ពី៣០ឆ្នាំឡើងទៅ ដោយក្រុមប្រឹក្សារាជបល័ញ្ជ ដែលមានសមាជិកពីព្រះរាជវង្ស ព្រះសង្ឃ និងតំណាងរាស្រ្ត។ នេះជាប្រព័ន្ធពិសេសដែលកម្ពុជាជាប្រទេសតែមួយគត់នៅលើពិភពលោកដែលមានរបបរាជានិយមបែបនេះ។

ព្រះមហាក្សត្រ នរោត្តម សីហមុនី ទ្រង់ប្រសូត្រនៅថ្ងៃទី១៤ ខែឧសភា ឆ្នាំ១៩៥៣ នៅទីក្រុងភ្នំពេញ។ ទ្រង់ជាព្រះរាជបុត្រាច្បងរបស់ព្រះករុណា នរោត្តម សីហនុ និងព្រះមហាក្សត្រី នរោត្តម ម៉ូនីកា។ ក្នុងឆ្នាំ២០០៤ ក្រោយពីព្រះករុណា នរោត្តម សីហនុ ទ្រង់សោយទិវង្គតដោយសារបញ្ហាសុខភាព ព្រះអង្គត្រូវបានជ្រើសរើសដោយក្រុមប្រឹក្សារាជបល័ញ្ជឲ្យឡើងគ្រងរាជ្ជសម្បត្តិជាព្រះមហាក្សត្រនៃព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជា។

ព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជាបានឆ្លងកាត់ការលំបាកយ៉ាងច្រើនក្នុងប្រវត្តិសាស្រ្ត ជាពិសេសក្នុងរជ្ជកាលខ្មែរក្រហម ដែលបណ្តាលឲ្យប្រជាជនទទួលទុក្ខលំបាកយ៉ាងធ្ងន់ធ្ងរ។ ព្រះមហាក្សត្រ នរោត្តម សីហមុនី ទ្រង់ផ្ទាល់ក៏ធ្លាប់ជួបប្រទះនូវទុក្ខលំបាកក្នុងរជ្ជកាលខ្មែរក្រហមដែរ ពេលទ្រង់មានព្រះជន្មាយុ១៤ឆ្នាំ។ ទ្រង់ត្រូវបានបញ្ជូនទៅរស់នៅប្រទេសចិនក្នុងឆ្នាំ១៩៧៧ ដើម្បីសិក្សាសូត្រមានដូចជាការសិក្សាខាងផ្នែករបាំ និងតន្រ្តី ដែលជាវិស័យដែលទ្រង់ចូលចិត្ត។ ក្រោយមកទ្រង់បានទៅសិក្សាបន្តនៅប្រទេសឆែក ដែលទ្រង់ចេះភាសាចេក (Czech) យ៉ាងច្បាស់។

ការឡើងគ្រងរាជ្ជសម្បត្តិរបស់ព្រះមហាក្សត្រ នរោត្តម សីហមុនី ក្នុងឆ្នាំ២០០៤ ត្រូវបានចាត់ទុកថាជាព្រឹត្តិការណ៍ដ៏សំខាន់មួយក្នុងការស្តារឡើងវិញនូវស្ថិរភាព និងការអភិវឌ្ឍន៍បន្ទាប់ពីរជ្ជកាលដ៏វឹកវរនៃការតស៊ូផ្ទៃក្នុង។ ថ្ងៃបុណ្យខួបកំណើតព្រះមហាក្សត្រ ត្រូវបានប្រារព្ធឡើងដើម្បីរំលឹកដល់ព្រះរាជទានគុណរបស់ព្រះអង្គ ដែលបានកំពុងដឹកនាំប្រទេសជាតិឆ្ពោះទៅរកសន្តិភាព ស្ថិរភាព និងការអភិវឌ្ឍន៍ ព្រមទាំងថែរក្សានូវសាសនា ប្រពៃណី និងវប្បធម៌ដ៏យូរលង់របស់កម្ពុជា។

របៀបប្រារព្ធពិធី និងសកម្មភាព

ថ្ងៃបុណ្យខួបកំណើតព្រះមហាក្សត្រជាថ្ងៃបុណ្យប្រារព្ធបែបសប្បាយរីករាយ ដែលផ្តោតលើការថ្វាយបង្គំ និងការគោរពដល់ព្រះរា