March Equinox

Timor-Leste • March 20, 2026 • Friday

76
Days
11
Hours
17
Mins
52
Secs
until March Equinox
Asia/Dili timezone

Holiday Details

Holiday Name
March Equinox
Date
March 20, 2026
Day of Week
Friday
Status
76 days away
About this Holiday
March Equinox in Timor-Leste (Dili)

About March Equinox

Also known as: Equinócio de Março

Equinósiu Marsu iha Timor-Leste: Fenómenu Astrónomu no Mudansa Estasaun nian

Equinósiu Marsu reprezenta momentu astronómiku ida ne'ebé importante tebes iha ita-nia mundu, maske iha Timor-Leste ita moris iha rai tropikál ne'ebé besik loos iha liña Ekuadór. Fenómenu ida-ne'e akontese bainhira loron-matan tuur loos iha liña ekuadór nian leten, hodi halo naroman loron nian no kalan nian iha tempu ne'ebé hanesan ka hanesan de'it, maizumenus oras sanulu-resin-rua ba ida-idak. Iha Timor-Leste, ne'ebé lokaliza iha Emisfériu Sul, Equinósiu Marsu ne'e marka tranzisaun husi tempu "veron" (summer) ba tempu "outonu" (autumn), maske ba ita ne'ebé hela iha rai-laran, ita sente liu de'it mudansa entre tempu udan no tempu bailoro.

Iha kontestu globál, equinósiu ne'e hanesan símbolu ba ekilíbriu no renovasaun. Iha nasaun sira ne'ebé iha estasaun haat, ida-ne'e mak tempu ne'ebé ai-funan sira komesa moris ka du'ut sira komesa sai matak fali. Maske iha Timor-Leste ita la sente mudansa temperatura ne'ebé boot tebes hanesan iha rai-li'ur, equinósiu ne'e nafatin sai hanesan pontu referénsia ida ne'ebé hatudu oinsá ita-nia planeta la'o hale'u loron-matan. Ne'e mak kmanek natureza nian ne'ebé liga ita hotu ho lalehan no universu.

Signifikadu husi loron ida-ne'e iha Timor-Leste bele dehan subtil tebes. Tanba ita-nia pozisaun ne'ebé besik iha ekuadór, naroman loron nian iha ita-nia rain la muda barak durante tinan tomak. Maibé, ba astronómu sira no mós ba sira ne'ebé gosta observa lalehan iha Dili, Baucau, to'o Oe-Cusse, ida-ne'e mak momentu ne'ebé loron-matan sa'e loos iha parte leste no hatudu dalan ne'ebé loos tebes ba parte oeste bainhira loron-matan monu.

Bainhira mak Equinósiu Marsu akontese iha 2026?

Iha tinan 2026, fenómenu astronómiku ida-ne'e sei akontese iha:

Data: March 20, 2026 Loron: Friday Tempu ne'ebé hela: 76 loron tan

Data ba Equinósiu Marsu ne'e la'ós fixu total iha kalendáriu gregorianu, maibé nia sempre akontese entre loron 19, 20, ka 21 fulan-Marsu. Mudansa uitoan ne'e akontese tanba diferensa entre tinan kalendáriu nian (loron 365) no tempu ne'ebé Rai presiza duni hodi hale'u loron-matan (maizumenus loron 365.25). Tan ne'e, ekipa astronómia sira kalkula ho loloos momentu ne'ebé sentru loron-matan nian kruzadu ho ekuadór selesté biak tinan-tinan.

Istória no Orijen husi Equinósiu

Istória kona-ba equinósiu nian naruk tebes no envolve kiltura oioin iha mundu tomak husi tempu antigu kedas. Liafuan "equinox" mai husi lian Latín aequus (hanesan) no nox (kalan). Ema iha tempu uluk, husi sivilizasaun Maya iha Amérika Sentrál to'o sivilizasaun Ejitu Antigu, harii monumentu sira ne'ebé alina ho loron-matan iha loron equinósiu nian. Sira uza eventu ida-ne'e hodi determina tempu ba kuda no tempu ba ko'a, tanba sira-nia moris dependente tebes ba mudansa estasaun nian.

Iha kiltura balu, hanesan iha Persia (Iraun), Equinósiu Marsu mak inísiu ba tinan foun ne'ebé sira hanaran "Nowruz". Iha Roma Antiga, tempu ida-ne'e mós liga ho festivál sira ba deusa Cybele. Maske iha Timor-Leste ita la iha istória tradisionál ka lenda kilturál ne'ebé liga espesífiku ho equinósiu astronómiku ida-ne'e, ita-nia bei-ala sira mós iha konesimentu kle'an kona-ba fitun no loron-matan hodi orienta sira-nia moris, liuliu iha atividade agrikultura no peska nian.

Oinsá Ema Selebra iha Timor-Leste

Iha Timor-Leste, Equinósiu Marsu la'ós loron ne'ebé ema selebra ho festa boot ka serimónia nasionál. Maioria povu Timor-Leste la'o ho sira-nia moris loron-loron nian hanesan baibain. La iha parada, la iha hahán espesiál, no la iha rituál kilturál ne'ebé dedika de'it ba eventu astronómiku ida-ne'e.

Maibé, iha tinan 2026, loron ne'e bele sai espesiál liu tanba koinside ho selebrasaun boot seluk. Tuir dadus ne'ebé iha, iha loron March 20, 2026, komunidade Musulmanu iha Timor-Leste mós karik sei selebra Eid ul Fitr (Idul Fitri), maske data ne'e depende ba mós ba hare fulan. Se ida-ne'e akontese duni, ambiente iha sidade Dili no fatin seluk sei sai moris tebes ho orasaun iha moskita, vizita família, no han-hemu hamutuk. Tan ne'e, maske ema la selebra equinósiu rasik, loron ne'e sei sai loron ne'ebé nakonu ho kmanek kilturál no relijiozu.

Iha parte seluk, ba ema sira ne'ebé iha konesimentu ba astronómia ka estudante sira, ida-ne'e bele sai oportunidade di'ak ida hodi observa lalehan. Eskola balu karik bele uza momentu ne'e hodi hanorin labarik sira kona-ba oinsá mundu ne'e la'o no tanba sá ita iha estasaun oioin.

Tradisaun no Kiltura ne'ebé Besik

Maske equinósiu rasik la'ós festa kilturál Timór nian, iha fulan Marsu nia laran iha eventu kilturál importante balu ne'ebé akontese besik loron ne'e. Ezemplu ida mak Serimónia Ko'a Meci (Meci Harvest) ne'ebé baibain akontese iha loron 23 Marsu iha munisípiu Lautém.

Meci mak hanesan ular tasi ida ne'ebé mosu de'it iha tempu balu iha tasi-ibun parte leste nian. Povu iha Lautém selebra ida-ne'e ho rituál no haksolok boot tanba ne'e hanesan bensaun husi tasi. Se ita vizita Timor-Leste iha tempu equinósiu, serimónia Meci ne'e mak sai hanesan esperiénsia kilturál ne'ebé boot liu ne'ebé ita bele hetan, ne'ebé hatudu ligasaun metin entre povu Timór ho siklu natureza nian.

Alende ne'e, kiltura Timor-Leste ne'ebé forte ho relijiaun Katólika mós dala barak iha selebrasaun sira iha fulan Marsu laran, hanesan Kuaresma ka Festa Saun Jozé (19 Marsu), ne'ebé akontese loron ida antes equinósiu iha tinan 2026.

Informasaun Prátika ba Rezidente no Vizitante

Se ita planeia atu halo atividade iha loron March 20, 2026, 2026, ne'e mak buat balu ne'ebé ita presiza hatene:

Ba Rezidente sira:

Servisu Públiku: Tanba Equinósiu Marsu rasik la'ós feriadu nasionál, repartisaun estadu, banku, no eskola sira sei nakloke hanesan baibain. Maibé, favor ida kumpriende katak se loron ne'e koinside ho Eid ul Fitr, entaun sei sai feriadu nasionál no buat hotu sei taka. Transporte: Transporte públiku hanesan mikrolete no bis sei la'o hanesan baibain. Atividade Loron-loron: La iha mudansa ba merkado ka loja sira.

Ba Turista/Vizitante sira:

Klima: Iha fulan Marsu, klima iha Timor-Leste baibain manas no umidade aas. Temperatura bele sa'e entre 27°C to'o 32°C. Maske ita komesa tama ba tempu tranzisaun, udan bele nafatin tun, tan ne'e di'ak liu lori guarda-chuva ka kapa udan nian. Destinu Turizmu: Ida-ne'e tempu di'ak tebes hodi vizita tasi-ibun sira iha Dili ka sa'e ba foho hodi sente anin malirin. Atauro mós sai destinasaun ne'ebé furak tebes ba snorkeling ka diving tanba tasi baibain kalma uitoan iha tempu tranzisaun ne'e. Respeitu Kilturál: Se loron ne'e koinside ho Eid ul Fitr, vizitante sira tenke hatudu respeitu bainhira besik moskita sira. Hatais roupa ne'ebé kumpriidu no labele interrupts ema ne'ebé halo hela orasaun. Seguransa: Timor-Leste ne'e rai ne'ebé seguru ba vizitante sira. Ita bele la'o ho livre hodi esplora sidade Dili, vizita Estátua Cristo Rei, ka bá vizita Muzeu Rezisténsia.

Diferensa Rejionál iha Timor-Leste

Iha Timor-Leste, Equinósiu Marsu la hatudu diferensa ne'ebé boot entre munisípiu ida ho seluk. Diferensa ne'ebé ita bele sente mak liu ba kestaun topográfika:

  1. Dili no Kosta Norte: Loron sei sente manas liu no rai-maran uitoan komesa mosu.
  2. Foho (Maubisse, Ermera): Maske loron no kalan hanesan, temperatura iha foho-leten sei nafatin malirin tebes kompara ho sidade.
  3. Oe-Cusse (Enklave): Pozisaun astronómika hanesan de'it, maibé ambiente kilturál iha ne'ebá karik iha kmanek rasik husi sira-nia tradisaun lokál.
  4. Parte Leste (Lospalos): Hanesan temi ona, foku boot liu iha parte ne'e iha fulan Marsu mak ba serimónia Meci nian.

Baibain ne'e Loron Deskansa ka la'e?

Pergunta ne'ebé baibain ema husu mak: "Equinósiu Marsu ne'e feriadu ka la'e?"

Resposta mak LA'E. Equinósiu Marsu la'ós feriadu ofisiál iha Timor-Leste. Governu Timor-Leste la rekonose loron ida-ne'e hanesan loron deskansa nasionál iha sira-nia dekretu-lei kona-ba feriadu sira.

Maibé, iha tinan 2026, ita tenke matan-moos ba kalendáriu relijiozu. Tanba Eid ul Fitr (Idul Fitri) previstu atu akontese iha loron ne'ebé hanesan, ne'e katak: Eskola: Sei taka. Banku: Sei la halo operasaun. Repartisaun Governu: Sei taka. Loja balu: Karik sei taka, liuliu sira ne'ebé na'in mak Musulmanu.

Se Eid ul Fitr la monu duni iha loron 20 Marsu, entaun loron ne'e sei sai loron serbisu baibain nian. Ba komunidade astronómika, ida-ne'e nafatin loron ne'ebé importante hodi hanoin fali oinsá lalehan no rai ne'e funsiona, maske ita hotu kontinua serbisu hanesan baibain.

Konklusaun

Equinósiu Marsu iha Timor-Leste mak momentu ida ne'ebé hatudu mai ita katak mundu ne'e ekilibradu. Maske ita moris iha rai tropikál ne'ebé estasaun sira la muda maka'as hanesan iha rai-li'ur, fenómenu ne'e liga ita ho ritmu universu nian. Iha tinan 2026, loron March 20, 2026 sei sai loron ida ne'ebé kmanek, la'ós de'it tanba loron-matan tuur loos iha ekuadór leten, maibé mós tanba ambiente fraternidade ne'ebé karik sei mosu husi selebrasaun relijiozu sira ne'ebé akontese iha tempu ne'ebé hanesan.

Ba ita ne'ebé iha Timor-Leste, mai ita aproveita loron ne'e hodi refleta uitoan kona-ba natureza, hodi sente naroman loron nian ne'ebé hanesan ho kalan, no hodi prepara an ba fulan sira ne'ebé sei mai ho esperansa foun. Maske ita serbisu ka eskola, kmanek husi equinósiu ne'e nafatin akontese iha ita-nia leten, iha lalehan Timor nian ne'ebé kmanek.


Nota: Informasaun kona-ba feriadu Eid ul Fitr nian bele muda tuir desizaun autoridade relijiozu sira nian bazeia ba observasaun fulan nian.

Frequently Asked Questions

Common questions about March Equinox in Timor-Leste

Iha tinan 2026, Equinócio de Março sei akontese iha loron-Friday, March 20, 2026. Husi ohin loron, falta de'it loron 76 atu to'o eventu astronómiku ne'e. Eventu ne'e marka momentu ne'ebé fitun Loron nian tuir loloos iha ekoadór leten, halo naroman loron nian ho kalan nian sai hanesan ka hanesan de'it ninia naruk.

Lae, Equinócio de Março la'ós feriadu públiku ofisial iha Timor-Leste. Ne'e konsidera de'it nu'udar observasaun astronómika ba mudansa kail tempu nian. Maski nune'e, iha tinan 2026, loron ne'e bele koinside ho Idul Fitri (tentativu), ne'ebé mak feriadu boot ba komunidade Musulmanu sira, entaun servisu governu nian, banku, no eskola sira bele taka tanba razaun relijiozu ne'e, la'ós tanba ekuinósiu rasik.

Ba Timor-Leste ne'ebé lokaliza iha Emisfériu Sul, Equinócio de Março marka tranzisaun husi tempu 'verão' ba 'outono'. Tanba Timor-Leste besik tebes ba liña ekoadór, ita la sente mudansa kail tempu ne'ebé boot hanesan iha rai-li'ur ne'ebé malirin. Naroman loron nian iha Timor-Leste hela besik oras 12 durante tinan tomak, maibé astronómikamente, ne'e mak momentu ekilíbriu nian entre naroman no nakukun.

Iha Timor-Leste, la iha selebrasaun tradisionál, rituál katuas nian, ka festa públika ne'ebé halo espesífikamente ba Equinócio de Março. Ema barak hala'o sira-nia moris loron-loron nian hanesan baibain. Se iha atividade ruma, ne'e baibain mak observasaun informál husi ema sira ne'ebé gosta astronómia ka sira ne'ebé nota katak loron no kalan iha naruk ne'ebé hanesan.

La iha ai-han espesiál ka kostume kulturál ne'ebé ligadu ho Equinócio de Março iha Timor-Leste. Ne'e la hanesan ho loron Independénsia ka festa boot relijiozu sira seluk. Maibé, tanba iha loron hanesan bele iha mós selebrasaun Idul Fitri, ita bele haree atividade relijiozu iha moske sira no han-hemu hamutuk iha família Musulmanu sira-nia leet.

Ba rezidente sira iha Timor-Leste, operasaun baibain hanesan merkadu, transporte públiku, no loja sira sei la'o normál se la iha interferénsia husi feriadu relijiozu seluk. Tanba loron ne'e monu iha loron-Friday, di'ak liu atu konfirma se banku sira loke ka lae se koinside duni ho Idul Fitri. Klima baibain manas, entre 27 to'o 32 graun Celsius, ho posibilidade udan uitoan.

Turista sira bele aproveita tempu ne'e atu vizita fatin sira hanesan tasi-ibun iha Dili ka sa'e ba foho iha Ilha Atauro. Se imi buka esperiénsia kulturál besik loron ne'e, iha loron 23 Marsu baibain iha Serimónia Kolleita Meci iha Lautém ne'ebé fanta tiku tebes. Favor ida, hatudu respeitu se imi vizita besik moske sira se selebrasaun Idul Fitri hala'o hela, hanesan uza roupa ne'ebé kobre isin ho di'ak.

La iha diferensa signifikativu entre distritu sira hanesan Dili, Baucau, ka Oe-Cusse kona-ba oinsá ekuinósiu akontese. Fenómenu astronómiku ne'e hanesan ba territóriu tomak. Fokus ba turizmu nian bele kontinua ba fatin istóriku sira hanesan Praça da Independência ka vizita kinta kafé nian iha foho Ermera, maski loron ne'e ekuinósiu ka la'e.

Historical Dates

March Equinox dates in Timor-Leste from 2010 to 2025

Year Day of Week Date
2025 Thursday March 20, 2025
2024 Wednesday March 20, 2024
2023 Tuesday March 21, 2023
2022 Monday March 21, 2022
2021 Saturday March 20, 2021
2020 Friday March 20, 2020
2019 Thursday March 21, 2019
2018 Wednesday March 21, 2018
2017 Monday March 20, 2017
2016 Sunday March 20, 2016
2015 Saturday March 21, 2015
2014 Friday March 21, 2014
2013 Wednesday March 20, 2013
2012 Tuesday March 20, 2012
2011 Monday March 21, 2011
2010 Sunday March 21, 2010

Note: Holiday dates may vary. Some holidays follow lunar calendars or have different observance dates. Purple indicates weekends.