Eid-el-Fitr ni Orilẹ-ede Naijiria: Itọsọna pipe si Ayẹyẹ Ọdun Sallah
Eid-el-Fitr, eyi ti ọpọlọpọ awọn ọmọ orilẹ-ede Naijiria mọ si "Sallah kekere," jẹ ọkan ninu awọn akoko ti o ni itumọ julọ ati eyi ti o kun fun ayọ julọ ninu kalẹnda Islam. Ni orilẹ-ede Naijiria, nibiti awọn Musulumi ti jẹ bii idaji ninu iye eniyan lapapọ, ajọyọ yii kii ṣe ayẹyẹ isin nikan, ṣugbọn iṣẹlẹ aṣa ti o ni agbara ti o n ṣopọ mọ awọn idile, awọn ọrẹ, ati gbogbo agbegbe papọ. O jẹ akoko ti o n samisi opin osu Ramadan, osu mimọ ti ãwẹ, adura, ati iṣaro jinlẹ. Fun ọmọ Naijiria kọọkan, boya o wa ni ilu nla bi Eko tabi ni awọn ilu itan bi Kano ati Sokoto, afẹfẹ Sallah nigbagbogbo n mu itara ati ireti wa.
Gẹgẹbi itumọ rẹ lati ede Larubawa, Eid-el-Fitr tumọ si "Ayẹyẹ ti kikan ãwẹ." Lẹhin ọgbọn ọjọ ti gbigba ara mọ kuro ninu ounjẹ, ohun mimu, ati awọn iwa ti ko tọ lati owurọ titi di igba ti oorun ba wọ, ọjọ yii n ṣiṣẹ bi ẹsan ti ẹmi ati ti ara. Ni Naijiria, pataki ọjọ yii kọja jijẹ ati mimu; o jẹ akoko isọdọtun ẹmi nibiti a ti n dúpẹ lọwọ Allah fun fifun wa ni agbara ati sùúrù lati pari ọkan ninu awọn origun marun-un ti ẹsin Islam. O jẹ akoko fun idariji, nibiti awọn eniyan n yanju aiyede atijọ ti wọn si n bẹrẹ oju-iwe tuntun pẹlu ifẹ ati alaafia.
Ohun ti o jẹ ki Eid-el-Fitr jẹ alailẹgbẹ ni Naijiria ni ọna ti a gba n dapọ mọ ẹsin pẹlu aṣa agbegbe. Lati ariwa titi de guusu, ayẹyẹ yii ni awọ ati adun tirẹ. Ni awọn agbegbe Ariwa, a ma n ri awọn ayẹyẹ nla bii Durbar, nibiti awọn Ẹmir ati awọn ọmọ ogun ẹṣin wọn ti n ṣe afihan ọla ati itan wọn. Ni Guusu, paapaa laarin awọn ẹya Yoruba, Sallah jẹ akoko fun ajọdun nla, nibiti awọn idile Musulumi ati Kristẹni ti n darapọ lati jẹun ati ṣe ayẹyẹ papọ, eyi ti n fihan isokan ati ifarada ẹsin ti o lagbara ni agbegbe naa.
Nigba wo ni Eid-el-Fitr yoo waye ni 2026?
Fun ọdun 2026, ọjọ ti a n reti fun ayẹyẹ Eid-el-Fitr ni orilẹ-ede Naijiria ni:
Ọjọ: Friday
Ọjọ Osu: March 20, 2026
Akoko to ku: O ku 76 ọjọ
O ṣe pataki lati mọ pe ọjọ yii kii ṣe eyi ti o wa titi pato gẹgẹbi kalẹnda Gregorian ti a n lo lojumọ. Niwọn igba ti kalẹnda Islam (Hijri) ti da lori yiyi oṣupa, ọjọ gangan fun Eid-el-Fitr n yipada ni ọdun kọọkan. Ni orilẹ-ede Naijiria, ipinnu ọjọ yii da lori riri oṣupa tuntun ti oṣu Shawwal. Sultan ti Sokoto, ẹniti o jẹ oludari tẹmi fun awọn Musulumi ni Naijiria, ni o ni ẹtọ lati kede ọjọ Sallah lẹhin ti awọn igbimọ ti wọn yan ti jẹrisi pe wọn ti rí oṣupa. Eyi tumọ si pe ọjọ naa le yipada nipasẹ ọjọ kan tabi meji si iwaju tabi sẹhin ti a ba fi we asọtẹlẹ akọkọ. Fun idi eyi, awọn ọmọ Naijiria ma n duro de ikede osise lati ọdọ Sultanate Council ni alẹ ọjọ ti wọn n reti oṣupa.
Itan ati Ipilẹṣẹ Eid-el-Fitr
Ipilẹṣẹ Eid-el-Fitr pada sẹhin si akoko Anabi Muhammad (ki ikẹ ati ọla Ọlọhun o maa ba a) ni ilu Medina. Gẹgẹbi itan Islam, lẹhin ti Anabi Muhammad ti ṣí kuro ni Mekka lọ si Medina, o rii pe awọn eniyan nibẹ n ṣe ayẹyẹ ọjọ meji kan pato pẹlu ere ati ayọ. O sọ fun wọn pe Allah ti rọpo awọn ọjọ meji yẹn pẹlu nkan ti o sàn ju: Eid-el-Adha ati Eid-el-Fitr.
Fun awọn Musulumi, Eid-el-Fitr jẹ akoko lati dupẹ lọwọ Allah fun fifun wọn ni agbara lati pari ãwẹ Ramadan. Ramadan jẹ oṣu kẹsan-an ninu kalẹnda Islam, eyi ti a gbagbọ pe o jẹ oṣu ti a sọ Al-Qur’an silẹ fun Anabi Muhammad. Nipa ṣiṣe ãwẹ, awọn Musulumi n kọ ẹkọ nipa sùúrù, irẹlẹ, ati itara fun awọn ti ko ni. Nitorinaa, Eid-el-Fitr kii ṣe ayẹyẹ opin ãwẹ nikan, ṣugbọn ayẹyẹ iṣẹgun lori awọn ifẹkufẹ ara ati isunmọ si Ọlọhun.
Ni Naijiria, itan Sallah ti wa lati ọpọlọpọ ọgọrun ọdun sẹhin, paapaa nipasẹ awọn ipa ọna iṣowo kọja aginju Sahara ti o mu ẹsin Islam wá si agbegbe Kanem-Borno ati awọn ilu Hausa. Ni akoko pupọ, awọn aṣa agbegbe ti dapọ mọ ilana ẹsin, eyi ti o mu ki ọna ti a n gba ṣe Sallah ni Naijiria yato si ti awọn orilẹ-ede bii Saudi Arabia tabi Indonesia.
Bii awọn ọmọ orilẹ-ede Naijiria ṣe n ṣe ayẹyẹ Sallah
Ayẹyẹ Eid-el-Fitr ni Naijiria bẹrẹ daradara ṣaaju ki ọjọ naa to de. Ọsẹ ti o kẹhin ninu Ramadan nigbagbogbo n kun fun igbaradi nla. Awọn ọja ma n kun fun eniyan ti wọn n ra ounjẹ, aṣọ tuntun, ati awọn ẹbun.
1. Adura owurọ (Salat al-Eid)
Ni owurọ ọjọ Eid, awọn Musulumi ni Naijiria ma n ji ni kutukutu lati ṣe iwẹ mimọ (Ghusl). Wọn ma n wọ aṣọ tuntun wọn ti o dara julọ—nigbagbogbo aṣọ abinibi bii Babanriga tabi Kaftan fun awọn ọkunrin, ati Iro ati Buba tabi Abaya ti o ni iṣẹ ọna fun awọn obinrin.
Lẹhinna, ẹgbẹẹgbẹrun awọn eniyan yoo kọja lọ si awọn pápá adura gbangba ti a mọ si "Eid Ground." O jẹ ohun iyanu lati ri awọn ọna ti o kun fun eniyan ti wọn n kọrin "Allahu Akbar, Allahu Akbar..." (Ọlọhun tobi). Adura yii yatọ si adura ojoojumọ nitori o ni awọn "Takbir" afikun ati pe o n mu gbogbo agbegbe papọ ni ibikan. Lẹhin adura, Imam yoo sọ iwaasu (Khutbah) ti o n tẹnumọ lori alaafia, ifẹ, ati isokan.
2. Zakat al-Fitr (Ore fun awọn alaini)
Ṣaaju ki a to bẹrẹ adura Eid, o jẹ ọranyan fun gbogbo Musulumi ti o ni agbara lati fun awọn talaka ni "Zakat al-Fitr." Ni Naijiria, eyi nigbagbogbo jẹ ounjẹ bii iresi, gari, tabi agbado. Idi eyi ni lati rii daju pe paapaa awọn ti ko ni lọwọ le darapọ mọ ayẹyẹ naa ki wọn si jẹun ni ọjọ ayọ yii. Eyi n fẹran ẹmi itọrẹ ti Islam n kọni.
3. Ajọdun ati Ounjẹ Aladun
Lẹhin adura, akoko ajọdun bẹrẹ! Ko si Sallah ni Naijiria laisi ounjẹ to pọ. Awọn ounjẹ ti o wọpọ pẹlu:
Iresi Jollof ati Iresi Dindin: Eyi jẹ dandan ni gbogbo ile.
Suya ati Kilishi: Eran sisun ti o ni ata, paapaa ni Ariwa.
Tuwo Shinkafa ati Miyan Kuka: Ounjẹ ibilẹ ti o gbajumọ ni awọn ile Hausa.
Amala ati Ewedu: Fun ọpọlọpọ awọn idile Musulumi ni ilẹ Yoruba.
Eran: Biotilẹjẹpe Eid-el-Kabir ni a ti n pa ẹran nla bii ràkúnmí tabi àgbò, ọpọlọpọ awọn idile ṣì n pa adiyẹ tabi ewúrẹ lati fi ṣe àsè ni Eid-el-Fitr.
Awọn ile ma n ṣí silẹ fun awọn alejo. Kii ṣe awọn Musulumi nikan ni wọn n jẹun; awọn aladuugbo ti kii ṣe Musulumi ma n gba abọ ounjẹ Sallah wọn, eyi ti o jẹ aṣa ti o n mu ifẹ pọ si ni orilẹ-ede naa.
4. Ibẹwo ati "Eidi"
Lẹhin jijẹun, awọn eniyan ma n lọ bẹ awọn ibatan ati awọn ọrẹ wo. Awọn ọmọde ni wọn ma n gbadun apakan yii julọ nitori wọn ma n gba "Eidi"—eyiyi jẹ owo ti awọn agba n fun wọn gẹgẹbi ẹbun fun Sallah. Wọn ma n lọ lati ile de ile pẹlu ayọ, wọn n kí awọn eniyan ni "Eid Mubarak" (Ẹ kú ọdun Sallah).
5. Ayẹyẹ Durbar (Ni Ariwa)
Ni awọn ilu bii Kano, Katsina, Sokoto, ati Zaria, ayẹyẹ Durbar jẹ ifamọra nla. O jẹ itẹlera awọn ẹṣin ti a ṣe lọṣọ pẹlu awọn jagunjagun ti wọn wọ aṣọ awọ didan. Ẹmir yoo gun ẹṣin rẹ jade pẹlu awọn onilu ati awọn afunfere (kakaki). O jẹ afihan agbara, itan, ati aṣa ti o n fa ẹgbẹẹgbẹrun awọn arinrin-ajo wa si Ariwa Naijiria.
Awọn aṣa ati Iwa ti o yẹ ni akoko yii
Ti o ba jẹ alejo tabi ẹni ti kii ṣe Musulumi ti o fẹ kopa ninu ayẹyẹ Eid-el-Fitr ni Naijiria, eyi ni diẹ ninu awọn ohun ti o yẹ ki o mọ:
Ikini: Ikini ti o wọpọ julọ ni "Eid Mubarak" (Sallah rere) tabi ni ede Hausa "Barka da Sallah." Ni ede Yoruba, a ma n sọ pe "Ẹ kú ọdun Sallah."
Imura: O dara lati wọ aṣọ ti o bọwọ fun aṣa, paapaa ti o ba n lọ si agbegbe adura tabi ile awọn eniyan. Fun awọn obinrin, o rọrun lati bo ejika ati orunkun.
Gbigba Ẹbun: Ti wọn ba fun ọ ni ounjẹ tabi ẹbun, gba pẹlu ọwọ ọtun. O jẹ ami ọwọ.
Inurere: Sallah jẹ akoko fun inurere. Ti o ba ni agbara, fifun awọn ọmọde ni owo kekere tabi fifun awọn alaini ni ounjẹ jẹ nkan ti wọn yoo mọriri pupọ.
Alaye pataki fun awọn alejo ati awọn ti n rin irin-ajo ni 2026
Biotilẹjẹpe Sallah jẹ akoko ayọ, o tun n mu diẹ ninu awọn ipenija wa fun awọn ti n rin irin-ajo:
- Oju-ọjọ: Ni oṣu Karun (March) 2026, oju-ọjọ ni Naijiria nigbagbogbo ma n gbona pupọ. Ni Ariwa, iwọn otutu le ga to 30°C si 40°C. O ṣe pataki lati mu omi pupọ ati lati wọ aṣọ ti o fẹẹrẹ ṣugbọn ti o bo ara daradara.
- Irin-ajo: Awọn ọna opopona, awọn papa ọkọ ofurufu, ati awọn ibudo ọkọ ayọkẹlẹ ma n kun fọfọ. Ọpọlọpọ eniyan n rin irin-ajo lọ si abule wọn lati lo Sallah pẹlu awọn obi wọn. O dara lati fowo si iwe irin-ajo rẹ ni kutukutu.
- Awọn Ile-ifowopamọ ati ATM: Awọn ẹrọ ATM ma n kun fun eniyan nitori gbogbo eniyan fẹ owo tuntun fun "Eidi" ati rira ounjẹ. Rii daju pe o ni owo lọwọ ṣaaju ki ọjọ Sallah to de.
- Aabo: Ni awọn agbegbe ti a ti n ṣe adura nla, aabo ma n muna doko. Tẹle ilana awọn agbofinro ki o si mọ pe awọn ọna kan le wa ni pipade fun igba diẹ.
Njẹ Eid-el-Fitr jẹ isinmi gbogboogbo (Public Holiday)?
Bẹẹni, Eid-el-Fitr jẹ isinmi gbogboogbo ni orilẹ-ede Naijiria. Ijọba apapọ nigbagbogbo n kede ọjọ meji gẹgẹbi isinmi lati gba awọn ọmọ orilẹ-ede laaye lati ṣe ayẹyẹ pẹlu awọn idile wọn.
Kini yoo wa ni pipade: Gbogbo awọn ọfiisi ijọba, awọn ile-iwe, awọn ile-ifowopamọ, ati ọpọlọpọ awọn ile-iṣẹ aladani yoo wa ni pipade.
Kini yoo wa ni ṣiṣi: Awọn ọja ma n ṣí nigbagbogbo (biotilẹjẹpe diẹ ninu awọn oniṣowo le ma wa ni ọjọ akọkọ), awọn ile-iwosan pajawiri, ati awọn ile-iṣẹ ere idaraya bii sinima ati awọn ọgba iṣere (parks). Awọn ọgba iṣere bii Millennium Park ni Abuja tabi awọn eti okun ni Eko ma n kun fun awọn eniyan ti wọn n ṣeré Sallah.
Ti ọjọ March 20, 2026 ba bọ si opin ọsẹ (Satide tabi Sunday), ijọba le kede ọjọ Aje (Monday) tabi ọjọ Iṣẹgun (Tuesday) gẹgẹbi isinmi afikun lati rii daju pe awọn eniyan gba isinmi to peye.
Akopọ
Eid-el-Fitr ni Naijiria kọja isin ẹsin lasan; o jẹ apakan pataki ninu ohun ti o jẹ ki a jẹ ọmọ Naijiria. O jẹ akoko ti a n fi han pe laibikita awọn ipenija ti a n koju, a tun le wa papọ lati dupẹ, lati pin ounjẹ, ati lati nireti ọjọ ọla ti o dara julọ. Bi a ṣe n sunmọ March 20, 2026, 2026, igbaradi ti bẹrẹ tẹlẹ ninu ọkan ọpọlọpọ. Boya o wa ni ilu nla tabi ni abule, ẹmi Sallah—eyiyi ti o jẹ ẹmi ifẹ, itọrẹ, ati alaafia—yoo bo gbogbo orilẹ-ede naa mọ́ra.
Barka da