New Year's Day

Ọjọ́ Ọdún Tuntun ní Orílẹ̀-èdè Nàìjíríà: Ìbẹ̀rẹ̀ Ìrètí àti Ìṣọ̀kan

Ọjọ́ kìíní oṣù kìíní jẹ́ ọjọ́ pàtàkì kan tí gbogbo ọmọ orílẹ̀-èdè Nàìjíríà, láti Gúúsù títí dé Àríwá, láti Ìlà-Oòrùn títí dé Ìwọ̀-Oòrùn, máa ń fi tìfẹ́tìfẹ́ dúró dè. Èyí kì í ṣe ọjọ́ kalẹ́ńdà lásán; ó jẹ́ àmì ìbẹ̀rẹ̀ tuntun, àkókò fún ìdúpẹ́, àti àǹfààní láti gbin irúgbìn ìrètí fún ọjọ́ iwájú tí ó dán mọ́rán. Ní orílẹ̀-èdè tí ó ní Onírúurú àṣà, èdè, àti ẹ̀sìn bíi Nàìjíríà, Ọjọ́ Ọdún Tuntun ṣiṣẹ́ gẹ́gẹ́ bí afárá tí ó so gbogbo ènìyàn pọ̀ mọ́ra láti ṣe ayẹyẹ ìyè àti àlàáfíà.

Kí ó tó di ọjọ́ yìí, afẹ́fẹ́ ayẹyẹ ti máa ń kún inú afẹ́fẹ́. Lẹ́yìn ayẹyẹ Kérésìmesì àti Ọjọ́ Ìfẹ́ni (Boxing Day), ọkàn ọmọ Nàìjíríà kì í balẹ̀ títí tí wọn yóò fi rí òpin ọdún tí wọ́n sì bọ́ sínú ọdún tuntun pẹ̀lú ayọ̀. Ìmọ̀lára yìí jinlẹ̀ gidigidi, nítorí pé ó ń fún àwọn ènìyàn ní àǹfààní láti gbé àwọn ẹrù iṣẹ́ àti ìpèníjà ọdún tí ó kọjá tì sẹ́gbẹ̀ẹ́ kan, kí wọ́n sì gba ayé tuntun mọ́ra pẹ̀lú ẹ̀rín músẹ́. Ó jẹ́ àkókò láti dúpẹ́ lọ́wọ́ Ọlọ́run fún dídá ẹ̀mí sí, àti láti tọrọ ìbùkún fún ìrìn-àjò oṣù Kejìlá míràn tí ó wà níwájú.

Ní àwọn ìlú ńlá bíi Èkó, Abùjá, àti Port Harcourt, ayẹyẹ yìí máa ń gba ọ̀nà ọ̀tọ̀. Àwọn iná ìṣeré (fireworks) máa ń tàn yòò ní ojú ọ̀run, orin Afrobeat tí ó lami-laaka láti ọwọ́ àwọn gbajúmọ̀ bíi Burna Boy, Wizkid, àti Davido sì máa ń dún jáde láti inú àwọn ilé ìgbafẹ́ àti àwọn ibi ayẹyẹ òpópónà. Ṣùgbọ́n lẹ́yìn gbogbo ariwo àti ayẹyẹ yìí, ohun tí ó ṣe pàtàkì jùlọ ni ìṣọ̀kan ẹbí. Ọjọ́ Ọdún Tuntun ní Nàìjíríà jẹ́ ọjọ́ tí ẹbí máa ń kóra jọ láti jẹun pọ̀, láti sọ̀rọ̀ nípa àwọn ohun tí wọ́n fẹ́ ṣe nínú ọdún tuntun, àti láti fún ara wọn ní ìṣírí.

Ìgbà wo ni Ọjọ́ Ọdún Tuntun ní 2026?

Gẹ́gẹ́ bí ó ti jẹ́ àṣà kárí ayé, Ọjọ́ Ọdún Tuntun ní orílẹ̀-èdè Nàìjíríà tẹ̀lé kàlẹ́ńdà Gregorian, èyí tí ó túmọ̀ sí pé ó máa ń bọ́ sí ọjọ́ kìíní oṣù kìíní lọ́dọọdún.

Fún ọdún tí ń bọ̀:

• Ọjọ́: January 1, 2026
• Ọjọ́ Ọ̀sẹ̀: Thursday
• Àkókò tí ó kù: 0 ọjọ́ ni ó kù kí a bọ́ sínú ọdún tuntun.

Ọjọ́ yìí jẹ́ ọjọ́ tí kò yí padà nínú kàlẹ́ńdà; ó máa ń wáyé ní January 1 nigbagbogbo. Bí ó tilẹ̀ jẹ́ pé ọjọ́ ọ̀sẹ̀ rẹ̀ máa ń yí padà lọ́dọọdún, ìjọba orílẹ̀-èdè Nàìjíríà máa ń kéde rẹ̀ gẹ́gẹ́ bí ọjọ́ ìsinmi fún gbogbo ènìyàn láti jẹ́ kí àwọn òṣìṣẹ́ àti ọmọ orílẹ̀-èdè rí àyè láti ṣe ayẹyẹ pẹ̀lú àwọn olólùfẹ́ wọn.

Ìtàn àti Ìpilẹ̀ṣẹ̀ Ọjọ́ Ọdún Tuntun ní Nàìjíríà

Bí ó tilẹ̀ jẹ́ pé ọ̀pọ̀lọpọ̀ ẹ̀yà ní orílẹ̀-èdè Nàìjíríà ní kàlẹ́ńdà tiwọn àti ọ̀nà tí wọ́n gbà ń ṣe ayẹyẹ ìbẹ̀rẹ̀ àsìkò ohun ọ̀gbìn tàbí ọdún ìbílẹ̀ (bíi Ọdún Iṣu Tuntun láàárín àwọn Ìgbò tàbí Ọdún Ìtẹ̀síwájú nínú àwọn àṣà míràn), ayẹyẹ Ọjọ́ Ọdún Tuntun ti January 1 wá sí orílẹ̀-èdè Nàìjíríà nípasẹ̀ àṣà àwọn Gẹ̀ẹ́sì ní àsìkò amúnisìn.

Ilẹ̀ Gẹ̀ẹ́sì bẹ̀rẹ̀ sí ní lo kàlẹ́ńdà Gregorian ní ọdún 1752, gẹ́gẹ́ bí orílẹ̀-èdè tí ó sì jẹ gàba lórí Nàìjíríà nígbà náà, àṣà yìí di ohun tí a gbà wọlé fún gbogbo ìṣèjọba àti ìṣòwò. Ní báyìí, lẹ́yìn ọ̀pọ̀lọpọ̀ ọdún tí Nàìjíríà ti gba òmìnira, January 1 ti di ọjọ́ tí gbogbo ènìyàn mọ̀ sí ìbẹ̀rẹ̀ ọdún ìṣèjọba, ètò ẹ̀kọ́, àti ìṣòwò. Ó ti kúrò ní ohun tí a kàn "gbà wọlé" lásán, ó ti di ara àṣà wa nítorí ó ń fún wa ní àǹfààní láti wà ní ìṣọ̀kan pẹ̀lú gbogbo àgbáyé.

Yàtọ̀ sí ti ìṣèjọba, ẹ̀sìn tún kó ipa pàtàkì nínú bí ọjọ́ yìí ṣe di ohun ńlá ní Nàìjíríà. Bí àwọn ajíhìnrere ṣe ń mú ẹ̀sìn Krístì wá, bẹ́ẹ̀ ni wọ́n ń mú àṣà ayẹyẹ ọdún tuntun tẹ̀lé e. Lónìí, ọ̀pọ̀lọpọ̀ ọmọ orílẹ̀-èdè Nàìjíríà kò ka ọdún tuntun sí ayẹyẹ "òkèèrè" mọ́; ó ti di apá kan ìgbésí ayé wa tí a fi ń rántí oore Ọlọ́run.

Bí Àwọn Ọmọ Nàìjíríà Ṣe Ń Ṣe Ayẹyẹ Ọdún Tuntun

Ayẹyẹ Ọdún Tuntun ní Nàìjíríà kì í bẹ̀rẹ̀ ní January 1; ó máa ń bẹ̀rẹ̀ láti alẹ́ December 31. Èyí ni a mọ̀ sí "Watchnight Service" tàbí "Crossover Service".

Ìsìn Alẹ́ Ìrékọjá (Crossover Service)

Fún ọ̀pọ̀lọpọ̀ ọmọ Nàìjíríà (ní pàtàkì àwọn Kristẹni tí wọ́n ju ìdajì iye ènìyàn ní orílẹ̀-èdè náà), ibi tí ó dára jùlọ láti wà nígbà tí aago bá lu méjìlá òru ni inú ilé ìjọsìn. Látì alẹ́ ọjọ́ kọkànlélọ́gbọ̀n oṣù Kejìlá, ẹgbẹẹgbẹ̀rún ènìyàn yóò kóra jọ láti kọrin, láti jó, àti láti gbàdúrà. Ní kété tí aago bá ti lu méjìlá, ariwo ayọ̀ "Happy New Year!" yóò dún kárí gbogbo ìlú. Àwọn ènìyàn yóò gba ara wọn mọ́ra, wọn yóò sunkún ayọ̀, wọn yóò sì yin Ọlọ́run pé wọ́n "rékọjá" sínú ọdún tuntun.

Oúnjẹ àti Àsè mánigbàgbé

Lẹ́yìn ìsìn alẹ́, ayẹyẹ gidi máa ń bẹ̀rẹ̀ ní ilé. Kò sí ayẹyẹ ní Nàìjíríà láìsí oúnjẹ aládùn. Àwọn oúnjẹ tí ó máa ń wọ́pọ̀ ní ọjọ́ yìí ni:

• Jollof Rice: Èyí ni "ọba" gbogbo oúnjẹ ayẹyẹ ní Nàìjíríà. Jollof rice tí a sè pẹ̀lú iná igi (party jollof) máa ń ní adùn ọ̀tọ̀.
• Fried Rice àti Salad: Èyí máa ń tẹ̀lé jollof rice gẹ́gẹ́ bí "atìlẹ́yìn".
• Moi-Moi: Èlùbọ́ ẹ̀wà tí a sè pẹ̀lú ẹyin, ẹja, tàbí ẹran.
• Eran dín-dín: Eran màlúù, ẹran ọ̀pẹ́rẹ́ (chicken), tàbí ẹran tọ́tọ́ (turkey) tí a yan tàbí tí a dín pẹ̀lú ata.
• Pounded Yam àti Egusi: Fún àwọn tí wọ́n fẹ́ oúnjẹ "ìbílẹ̀" gidi láti fi bẹ̀rẹ̀ ọdún.
• Ohun mímu: Chapman (ohun mímu àdàpọ̀ tí ó gbajúmọ̀ ní Nàìjíríà), ọtí wáìnì, àti àwọn ohun mímu ẹlẹ́rìindòdò míràn.

Àbẹ̀wò sí àwọn mọ̀lẹ́bí

Ọjọ́ Ọdún Tuntun jẹ́ ọjọ́ fún ìbẹ̀wò. Àwọn ènìyàn máa ń lọ kí àwọn òbí wọn, àwọn àgbàlagbà nínú ẹbí, àti àwọn ọ̀rẹ́. Ó jẹ́ àkókò láti pín ẹ̀bùn, láti pín oúnjẹ, àti láti mú ìfẹ́ sọjí. Ní àwọn ìlú kékeré àti abúlé, eyìí máa ń jẹ́ àkókò tí àwọn tí wọ́n gbé ní ìlú ńlá máa ń padà wá sí ilé láti rí àwọn ènìyàn wọn.

Ayẹyẹ Òpópónà àti Orin

Ní àwọn àdúgbò kọ̀ọ̀kan, àwọn ọ̀dọ́ máa ń ṣètò "Street Party". Wọn yóò gbé agbohùnsáfẹ́fẹ́ (speakers) nlá jáde sínú òpópónà, wọn yóò sì máa jó sí orin Afrobeat. Iná ìṣeré (bangers/fireworks) máa ń dún ní gbogbo ibi, èyí tí ó máa ń fi hàn pé ayọ̀ kún inú ìlú.

Àwọn Àṣà àti Ìgbàgbọ́ nípa Ọdún Tuntun

Ní Nàìjíríà, ọ̀nà tí a gbà ń bẹ̀rẹ̀ ọdún ṣe pàtàkì nítorí ìgbàgbọ́ pé "bí o bá ṣe bẹ̀rẹ̀ ọdún rẹ, bẹ́ẹ̀ ni yóò ṣe rí títí di òpin rẹ̀." Èyí ni àwọn àṣà kan tí ó wọ́pọ̀:

1. Aṣọ Tuntun: Ọ̀pọ̀lọpọ̀ ènìyàn máa ń fẹ́ láti wọ aṣọ tuntun ní ọjọ́ kìíní oṣù kìíní. Èyí ń ṣàpẹẹrẹ ìbẹ̀rẹ̀ tuntun àti ìbùkún.
2. Ìpinnu Ọdún Tuntun (New Year Resolutions): Gẹ́gẹ́ bí ó ti rí lágbàáyé, àwọn ọmọ Nàìjíríà náà máa ń ṣe ìpinnu láti jáwọ́ nínú ìwà kan tàbí láti bẹ̀rẹ̀ nǹkan tuntun, bíi títọ́jú owó, kíkọ́ iṣẹ́ tuntun, tàbí sísúnmọ́ Ọlọ́run sí i.
3. Ìfọ́lé àti Ìmọ́tótó: Kí ọdún tuntun tó dé, àwọn ènìyàn máa ń fọ ilé wọn mọ́ tónítóní. Wọ́n gbà pé ilé tí ó bá mọ́ ni ìbùkún ń gbé.
4. Ìdáríjì: Ọ̀pọ̀lọpọ̀ máa ń lo àkókò yìí láti dárí ji àwọn tí wọ́n ṣẹ̀ wọ́n ní ọdún tí ó kọjá, kí wọ́n lè bẹ̀rẹ̀ ọdún tuntun pẹ̀lú ọkàn funfun.

Ìrànlọ́wọ́ fún àwọn Àlejò àti àwọn tí kì í ṣe ọmọ Nàìjíríà

Bí o bá jẹ́ àlejò ní orílẹ̀-èdè Nàìjíríà ní àsìkò Ọjọ́ Ọdún Tuntun 2026, àwọn nǹkan kan wà tí o gbọ́dọ̀ mọ̀:

Ojú-ọjọ́ (Harmattan)

Ní oṣù January, orílẹ̀-èdè Nàìjíríà máa ń wà nínú àsìkò Harmattan. Èyí jẹ́ àsìkò tí afẹ́fẹ́ gbígbẹ àti eruku máa ń fẹ́ láti ijù Sahara wá.

• Ìmọ̀ràn: Mú aṣọ tí ó lè mú ọkàn rẹ lọ́yàyà dání nítorí òtútù máa ń wà ní òru àti ní kùtùkùtù òwúrọ̀. Má ṣe gbàgbé láti lo "lip balm" àti "moisturizer" fún awọ ara rẹ nítorí afẹ́fẹ́ náà máa ń mú kí awọ ara rẹ bẹ́ (crack).

Ètò Ìrìn-àjò

Àwọn ọ̀nà máa ń kún fún ọk