Holiday Details
- Holiday Name
- Kenneth Kaunda Day
- Country
- Zambia
- Date
- April 28, 2026
- Day of Week
- Tuesday
- Status
- 70 days away
- About this Holiday
- Kenneth Kaunda Day is a public holiday in Zambia
Zambia • April 28, 2026 • Tuesday
Also known as: Kenneth Kaunda Day
Kenneth Kaunda Day lishiku ilikalamba sana mu calo ca Zambia, ilishiku lya kwibukisha ubufyashi bwa kwa Dr. Kenneth David Kaunda, uwaishibikwa fye bwino nga "KK". Uyu muntu e wali umutungulushi wa ntanshi uwa calo ca Zambia kobili kabili e watungulula ulubuli lwa kukanana amaka (non-violent struggle) pa kuti Zambia ipoke ubuntungwa kuli ba koloni ba ku Britain mu mwaka wa 1964. Ili ishiku talyaba fye lishiku lya kusefya ubufyashi, lelo lishiku lya kwibukisha amano, ukutemwa, no kwikatana uko Dr. Kaunda ashalike mu mitima ya bena Zambia bonse.
Ilyo tuleibukisha Kenneth Kaunda Day, tulatontonkanya pa mashiwi yakwe aya mampala aya kuti "One Zambia, One Nation". Aya mashiwi yalyafwa ukwikatanya imitundu 73 iyaba mu Zambia ukuba umushipu umo, ukwabula akapatulula ka mishobo nangu imipepele. Dr. Kaunda tali fye ntungulushi ya Zambia yeka, lelo ali ni nshila ya mutende mu mupatila wa muno Afrika (Pan-Africanism), pantu alyafwileko ifyalo ifingi ifyamushinguluka pamo nga South Africa, Zimbabwe, na Namibia ukuti na fyo fipoke ubuntungwa. Ukusefya ili ishiku kulatwafwa ukusambilila pa buicefyo bwakwe, ukutemwa abantu, no kukanaba no mufimbila nangu ca kuti imitekele yakwe iitila "One Party State" yalikwete amafya yamo.
Ili ishiku lilatupa ishuko lya kutontonkanya pa fyo twingatwalilila ukusunga umutende uo Dr. Kaunda atushilile. Mu nshita ya lelo, Kenneth Kaunda Day isangwike inshita ya kulangisha ifone ifyo asuminemo, pamo nga amangalo (sports) ne fya kusefya (arts). Dr. Kaunda alitemenwe sana umupila wa makasa kabili ali e kashika mukalamba uwa timu ya calo iitila "KK 11" (iyo nomba twita ukuti Chipolopolo). Kabili alitemenwe ukulisha gita no kwimba inyimbo sha mutende. E ico, ili ishiku lishiku lya kupashanya uyu muntu uwali ne mibele isuma kabili uwaipeeleshe ubumi bwakwe bonse ku kwafwa abantu banankwe.
Mu mwaka wa 2026, abena Zambia bakasefya ili ishiku mu nshila yaibela. Ifi e fyo ifintu fikaba:
Ubushiku: Tuesday Ishiku lya Mweshi: April 28, 2026 Inshiku ishashalako: Kwashala inshiku 70 pa kuti ili ishiku lifike.
Ili ishiku lya Kenneth Kaunda Day lyaba lishiku ilya "fixed", amenshi ukuti lisefiwa pa bushiku bumo bwine cila mwaka—pa 28 April. Nangu ca kuti ubushiku bwa mumpatila (day of the week) bulaluka cila mwaka, ishiku lya mumpatila (date) lyena talyaluka. Nga ca kuti ili ishiku lyaponena pa mpela ya mulungu (Saturday nangu Sunday), ubuteko bulasabankanya ukuti ishiku lya kusefya likaba pali Monday uukonkapo, lelo mu 2026, liponene pa Tuesday, e ico tukasefya fye pali lulya lwine bushiku.
Ulubuli lwa kupoka ubuntungwa mu Zambia lwayafishe sana, lelo Dr. Kenneth Kaunda alitwalilile fye ukulwisha ubuteko bwa ba koloni ukubomfya amano no mutende. Akonkele ifisambililo fya kwa Mahatma Gandhi ifya kuti umuntu teti apoke ubuntungwa nga alepula ifintu nangu ukwipaya abantu. Mu mwaka wa 1964, ilyo Zambia yapokele ubuntungwa, Dr. Kaunda e wasangwike President wa ntanshi.
Mu myaka 27 iyo atekele (1964-1991), alibombele imilimo iikalamba:
Ukusefya Kenneth Kaunda Day mu Zambia takwaba kwati kusefya kwa Krisimasi nangu Ubuntungwa (Independence Day). Ili ishiku lyaba lishiku lya kusefya mu mutende no kutontonkanya sana (reflection).
Imilimo ya ku Buteko: Ubuteko bulapekaanya imilimo iikalamba mu Lusaka, maka maka pa nshishi ya kwa Dr. Kaunda (Embassy Park Presidential Burial Site). President wa calo na bama-ofisa bakulu balaya pa nshishi yakwe mu kubika amaluwa (laying of wreaths) no kupepa. Kulaba na maprogramu pa televishoni (ZNBC) ayalanga amavidio ya kale aya fyo Dr. Kaunda alelanda na fyo alebomba.
Amangalo ne Fya Kusefya (Sports and Arts): Pantu Dr. Kaunda alitemenwe sana amangalo, kukulaba ama tournament ya mupila wa makasa, mupila wa kuminika (netball), na mangalo yambi mu madistrict ayengi. Ili ishiku lilabomfiwa ku kukoselesha abalumendo na bakashana ukubomfya amatalenta yabo mu nshila isuma. Kulaba na mafestival ya fya kusefya umo abantu baimba inyimbo sha kale isho KK alitemenwe, pamo nga "Tiyende Pamodzi".
Ukutontonkanya pa Mibele Isuma: Mu macalici na mu fifulo fya mikalile, abantu balatontonkanya pa mibele ya kwa Dr. Kaunda. Alishibikwe ukuba umuntu uushilya inama (vegetarian), umuntu uwaletemwa ukupepa, kabili umuntu uwalekonka sana ifyo asuminemo. Bamunyinefwe balanda pa fyo tulingile ukuba ne cikuuku na fyo tulingile ukusunga ifya bulyo (resources) fya calo cesu.
Kwaliba ifintu fimo ifyo uwingamona mu Zambia ifilanga ukuti lelo ni Kenneth Kaunda Day:
Nga ca kuti uli mulendo nangu uli muntu uufuma ku fyalo fimbi uuli mu Zambia pali ili ishiku, ufwile ukwishiba ifi:
Imyalo: Kenneth Kaunda Day lishiku lya kusefya ubumi bwa muntu uwalecindikwa sana. E ico, ufwile ukuba no mucinshi. Nga waya ku fifulo fya kusefya nangu pa nshishi yakwe, fwala ifyakufwala fya mucinshi. Ama Ofeshi na Mabanki: Pantu lishiku lya kusefya ilya buteko (Public Holiday), ama ofeshi yonse aya buteko, amabanki, na mashitola ayakulu yalasealwa. Mashitola yanono fye na mafitanda ya mafuta e yakwata ishuko lya kusealwa inshita inono nangu ukushitisha. Ifyakulya: Dr. Kaunda ali ni vegetarian. Nangu ca kuti abena Zambia balitemwa inama, mu kucindika KK, amarestaurant yamo yalaafya ifyakulya fya fimenwa (vegetables and grains) pamo nga nshima ne mitsipu, ifijimbu, nangu lumanda.
Ee, Kenneth Kaunda Day lishiku lishiku lya kusefya ilya buteko mu Zambia (National Public Holiday). Ici calola mu kuti:
One Zambia, One Nation!
Common questions about Kenneth Kaunda Day in Zambia
Mu mwaka wa 2026, holide ya Kenneth Kaunda Day ikabako pa Tuesday, April 28, 2026. Ukutula lelo, kushalile inshiku 70 ukufika pali ubu bushiku bwakumanisha imyaka yakufyalwa kwa kwa Dr. Kenneth Kaunda. Ubu bushiku bwalishibaibwa mu calo conse ica Zambia pakuti abantu bonse bakwate ishuko lya kwibukisha uyu mwaume uwatungulule calo ca Zambia ku buntungwa.
Ee, ubu bushiku ni holide ya pa cintubwinge mu calo conse ica Zambia. Amayanda ya buteko, amabanki, na mabisinesi ayengi yasalwa pakuti ababomfi bakwate inshita yakusefya no kwibukisha uyu ntungulushi. Lelo, imilimo iyakabilwa sana pamo nga ifipatala na bakapokola itwalilila ukubomba pakuti umutende no uumi fyakwata ubulondolo mu calo.
Ubu bushiku bwalicindama sana pantu bwibukisha Dr. Kenneth Kaunda, 'Wishi wa luko', uwaletele ubuntungwa mu Zambia mu mwaka wa 1964 ukufuma kuli ba Koloni ba ku Britain. Ba Kaunda balishibikwa sana pa kulete umutende no kwikatanya imitundu yonse amakumi cinelubali na itatu (73 tribes) kwinshi lya kutila 'One Zambia, One Nation'. Balibombeshe na ku kwafwa ifyalo fimbi mu mbali ya kulefya kwaya ku kuleka ubulamushi bwa kapaatulula.
Ukusefya kwa Kenneth Kaunda Day kuba kwa mutende no kwibukisha ifisuma. Kulaba amalyashi aya kucindika imilimo yakwe pama redio na pa mitala ya TV, kabili kulaba ne fipangano fya fyangalo ne fintu fya fya mabwe (arts). Ici cilanga ifyo ba Kaunda batemenwe ifyangalo, maka maka umupila wa kulu uwalelumbuka nga 'KK11', ne fyo bafwilishe abantu abakwata ubupe bwa kupanga ifintu fya kupapusha.
Twibukisha ba Kaunda pa mibele yabo iya bumbulami, umutende, no kutemwa abantu bonse ukwabula kapaatulula. Balishibikwa na pa mibele ya kuicefya, maka maka ifyo bapeele ubuteko mu mutende mu mwaka wa 1991 lintu bacimfiwe mu masala. Baali bantu abatemenwe ifilyo fya fisabo no mulembwe (vegetarianism) kabili balelwisha ubulwele bwa HIV/AIDS mu Zambia mu nshila ya kucindama.
Kuli abo abatandala mu Zambia pali ubu bushiku, cilawama ukufwala mu nshila ya mucinshi no kulanga icindami ku mibele ya kwa Dr. Kaunda. Kuti mwayako ku fipangano fya kwibukisha uyu ntungulushi nga mwaitwa, lelo mulingile ukutaluka ku kukansana pa milandu ya fikansa fya calo. Ukukonka umutende no kwikatana e nshila isuma iya kucindika ubu bushiku.
Ukusefya ukukalamba kucitikila mu musumba wa Lusaka, maka maka mu fifulo ifyacindama pamo nga Independence Stadium nelyo ku fifulo fimbi ifyakwata ishina lya kwa Dr. Kaunda. Kabili, amalyashi ne fyangalo ficitikila mu fifulo fyalekanalekana mu makuule ya fyangalo. Cilawama ukukutika ku milabasa ya muno calo pakuti mwaishiba bwino inshita ne fifulo fya kusefya muli uyo mwaka.
Iyo, pali ubu bushiku tapaba imipasho iyakalamba sana nelyo amapulaimeti aya kulyapo ifyakulya ifingi. Lelo, kulaba ukutontonkanya pa milimo ya kwa Dr. Kaunda mu fyangalo ne fintu fya fya mabwe. Abantu balatasha pa fyo abombele pakuti Zambia ibe uluko lumo ulwaikatana. Lishuko lya kusambilila pa lyashi lya Zambia no kwishiba ifyo umutende wacindama mu calo cesu.
Kenneth Kaunda Day dates in Zambia from 2022 to 2025
| Year | Day of Week | Date |
|---|---|---|
| 2025 | Monday | April 28, 2025 |
| 2024 | Sunday | April 28, 2024 |
| 2023 | Friday | April 28, 2023 |
| 2022 | Thursday | April 28, 2022 |
Note: Holiday dates may vary. Some holidays follow lunar calendars or have different observance dates. Purple indicates weekends.