Nevruz Day

Sulltan Nevruzi në Shqipëri: Festa e Ringjalljes, Shpresës dhe Harmonisë Kombëtare

Dita e Nevruzit, e njohur gjerësisht në Shqipëri si "Sulltan Nevruzi", është një nga festat më të rëndësishme dhe më kuptimplota në kalendarin kulturor dhe shpirtëror të popullit shqiptar. Kjo ditë shënon ardhjen e pranverës, ekuinoksin pranveror dhe, për komunitetin e madh Bektashi, ditëlindjen e Imam Aliut, dhëndrit dhe kushëririt të Profetit Muhamed. Nevruzi nuk është thjesht një datë në kalendar; është një simbol i fuqishëm i triumfit të dritës mbi errësirën, i ngrohtësisë mbi të ftohtin e dimrit dhe i jetës mbi vdekjen. Në Shqipëri, kjo festë mbart një peshë të veçantë mistike dhe shoqërore, duke u kthyer në një urë lidhëse mes besimeve të ndryshme dhe një dëshmi të gjallë të tolerancës fetare që karakterizon kombin tonë.

Ajo që e bën Nevruzin të veçantë në trojet shqiptare është gërshetimi i elementeve natyrore me ato hyjnore. Për shqiptarët, kjo ditë përfaqëson çastin kur natyra "merr frymë" përsëri, kur pemët nisin të lulëzojnë dhe toka përgatitet për të dhënë frytet e saj. Sipas traditës bektashiane, Nevruzi është dita kur çdo krijesë, nga bima më e vogël e deri te njeriu, i përulet Zotit në shenjë mirënjohjeje për jetën. Është një kohë reflektimi, ku besimtarët kërkojnë pastrimin e shpirtit dhe ripërtëritjen e besimit. Atmosfera që mbizotëron gjatë kësaj feste është ajo e gëzimit të përbashkët, ku dyert e shtëpive hapen për miqtë dhe të afërmit, duke krijuar një ndjenjë uniteti që shkon përtej përkatësive fetare.

Në Shqipëri, Sulltan Nevruzi festohet me një devotshmëri të lartë jo vetëm nga Bektashitë, por respektohet dhe festohet edhe nga Sunitët, Katolikët dhe Ortodoksët. Ky karakter ekumenik e bën Shqipërinë një rast unik në botë, ku një festë me rrënjë kaq të thella orientale dhe spirituale shndërrohet në një festë kombëtare të bashkimit. Është dita kur shqiptarët urojnë njëri-tjetrin për "mbarësi dhe begati", duke besuar fort se dëshirat e bëra në këtë ditë të shenjtë kanë një fuqi të veçantë për t'u plotësuar.

Kur festohet Nevruzi në vitin 2026?

Për vitin që po vjen, festimet do të kenë një rëndësi të veçantë pasi bien në fundjavë, duke u dhënë mundësi familjeve të mblidhen më gjerësisht.

Data e festës: March 22, 2026 Dita e javës: Sunday Koha e mbetur: Edhe 78 ditë deri në festimin e madh.

Rrënjët e Nevruzit humbasin në lashtësi, duke u shtrirë mbi 3,000 vjet më parë. Emri "Nevruz" vjen nga persishtja e vjetër (Nowruz) që do të thotë "Dita e Re". Origjina e tij lidhet me qytetërimet e lashta sumere, babilonase dhe persiane, kohë përpara se perandoritë e mëdha të formoheshin. Në mitologjinë e lashtë, kjo ditë lidhet me mbretërit legjendarë si Kiyumers (ose Kaymerth), i cili thuhet se ishte njeriu i parë që mbretëroi, dhe Jemshidi, i cili e shpalli këtë ditë si një kohë festimesh të mëdha pas triumfit mbi errësirën dhe kaoset.

Sulltan Nevruzi është një festë zyrtare kombëtare në Republikën e Shqipërisë. Kjo do të thotë se: Institucionet Shtetërore: Të gjitha zyrat qeveritare, shkollat, universitetet dhe bashkitë janë të mbyllura. Bankat: Sektori bankar nuk punon në këtë datë. Bizneset: Shumica e bizneseve private dhe zyrave mbyllen për t'u dhënë mundësi punonjësve të festojnë me familjet e tyre. Dyqanet dhe Shërbimet: Supermarketet e mëdha, qendrat tregtare, kafenetë dhe restorantet zakonisht qëndrojnë të hapura, madje restorantet shpesh janë plotësisht të rezervuara për dreka familjare. Transporti: Transporti publik funksionon me orar të reduktuar (si ditët e diela).

Duke qenë se në vitin 2026, data March 22, 2026 bie në ditë të Sunday, sipas ligjit shqiptar, nëse një festë zyrtare bie në fundjavë, dita e hënë që pason bëhet ditë pushimi. Kjo krijon një fundjavë të gjatë, e cila inkurajon njerëzit të udhëtojnë drejt vendlindjeve të tyre apo drejt teqeve kryesore në vend.

Përfundim

Sulltan Nevruzi në Shqipëri është më shumë se një festë fetare; është një manifestim i identitetit kulturor dhe i harmonisë njerëzore. Ai na kujton se pas çdo dimri të ashpër vjen një pranverë e lulëzuar dhe se shpresa është forca që mban gjallë shpirtin njerëzor. Ndërsa numërojmë edhe 78 ditë deri në këtë festë të madhe, ndjenja e pritjes fillon të ndihet në ajrin e pastër të marsit. Pavarësisht nëse jeni besimtarë apo thjesht adhurues të traditës, Nevruzi në Shqipëri ju fton të festoni jetën, dashurinë dhe fillimet e reja nën dritën e diellit pranveror.

Gëzuar Sulltan Nevruzin të gjithë shqiptarëve, për shumë vjet mbarësi dhe begati në familjet tuaja!