Holiday Details
- Holiday Name
- March Equinox
- Country
- Albania
- Date
- March 20, 2026
- Day of Week
- Friday
- Status
- 76 days away
- About this Holiday
- March Equinox in Albania (Tirana)
March Equinox
Albania • March 20, 2026 • Friday
76
Days
19
Hours
26
Mins
26
Secs
until March Equinox
Europe/Tirane timezone
About March Equinox
Also known as: Ekuinoksi i pranverës
Ekuinoksi i Marsit dhe Dita e Verës në Shqipëri: Një Udhërrëfyes i Plotë
Në Shqipëri, ardhja e pranverës nuk është thjesht një ndryshim i numrave në kalendar apo një fenomen astronomik i ftohtë. Megjithëse astronomikisht Ekuinoksi i Marsit shënon pikën ku dita dhe nata janë të barabarta, për popullin shqiptar, ky moment kulmon me festën e lashtë dhe madhështore të Ditës së Verës. Kjo festë është simboli i ringjalljes së natyrës, triumfi i dritës mbi errësirën dhe një dëshmi e gjallë e rrënjëve pagane që kanë mbijetuar përmes shekujve në trojet arbërore.
Dita e Verës është festa më e dashur mbarëkombëtare, e cila bashkon shqiptarët pa dallim feje apo krahine. Ajo përfaqëson një lidhje të ngushtë me diellin, tokën dhe bimësinë. Është koha kur "Zana e Malit" del nga tempulli i saj për të lajmëruar fundin e dimrit të egër dhe fillimin e një stine të begatë. Për vizitorët dhe vendasit, kjo ditë mbart një energji të veçantë që ndihet në ajrin e pastër të marsit, në aromën e ëmbëlsirave tradicionale dhe në ngjyrat e ndezura të veroreve që zbukurojnë duart e fëmijëve dhe degët e pemëve.
Kur festohet në vitin 2026?
Në Shqipëri, festimi i ardhjes së pranverës është i lidhur ngushtë me datën 14 Mars, e cila sipas kalendarit të vjetër Julian përkonte me fillimin e muajit të parë të vitit. Megjithëse ekuinoksi astronomik ndodh rreth datës 20 mars, tradita shqiptare ka mbetur besnike e 14 marsit si dita zyrtare e festimeve.
Për vitin 2026, të dhënat e festës janë si më poshtë: Dita e javës: Friday Data: March 20, 2026 Koha e mbetur: Edhe 76 ditë deri në festë.
Kjo datë është fikse çdo vit. Që nga viti 2004, me vendim të Parlamentit të Shqipërisë, 14 Marsi është shpallur festë kombëtare dhe ditë pushimi zyrtar, duke i dhënë kësaj tradite mijëvjeçare statusin që meriton në shoqërinë moderne.
Historia dhe Origjina e Lashtë
Rrënjët e kësaj feste humbasin në mjegullën e antikitetit ilir. Sipas legjendës, Dita e Verës i kushtohet perëndisë së gjuetisë, pyjeve dhe natyrës, e cila në trevat e Elbasanit njihej si Zana e Çermenikës. Thuhej se kjo hyjni dilte nga tempulli i saj më 14 mars për të sjellë mbarësi dhe gjelbërim. Elbasani, qyteti në qendër të Shqipërisë, konsiderohet si djepi i këtij celebrimi.
Në kohët e lashta, shqiptarët adhuronin Diellin dhe Tokën si burime të jetës. Rituali i zjarreve, që praktikohet ende sot në shumë fshatra, është një mbetje e adhurimit të diellit. Zjarri shihej si një mjet për të "forcuar" diellin e dobët të dimrit dhe për të pastruar shpirtrat e njerëzve nga e keqja. Pavarësisht ndryshimeve fetare – përhapjes së krishterimit dhe më vonë islamit – Dita e Verës mbeti e paprekur, duke u kthyer në një element identifikues të identitetit kulturor shqiptar që tejkalon doktrinat fetare.
Si festohet: Traditat dhe Ritet
Festimet fillojnë që në prag të festës, mbrëmjen e 13 marsit, dhe vazhdojnë gjatë gjithë ditës së nesërme. Çdo rajon ka nuancat e veta, por disa elemente janë universale.
Ndezja e Zjarreve (Zjarret e Ditës së Verës)
Në prag të festës, në oborret e shtëpive, në kodra apo në sheshe, ndizen zjarre të mëdha. Ky ritual ka një qëllim purifikues. Të rinjtë kërcejnë mbi flakë, një veprim që besohet se largon sëmundjet dhe sjell fat për vitin e ardhshëm. Hi i zjarrit shpesh shpërndahet nëpër ara për të siguruar një korrje të mbarë. Në zonat blegtorale, barinjtë i kushtojnë rëndësi të veçantë këtij momenti, duke e parë si një ogur të mirë për shëndetin e bagëtive.Verorja: Simboli i Pranverës
Një nga traditat më të bukura dhe më të ruajtura është vendosja e "Verores". Kjo është një rryp i thurur me fije leshi ose pambuku në ngjyrë të kuqe dhe të bardhë. Ngjyra e kuqe simbolizon gjakun dhe jetën, ndërsa e bardha simbolizon dritën dhe pastërtinë. Si mbahet: Verorja vendoset në kyçin e dorës ose në qafë më 14 mars. Kur hiqet: Ajo nuk hiqet derisa të shihet dallëndysha e parë ose lejleku i parë që kthehet nga vendet e nxehta. Kur kjo ndodh, verorja hiqet dhe vendoset në degën e një peme (shpesh trëndafil apo frutore). Besohet se zogjtë do ta marrin atë për të thurur fole, dhe kjo do t'i sjellë fat personit që e ka mbajtur.Ballokumja: Shija e Elbasanit
Nuk mund të ketë Ditë Vere pa ballokume. Kjo është një ëmbëlsirë unike që e ka origjinën nga Elbasani. Receta është sa e thjeshtë në përbërës, aq edhe e vështirë në përgatitje. Ajo bëhet me miell misri të situr hollë, gjalpë të freskët deleje (i rrahur mirë), sheqer dhe vezë. Tradita kërkon që ballokumja të rrihet në një enë bakri me një lugë druri, pasi kjo i jep teksturën e duhur krokante dhe të shkrifët. Sot, gjatë 14 marsit, rrugët e Elbasanit dhe Tiranës mbushen me aromën e gjalpit të pjekur, dhe tregtarët rrugorë shesin ballokume të freskëta në çdo cep.Gruri i Zier dhe "Kolludra"
Në disa zona të Veriut dhe Jugut, përgatitet gruri i zier (ashure ose kolludra), i cili përzihet me arra dhe fruta të thata. Kjo simbolizon bollëkun e tokës dhe dëshirën që hambarët të jenë plot gjatë gjithë vitit.Atmosfera në Qytetet Kryesore
Nëse jeni në Shqipëri gjatë kësaj periudhe në vitin 2026, këtu janë vendet ku festimet janë më të zjarrta:
- Elbasani: Ky është "kryeqyteti" i Ditës së Verës. Qyteti decokohet me lule dhe simbole pranverore. Ka koncerte, parada me veshje popullore, ekspozita artizanale dhe lojëra tradicionale. Mijëra njerëz nga e gjithë Shqipëria vizitojnë Elbasanin për të provuar ballokumet autentike.
- Tirana: Kryeqyteti organizon festivale të mëdha në Bulevardin "Dëshmorët e Kombit" dhe në Parkun e Madh të Liqenit Artificial. Për të rinjtë ka koncerte me muzikë moderne, ndërsa për familjet ka aktivitete në natyrë dhe panaire ushqimore.
- Korça: Në këtë qytet jugor, festimet kanë një karakter shumë romantik dhe tradicional. Ndezja e zjarreve nëpër lagjet e vjetra shoqërohet me serenata korçare dhe valle rrethi.
- Zonat Rurale: Për një përvojë më mistike, fshatrat e Shqipërisë së Mesme ofrojnë ritet e vërteta të tokës, ku mund të shihni barinjtë dhe fermerët që kryejnë ritet e lashta të plonit dhe mbarësisë.
Informacion Praktik për Vizitorët (Mars 2026)
Nëse planifikoni të vizitoni Shqipërinë për të përjetuar këtë festë, ja çfarë duhet të keni parasysh:
Moti: Marsi në Shqipëri është fillimi i pranverës. Në zonat e ulëta si Tirana dhe Elbasani, temperaturat zakonisht luhaten midis 10°C dhe 17°C. Ditët janë shpesh me diell, por mbrëmjet mbeten të freskëta. Sugjerohet të vishni rroba me shtresa (layers). Në zonat malore mund të ketë ende mbetje dëbore. Transporti: Duke qenë se është ditë pushimi, mjetet e transportit publik mund të kenë orare të reduktuara, por linjat Tiranë-Elbasan do të jenë shumë të ngarkuara. Rekomandohet të niseni herët në mëngjes për të shmangur trafikun e rënduar. Ushqimi: Provoni ballokumet, por kërkoni ato që janë bërë në mënyrë artizanale. Gjithashtu, është traditë të hani vezë të ziera dhe arra në këtë ditë. Piknikët: Pas orës 10:00 të mëngjesit, shumica e shqiptarëve drejtohen drejt parqeve ose zonave të gjelbëruara për piknikë familjarë. Nëse doni të zini një vend në Parkun e Liqenit në Tiranë apo në pikat turistike të Elbasanit, duhet të shkoni herët.Rëndësia e Festës si Trashëgimi Kulturore
Dita e Verës nuk është thjesht një ditë argëtimi; ajo është pjesë e shpirtit të kombit. Kohët e fundit, ka pasur përpjekje për të rritur ndërgjegjësimin mbi rëndësinë e kësaj feste si trashëgimi e mbrojtur nga UNESCO (për elemente si verorja dhe ritet e zjarrit). Ajo tregon një popull që, pavarësisht sfidave historike, ka ruajtur dashurinë për natyrën dhe respektin për ciklet e jetës.
Për shqiptarët, kjo ditë shënon momentin kur "dielli fillon të ngrohë eshtrat e tokës". Është një kohë optimizmi, ku njerëzit lënë pas mëritë e dimrit dhe hapin dyert për mysafirët, duke shpërndarë ballokume dhe urime për një jetë të gjatë e të begatë.
Statusi Zyrtar: A është Ditë Pushimi?
Po, 14 Marsi është festë zyrtare në të gjithë Republikën e Shqipërisë.
Administrata Publike: Të gjitha zyrat shtetërore, bankat dhe shkollat janë të mbyllura. Bizneset Private: Shumë biznese private gjithashtu mbyllen ose punojnë me orar të shkurtuar për t'u lejuar punonjësve të festojnë me familjet e tyre. Shërbimet: Restorantet, kafenetë dhe dyqanet ushqimore qëndrojnë hapur dhe shpesh janë më të ngarkuara se zakonisht, pasi njerëzit dalin në masë për të festuar.Në vitin 2026, duke qenë se festa bie në ditën Friday, pritet që i gjithë fundjava të jetë e mbushur me aktivitete festive, duke e kthyer këtë periudhë në një mundësi të shkëlqyer për turizëm kulturor.
Përmbledhje e Traditave Kryesore
| Tradita | Përshkrimi | | :--- | :--- | | Ballokumja | Ëmbëlsira simbol me miell misri dhe gjalpë. | | Verorja | Rrypi kuq e bardhë që mbahet në dorë deri në ardhjen e dallëndysheve. | | Zjarret | Ndezja e zjarreve në mbrëmje për të pastruar shpirtin dhe natyrën. | | Vizitat | Vizita tek të afërmit, ku djali më i vogël i shtëpisë shpesh dërgon dhurata. | | Lulet | Mbledhja e luleve të para të pranverës (manushaqet, narcisët) për të zbukuruar shtëpinë. |
Ekuinoksi i Marsit në Shqipëri, i mishëruar te Dita e Verës, është një ftesë për të festuar jetën. Është një moment kur koha ndalon për të admiruar mrekullinë e natyrës që zgjohet. Pavarësisht nëse jeni në mes të zhurmës festive të Tiranës apo në qetësinë e një fshati malor, ndjenja e ringjalljes është e njëjtë. Edhe 76 ditë na ndajnë nga ky moment magjik në vitin 2026, kur Shqipëria do të vishet sërish me petkun e saj më të bukur: atë të pranverës së përjetshme.
Frequently Asked Questions
Common questions about March Equinox in Albania
Ekuinoksi i Marsit, i cili shënon fillimin astronomik të pranverës, do të ndodhë të Friday, më March 20, 2026. Ka edhe 76 ditë deri në këtë moment kur dita dhe nata janë pothuajse të barabarta në kohëzgjatje. Megjithatë, duhet theksuar se në Shqipëri, festimi kryesor që lidhet me ardhjen e pranverës nuk bëhet saktësisht në këtë datë astronomike, por festohet me traditë të lashtë më 14 mars.
Jo, data astronomike e ekuinoksit (20 mars) nuk është festë zyrtare. Sidoqoftë, Shqipëria feston 'Ditën e Verës' më 14 mars, e cila është një festë kombëtare zyrtare e sanksionuar me ligj që nga viti 2004. Në këtë ditë, shkollat, zyrat qeveritare dhe shumë biznese janë të mbyllura për të lejuar qytetarët të festojnë ripërtëritjen e natyrës dhe forcimin e diellit, një traditë që i paraprin astronomisë moderne.
Dita e Verës është festa më e vjetër pagane e shqiptarëve, me rrënjë në adhurimin e diellit, tokës dhe natyrës. Ajo simbolizon largimin e errësirës së dimrit dhe rigjenerimin e jetës. Sipas legjendës, Zana e Malit (perëndia e gjuetisë dhe pyjeve) dilte nga tempulli i saj pranë Elbasanit në këtë kohë për të lajmëruar ardhjen e verës. Kjo festë ka mbijetuar ndër shekuj si një simbol i pastrimit dhe bashkimit komunitar, duke ruajtur identitetin kulturor shqiptar.
Festimet fillojnë që në prag të festës me ndezjen e zjarreve pastruese në oborre dhe kodra. Njerëzit mblidhen rreth zjarrit, këndojnë, kërcejnë dhe hidhen mbi flakë për fat dhe shëndet. Ditën e festës, familjet organizojnë pikniqe në natyrë, zakonisht pas orës 9:00 ose 10:00 të mëngjesit. Në qytete si Elbasani dhe Tirana, organizohen koncerte, parada dhe lojëra tradicionale. Një element kyç është shpërndarja e dhuratave dhe ushqimeve nga djemtë e rinj te të afërmit e tyre.
Verorja është një rreth i thurur me fije leshi ose pambuku në ngjyrë të kuqe dhe të bardhë, që vendoset në dorë ose në qafë duke filluar nga 1 marsi (sipas kalendarit të vjetër) ose 14 marsi. Ajo mbahet deri sa të shihet dallëndyshja e parë ose lejleku i parë. Kur shihet zogu, verorja hiqet dhe varet në një degë peme, në mënyrë që zogjtë ta marrin për të ndërtuar fole. Ky ritual simbolizon mirëseardhjen e stinës së ngrohtë dhe mbrojtjen nga dielli.
Ushqimi më simbolik i kësaj periudhe është 'Ballokumja'. Kjo është një ëmbëlsirë tradicionale e veçantë, e gatuar kryesisht në Elbasan me miell misri, gjalpë të freskët, sheqer dhe vezë. Gatimi i saj kërkon mjeshtëri dhe rrahje të gjatë në enë bakri. Gjatë festimeve, ballokumet shiten kudo nëpër rrugë dhe janë pjesë e pandashme e dhuratave që familjet shkëmbejnë me njëra-tjetrën.
Elbasani konsiderohet 'kryeqyteti' i festimeve të pranverës dhe qendra e pelegrinazhit për këtë festë. Atje do të gjeni atmosferën më autentike me dekorime të shumta dhe aktivitete kulturore. Tirana gjithashtu ofron festime të mëdha urbane me koncerte në sheshin 'Skënderbej'. Për ata që preferojnë traditat rurale, zonat malore dhe qyteti i Korçës ofrojnë pamje mbresëlënëse të zjarreve të ndezura nëpër kodra dhe valle tradicionale rreth tyre.
Moti në mes të marsit në Shqipëri është zakonisht i butë me temperatura midis 10-15°C në zonat e ulëta, por mund të jetë i freskët në male, ndaj rekomandohet veshja me shtresa. Vizitorët duhet të kenë parasysh se meqenëse 14 marsi është festë zyrtare, transporti publik mund të ketë orare të reduktuara dhe rrugët drejt Elbasanit ose parqeve kombëtare mund të jenë shumë të ngarkuara. Rekomandohet të mbërrini herët në vendet ku organizohen pikniqet për të zënë një vend.
Historical Dates
March Equinox dates in Albania from 2010 to 2025
| Year | Day of Week | Date |
|---|---|---|
| 2025 | Thursday | March 20, 2025 |
| 2024 | Wednesday | March 20, 2024 |
| 2023 | Monday | March 20, 2023 |
| 2022 | Sunday | March 20, 2022 |
| 2021 | Saturday | March 20, 2021 |
| 2020 | Friday | March 20, 2020 |
| 2019 | Wednesday | March 20, 2019 |
| 2018 | Tuesday | March 20, 2018 |
| 2017 | Monday | March 20, 2017 |
| 2016 | Sunday | March 20, 2016 |
| 2015 | Friday | March 20, 2015 |
| 2014 | Thursday | March 20, 2014 |
| 2013 | Wednesday | March 20, 2013 |
| 2012 | Tuesday | March 20, 2012 |
| 2011 | Monday | March 21, 2011 |
| 2010 | Saturday | March 20, 2010 |
Note: Holiday dates may vary. Some holidays follow lunar calendars or have different observance dates. Purple indicates weekends.
Quick Actions
About Albania
- Country Code
- AL
- Continent
- Europe
- Total Holidays
- 22