New Year's Day

Iceland • January 1, 2026 • Thursday

This holiday has passed
It was 1 days ago

Holiday Details

Holiday Name
New Year's Day
Country
Iceland
Date
January 1, 2026
Day of Week
Thursday
Status
Passed
About this Holiday
New Year’s Day is the first day of the year, or January 1, in the Gregorian calendar.

About New Year's Day

Also known as: Nýársdagur

Nýársdagur á Íslandi: Kyrrðin eftir Storminn

Nýársdagur er fyrsti dagur ársins samkvæmt gregoríanska tímatalinu og markar nýtt upphaf í lífi Íslendinga sem og annarra þjóða heims. Á Íslandi er þessi dagur sveipaður sérstökum blæ; hann er andstæða hins háværa og litríka gamlárskvölds þar sem flugeldar og brennur ráða ríkjum. Þegar nýársdagur gengur í garð hvílir mikil ró yfir landinu. Þetta er dagur endurheimtar, íhugunar og samveru með nánustu fjölskyldu eftir hátíðarhöld jólanna og áramótanna.

Það sem gerir nýársdag sérstakan á Íslandi er hin djúpa kyrrð sem ríkir í skammdeginu. Eftir að hafa fagnað nýju ári fram á rauðan bít er þetta dagurinn þar sem fólk dregur sig í hlé. Margir nýta daginn til að sofa út, gæða sér á góðum mat og fara yfir markmið ársins sem er að hefja göngu sína. Þótt dagurinn sé ekki tengdur trúarlegum eða sögulegum atburðum með sama hætti og jólin, þá hefur hann fastan sess í hjörtum landsmanna sem mikilvægur áfangi í hringrás ársins.

Íslenskur vetur er á þessum tíma í hámarki, með stuttum dögum og löngum nóttum. Nýársdagur er því oft einkennandi fyrir þessa norðlægu stemningu; kertaljós inni við á meðan hríðin eða frostið ríkir úti. Fyrir vikið verður heimilið miðpunktur alls, staður þar sem fjölskyldur safnast saman til að deila fyrstu máltíð ársins og óska hver annarri farsældar á komandi mánuðum.

Hvenær er nýársdagur árið 2026?

Nýársdagur ber alltaf upp á 1. janúar, en vikudagurinn breytist milli ára. Árið 2026 fellur dagurinn á:

Dagur: Thursday Dagsetning: January 1, 2026 Tími til stefnu: Það eru 0 dagar þar til nýársdagur gengur í garð.

Dagsetningin er föst samkvæmt dagatalinu, ólíkt mörgum öðrum frídögum eins og páskum eða uppstigningardegi sem færast til. Þetta er fyrsti opinberi frídagur ársins og markar upphaf nýs vinnu- og skólaárs, þótt flestir fái þennan tiltekna dag til að hvílast áður en hversdagsleikinn tekur við.

Saga og Uppruni Nýársdags

Saga nýársfagnaðar á Íslandi er samofin evrópskri menningu og kristnum sið, þótt rætur dagsins nái mun lengra aftur í tímann, allt til Rómverja sem helguðu janúarmánuð guðinum Janusi, guði upphafs og endis. Janus var sýndur með tvö andlit, annað horfði aftur til liðins tíma en hitt fram á við, sem er nákvæmlega það hugarfar sem einkennir nýársdag enn þann dag í dag.

Á Íslandi fyrri alda voru áramótin ekki alltaf á þessum tíma. Í gamla íslenska tímatalinu hófst árið með vinnuviku í lok apríl (sumardagurinn fyrsti). Hins vegar, með kristnitökunni og síðar upptöku gregoríanska tímatalsins árið 1700, festist 1. janúar í sessi sem upphaf nýs árs.

Í gamla bændaþjóðfélaginu voru áramótin tími þar sem fólk trúði því að mörk hins sýnilega og ósýnilega heims yrðu óljós. Sagnir um álfa sem flytja búferlum, kýr sem tala og sel fleygja hamnum eru órjúfanlegur hluti af íslenskri þjóðtrú tengdri áramótum. Þótt flestar þessar sagnir tengist gamlárskvöldi eða þrettándanum, þá var nýársdagur fyrsti dagurinn í hinu "nýja upphafi" þar sem fólk fylgdist vel með veðri og öðrum teiknum sem gætu spáð fyrir um gæfu ársins.

Hvernig fagna Íslendingar nýársdegi?

Hátíðarhöldin á nýársdag eru mjög frábrugðin þeim sem eiga sér stað nokkrum klukkustundum áður. Ef gamlárskvöld snýst um hávaða, veislur og samkvæmi, þá snýst nýársdagur um ró og næði.

Slökun og endurheimt

Flestir Íslendingar nota nýársdag til að hvílast. Þar sem gamlárskvöld dregst iðulega fram á morgun, er algengt að fólk sofi fram eftir degi. Það er engin pressa á að mæta á viðburði eða gera mikið. Margir eyða deginum í náttfötunum, horfa á kvikmyndir eða lesa bækur sem þeir fengu í jólagjöf.

Nýársmaturinn

Þótt margir hafi borðað hátíðarmat á gamlárskvöld, er nýársdagur einnig tilefni til góðrar máltíðar. Algengt er að fjölskyldur komi saman í "nýárskaffi" eða snemma í mat. Hangikjöt, hamborgarhryggur eða kalkúnn eru vinsælir réttir, en einnig er algengt að fólk nýti afganga frá kvöldinu áður eða eldi eitthvað einfalt en gott.

Nýársávarp forsætisráðherra

Einn af föstum liðum dagsins er nýársávarp forsætisráðherra sem flutt er í ríkisútvarpinu (RÚV). Þetta er stund þar sem þjóðin hlustar á yfirlit yfir liðið ár og framtíðarsýn stjórnvalda fyrir það nýja. Þetta ávarp hefur mikilvægt táknrænt gildi og er oft rætt í fjölmiðlum og mannamótum næstu daga.

Útivist í skammdeginu

Ef veður leyfir, nýta margir tækifærið til að fara í stuttan göngutúr í fersku lofti. Eftir mikla matseld og inniveru yfir jólin er nýársdagur fullkominn til að anda að sér köldu vetrarloftinu. Í Reykjavík er algengt að sjá fólk ganga meðfram Ægisíðu eða í kringum Tjörnina, þar sem kyrrðin er nánast áþreifanleg miðað við aðra daga ársins.

Hefðir og Siðir

Þótt dagurinn sé lágstemmdur eru ákveðnir siðir sem halda velli:

  1. Nýársheit: Margir nota þennan fyrsta dag ársins til að skrifa niður eða huga að nýársheitum sínum. Hvort sem það er að bæta heilsuna, læra nýtt tungumál eða ferðast meira, þá er nýársdagur hinn opinberi byrjunarreitur.
  2. Heimsóknir: Þótt stórpartý séu sjaldgæf, eru rólegar heimsóknir til ömmu og afa eða annarra ættingja mjög algengar. Þetta er tími til að skiptast á góðum óskum fyrir árið.
  3. Tónleikar og menning: Sumir tónleikar eða sýningar eru haldnar á nýársdag, oft í kirkjum eða menningarhúsum eins og Hörpu, þar sem áhersla er lögð á hátíðlega tónlist til að fagna nýju ári.

Hagnýtar Upplýsingar fyrir Ferðamenn og Búsetta

Ef þú ert á Íslandi á nýársdag er mikilvægt að skipuleggja sig fram í tímann þar sem þetta er einn af þeim dögum ársins þar sem næstum allt er lokað.

Lokanir og Þjónusta

Verslanir: Næstum allar matvöruverslanir, fataverslanir og önnur smásala eru lokuð á nýársdag. Sumar litlar hverfisverslanir gætu opnað seint um daginn, en almennt ætti fólk að gera ráð fyrir að versla inn fyrir daginn fyrirfram. Opinber þjónusta: Bankar, pósthús, skólar og stjórnsýsluskrifstofur eru lokuð. Almenningssamgöngur: Strætó keyrir samkvæmt sunnudagsáætlun eða með takmarkaðri þjónustu. Í Reykjavík byrja vagnar oft ekki að ganga fyrr en eftir hádegi á nýársdag. Veitingastaðir og kaffihús: Margir veitingastaðir, sérstaklega í miðborg Reykjavíkur, halda lokuðu eða opna seint. Hins vegar hafa hótelveitingastaðir oft opið til að þjónusta gesti sína. Mælt er með að bóka borð með góðum fyrirvara ef fólk ætlar að borða úti.

Veður og Birtustig

Janúar er einn kaldasti mánuður ársins. Hitastig sveiflast oft í kringum frostmark, en vegna vinda getur kuldinn verið bitur. Dagsbirta er af skornum skammti, aðeins um 4-5 klukkustundir í Reykjavík (frá um það bil klukkan 11:30 til 15:30). Þetta gerir nýársdag að fullkomnum degi fyrir norðurljósaskoðun ef himinn er heiður, þar sem nóttin er löng og dimm.

Öryggi og Umferð

Vegir geta verið mjög hálir og erfiðir yfirferðar á þessum tíma. Ef þú ætlar að ferðast á milli landshluta er nauðsynlegt að fylgjast með veðurspá og færð á vegum (á vef Vegagerðarinnar). Einnig er rétt að hafa í huga að mikið af flugelda rusli getur verið á götum úti eftir nóttina, svo gott er að sýna aðgát í akstri og göngu.

Er Nýársdagur Opinber Frídagur?

Já, nýársdagur er einn af helgustu almennum frídögum á Íslandi. Hann er lögboðinn frídagur samkvæmt kjarasamningum og lögum.

Hvað þýðir það?

Vinnustaðir: Langflestir landsmenn eiga frí þennan dag án skerðingar á launum. Þeir sem þurfa að vinna (svo sem lögregla, sjúkrahústarfsfólk og starfsfólk í ferðaþjónustu) fá greitt sérstakt stórhátíðarálag sem er með því hæsta sem gerist í íslensku launakerfi. Skólar: Allir skólar, allt frá leikskólum til háskóla, eru lokaðir. Oft er þetta síðasti dagur jólafrísins áður en kennsla hefst að nýju þann 2. eða 3. janúar. Andrúmsloftið: Vegna þess að nánast öll starfsemi liggur niðri, er andrúmsloftið í bænum mjög ólíkt því sem gerist á venjulegum virkum dögum. Það er engin umferðarteppa, engin læti og enginn flýtir.

Nýársdagur á Íslandi er því dagur þar sem tíminn virðist standa í stað í smá stund. Eftir ys og þys desembermánaðar og sprengingarnar á gamlárskvöld, býður 1. janúar upp á kærkomið tækifæri til að draga andann djúpt, njóta samvista við ástvini og horfa björtum augum til framtíðar. Hvort sem þú eyðir honum í löngum göngutúr í frostinu eða undir teppi með góða bók, þá er nýársdagur mikilvægur hvíldardagur sem undirbýr Íslendinga fyrir nýtt ár af áskorunum og tækifærum.

Frequently Asked Questions

Common questions about New Year's Day in Iceland

Nýársdagur árið 2026 ber upp á Thursdayinn January 1, 2026. Það eru núna 0 dagar þar til hátíðin gengur í garð. Þessi dagur markar upphaf nýs árs samkvæmt gregoríanska tímatalinu og er fyrsti dagur ársins á Íslandi sem og víðast hvar annars staðar í heiminum.

Já, nýársdagur er lögbundinn frídagur á Íslandi. Þetta þýðir að skólar, bankar, opinberar stofnanir og flest fyrirtæki eru lokuð þennan dag. Flestar verslanir halda einnig lokuðu til að gera starfsfólki kleift að hvílast eftir annasama hátíðardaga. Þetta er dagur sem einkennist af ró og næði um allt land, ólíkt hinum líflega gamlársdegi.

Nýársdagur er fyrst og fremst árstíðabundin hátíð sem tengist endurnýjun dagatalsins fremur en sögulegum eða trúarlegum atburðum. Eftir mikil hátíðarhöld og flugelda á gamlárskvöld er nýársdagur notaður sem hvíldardagur. Íslendingar líta á þennan dag sem tækifæri til að byrja árið með ferskum huga, njóta samvista við fjölskyldu og slaka á í skammdeginu á meðan nýtt ár gengur í garð.

Ólíkt gamlárskvöldi, sem er þekkt fyrir stórfenglegar flugeldasýningar og veislur, er nýársdagur mjög lágstemmdur. Flestir Íslendingar eyða deginum heima við að jafna sig eftir hátíðarhöld næturinnar. Það eru engar stórar skrúðgöngur eða opinberir viðburðir á dagskrá. Hefðin er sú að borða góðan mat með nánustu fjölskyldu, fara í göngutúr í fersku lofti eða einfaldlega hvílast áður en hversdagsleikinn tekur við á ný.

Ein helsta hefðin á nýársdag er nýársprédikun biskups Íslands og ávarp forsætisráðherra sem flutt er í ríkisútvarpinu. Margir Íslendingar hlusta á þessi ávörp þar sem farið er yfir liðið ár og litið fram á veginn. Að öðru leyti snúast hefðir dagsins mikið um fjölskylduboð og rólegheit. Þar sem dagurinn er mjög stuttur og dimmur á þessum árstíma, myndast notaleg stemning með kertaljósum og inniveru.

Ferðamenn ættu að undirbúa sig undir að nánast öll þjónusta sé takmörkuð. Almenningssamgöngur í Reykjavík keyra samkvæmt skertri áætlun og margar skoðunarferðir gætu verið á öðrum tímum en venjulega. Flest söfn og ferðamannastaðir eru lokuð eða með mjög takmarkaðan opnunartíma. Það er mikilvægt að bóka gistingu og skoða opnunartíma veitingastaða með góðum fyrirvara þar sem aðeins fáir staðir eru opnir þennan dag.

Í byrjun janúar er Ísland í miðjum vetri, sem þýðir að það er kalt, oft snjór og mjög lítil dagsbirta. Sólin er aðeins á lofti í nokkra klukkutíma. Þetta dökka en fallega umhverfi er kjörið til að sjá norðurljósin ef himinninn er heiður. Gestir ættu að klæða sig mjög vel í mörg lög af fötum, þar sem vindur og kuldi geta verið talsverður á þessum tíma árs.

Besta ráðið fyrir gesti er að taka því rólega og njóta íslenskrar kyrrðar. Þar sem flest er lokað er þetta tilvalinn dagur til að fara í sund í einhverri af mörgum útilaugum landsins, ef þær eru opnar, eða nýta tímann í afslöppun á hótelinu. Ef veður leyfir er fallegt að ganga um miðbæ Reykjavíkur og skoða leifarnar af flugeldafjörinu frá kvöldinu áður eða leita að norðurljósum þegar dimma tekur seinnipartinn.

Historical Dates

New Year's Day dates in Iceland from 2010 to 2025

Year Day of Week Date
2025 Wednesday January 1, 2025
2024 Monday January 1, 2024
2023 Sunday January 1, 2023
2022 Saturday January 1, 2022
2021 Friday January 1, 2021
2020 Wednesday January 1, 2020
2019 Tuesday January 1, 2019
2018 Monday January 1, 2018
2017 Sunday January 1, 2017
2016 Friday January 1, 2016
2015 Thursday January 1, 2015
2014 Wednesday January 1, 2014
2013 Tuesday January 1, 2013
2012 Sunday January 1, 2012
2011 Saturday January 1, 2011
2010 Friday January 1, 2010

Note: Holiday dates may vary. Some holidays follow lunar calendars or have different observance dates. Purple indicates weekends.