International Women's Day

Zambia • March 8, 2026 • Sunday

64
Days
18
Hours
25
Mins
04
Secs
until International Women's Day
Africa/Lusaka timezone

Holiday Details

Holiday Name
International Women's Day
Country
Zambia
Date
March 8, 2026
Day of Week
Sunday
Status
64 days away
Weekend
Falls on weekend
About this Holiday
International Women's Day is a public holiday in Zambia

About International Women's Day

Also known as: International Women's Day

Ranzi ya Dziko Lonse ya Amayi mu Zambia

Tsiku la Amayi pa Dziko Lonse (International Women's Day) ndi tsiku lapadera kwambiri mu dziko la Zambia, lomwe limapereka mwayi wosinkhasinkha za mbiri, mphamvu, komanso kupita patsogolo kwa amayi m’madera athu. Mu Zambia, tsikuli silimangokhala tsiku lachikondwerero chabe, koma ndi nthawi yofunika kwambiri yolimbikitsa kusintha kwa mfundo za chikhalidwe ndi ndale zomwe zimakhudza amayi ndi atsikana. Ndi tsiku limene dziko limazindikira kuti amayi ndi mzati wa chitukuko cha chuma ndi chikhalidwe, kuyambira m’mabanja mpaka m’mabizinesi ndi m’boma.

Chomwe chimapangitsa tsikuli kukhala lapadera mu Zambia ndicho kuphatikiza kwa zikondwerero ndi kulimbikitsa mfundo za ufulu wa amayi. Ngakhale tili ndi zovuta zambiri monga nkhanza zapakhomo (Gender-Based Violence) komanso kusowa kwa mwayi ofanana wa maphunziro kwa atsikana m’madera a kumidzi, tsikuli limapereka nsanja kwa amayi kuti amveke mawu awo. Ndi nthawi yomwe mabungwe osiyanasiyana, boma, ndi anthu pawokha amasonkhana pamodzi kuti awonetse mapulogalamu omwe akuthandiza amayi kudzidalira komanso kukhala ndi moyo wabwino.

M’dziko la Zambia, muli amayi ambiri omwe akhala zitsanzo zabwino, monga omenyera ufulu wa atsikana ngati Dora Moono Nyambe, omwe akugwira ntchito yolimbikitsa chitetezo cha achinyamata. Tsiku la Amayi limatithandiza kukumbukira kuti ufulu ndi mwayi zomwe amayi ali nazo lero zinadza chifukwa cha kulimbika kwa amayi amene analipo m’mbuyomu, komanso kutilimbikitsa kuti tipitilize kumenyera ufanana wa amuna ndi akazi m’mbali zonse za moyo.

Kodi Lidzakhala Liti mu 2026?

Tsiku la Amayi pa Dziko Lonse limachitika chaka chilichonse pa March 8. Mu chaka cha 2026, tsikuli lidzagwa pa:

Tsiku: Sunday Tsiku la mwezi: March 8, 2026 Nthawi yotsala: Kwatsala masiku 64 kuti tifikire tsikuli.

Tsiku la Amayi ndi tsiku lokhazikika (fixed date), kutanthauza kuti silisintha tsiku la mwezi chaka chilichonse; nthawi zonse limakhala pa March 8. Izi zimapangitsa kuti zikhale zosavuta kwa mabungwe ndi anthu kukonzekera zochitika zawo pasadakhale.

Mbiri ndi Chiyambi cha Tsiku la Amayi

Mbiri ya tsikuli inayambira kutali kwambiri ndi dziko la Zambia, koma tanthauzo lake lakhazikika kwambiri m’mitima ya anthu a muno. Lingaliro la kukhala ndi tsiku la amayi linayambitsidwa mu 1910 ndi mayi wina dzina lake Clara Zetkin pa msonkhano wa amayi ogwira ntchito (International Conference of Working Women) womwe unachitikira ku Copenhagen, Denmark. Cholinga chake chinali choti pakhale tsiku limodzi padziko lonse lapansi pamene amayi angathe kupereka zofuna zawo mofanana.

Zikondwerero zoyamba zinachitika mu 1911 m’mayiko angapo a ku Ulaya, koma tsiku la March 8 linakhazikika pambuyo pa zionetsero za amayi a ku Petrograd mu 1917, zomwe zinathandiza kuyambitsa kusintha kwa ndale ku dziko la Russia (Russian Revolution). Bungwe la United Nations (UN) linazindikira tsikuli mwalamulo mu 1975, ndipo kuyambira nthawi imeneyo, dziko lonse lapansi kuphatikizapo Zambia lakhala likuligwiritsa ntchito ngati chida chozindikiritsa ufulu wa amayi.

Mu Zambia, tsikuli latenga gawo lofunika kwambiri pambuyo pa ufulu wa dziko lino. Boma lakhala likugwiritsa ntchito mitu (themes) yomwe UN imakhazikitsa chaka chilichonse kuti lilimbikitse nkhani monga "Ufanana wa amuna ndi akazi lero pofuna mawa okhazikika" (Gender equality today for a sustainable tomorrow). Izi zimathandiza kuti nkhani za amayi zisakhale zongokumbukiridwa tsiku limodzi, koma zikhale mbali ya chitukuko cha dziko lonse.

Momwe Anthu Amachitira mu Zambia

Zikondwerero za Tsiku la Amayi mu Zambia zimakhala zozungulira kulimbikitsa ufulu ndi kuonetsa ntchito zomwe amayi akuchita. Mosiyana ndi masiku ena amene anthu amangodya ndi kumwa, tsikuli limakhala ndi zochitika zambiri za maphunziro ndi ziwonetsero.

Zochitika za Boma ndi Mabungwe

Unduna wa za Chitukuko cha Anthu ndi Utumiki wa Anthu (Ministry of Community Development and Social Services - MCDSS) umatsogolera zochitika zambiri. M’mizinda ikuluikulu monga Lusaka, Ndola, ndi Kitwe, pamakhala ziwonetsero (exhibitions) kumene mabungwe osiyanasiyana amakhala ndi ma "stands". Pamalo ameneawa, amayi amasonyeza luso lawo m’manja, ulimi, ndi mabizinesi ang’onoang’ono. Nthawi zambiri, akuluakulu a boma, kuphatikizapo Purezidenti Hakainde Hichilema kapena mkazi wa Purezidenti, amayendera malowa pofuna kulimbikitsa amayi.

Maphunziro ndi Kulimbikitsa Anthu

Mabungwe omwe si a boma (NGOs) amakonza misonkhano ndi zokambirana pa wailesi ndi pa kanema. Cholinga chawo ndi kudziwitsa anthu za malamulo omwe amateteza amayi ku nkhanza komanso kuphunzitsa atsikana za kufunika kwa maphunziro. Mu Zambia, maphunziro a atsikana amaonedwa ngati chinsinsi chothetsera umphawi, choncho pa tsikuli nkhaniyi imabwerezabwerezedwa kwambiri.

Zovala ndi Zizindikiro

Ngakhale kuti Zambia ilibe zovala zapadera zamwambo pa tsikuli, anthu ambiri amavala mwaulemu komanso mwaukatswiri (modest attire) popita ku zochitika za boma. Padziko lonse, mitundu ya zambarau (purple) yomwe imayimira chilungamo, ndi yobiriwira (green) yomwe imayimira chiyembekezo, imagwiritsidwa ntchito kwambiri. Mu Zambia, amayi ambiri amavala "chitenge" chomwe chili ndi uthenga kapena zithunzi zokumbukira tsikuli, zomwe zimapatsa tsikuli mtundu ndi kukongola kwa Chi-Zambia.

Miyambo ndi Chikhalidwe

Mu Zambia, Tsiku la Amayi silili ngati Khirisimasi kapena Mapasaka kumene anthu amakhala ndi zakudya zapadera zamwambo m’mabanja. M’malo mwake, chikhalidwe cha tsikuli chili pa "uphungu" ndi "mgwirizano".

  1. Kugawana Nkhani: Amayi achikulire amakhala ndi mwayi wouza achinyamata za mbiri yawo ndi momwe anagonjetsera zovuta. Izi zimachitika m’magulu a amayi m’matchalitchi kapena m’madera omwe amakhala.
  2. Kuzindikira Amayi Opambana: Pamakhala miyambo yopereka mphotho kapena kulemekeza amayi omwe achita bwino m’madera mwawo, kaya ndi pa ulimi, unamwino, kapena kuphunzitsa.
  3. Kulimbikitsa Amayi Am’madera a Kumidzi: Pali khama lapadera lofuna kufikira amayi a kumidzi omwe nthawi zambiri amakhala opanda mwayi wopeza uthenga wa ufulu wawo. Mapulogalamu ofalitsa mauthenga m’zinenero za m’madera monga Chibemba, Chinyanja, Chitonga, ndi Lozi amakhala ambiri.

Zambiri Zothandiza kwa Oyendera Dziko la Zambia

Ngati muli mu Zambia pa March 8, 2026, n’zotheka kuti muone zochitika zambiri m’malo opezeka anthu ambiri.

Kumene Mungapite: Pitani ku Lusaka Showgrounds kapena m’malo ena akuluakulu owonetsera zinthu m’mizinda ikuluikulu. Apa m’pamene mungakumane ndi amayi ochokera m’madera osiyanasiyana akuwonetsa luso lawo. Zovala: Ngati mukufuna kukhala nawo pa zochitika zozindikiritsa tsikuli, ovalani mwaulemu. Zambia ndi dziko lomwe limalemekeza ulemu povala, makamaka pa zochitika za boma kapena zamudzi. Kutenga Nawo Mbali: Mutha kuthandiza pogula zinthu zomwe amayi amapanga monga madengu, zovala za chitenge, kapena zakudya zapakhomo. Izi zimathandiza kulimbikitsa chuma cha amayi m’madera mwawo. Mayendedwe: Popeza ili si tsiku la tchuthi, mayendedwe amakhala monga mwa masiku onse. Mabasi ndi matekisi azikhala akugwira ntchito, koma samalani ndi misewu yomwe ingakhale yotsekedwa pafupi ndi malo omwe kuli zikondwerero zazikulu.

Kodi ndi Tchuthi cha Boma?

Ili ndi funso lofunika kwambiri kwa aliyense amene akufuna kukonzekera masiku ake mu Zambia. Tsiku la Amayi mu Zambia SI tchuthi cha boma (public holiday).

Izi zikutanthauza kuti: Mabizinesi onse, kuphatikizapo masitolo ndi misika, amakhala otsegula. Sukulu ndi mayunivesite amapitiliza ndi maphunziro awo monga mwa masiku onse. Maofesi a boma amakhala otsegula, ngakhale kuti ogwira ntchito ena amatha kupatsidwa mwayi wopita kukakhala nawo pa zochitika za tsikuli.

  • Mabanki ndi maofesi a positi amagwira ntchito nthawi zonse.
Chifukwa chakuti mu 2026 tsiku la March 8 lidzagwa pa Sunday, anthu ambiri adzakhala ndi mwayi wopita ku zikondwererozi popanda kusokoneza ntchito zawo za tsiku ndi tsiku. Kwa alendo, izi zikutanthauza kuti mutha kuyenda ndi kupeza mautumiki onse popanda vuto lililonse.

Kusakhala tchuthi cha boma sikutanthauza kuti tsikuli silofunika. M’malo mwake, zimapereka mwayi woti nkhani za amayi zikambidwe m’malo ogwirira ntchito ndi m’masukulu, zomwe zimathandiza kufalitsa uthenga wa ufanana wa amuna ndi akazi kwa anthu ambiri.

Zambia ikupitiliza kukhala chitsanzo m’dera la kumwera kwa Africa (SADC) pa nkhani yozindikiritsa mphamvu ya amayi. Tsiku la Amayi pa Dziko Lonse mu 2026 lidzakhala nthawi ina yoti dziko lino lionetse kudzipereka kwake pofuna kukhala ndi anthu amene amalemekeza ndi kupatsa mwayi aliyense, mosasamala kanthu kuti ndi mwamuna kapena mkazi. Tiyeni tonse tithandizire kukweza amayi athu, chifukwa "ukaphunzitsa mwana wamkazi, waphunzitsa dziko lonse."

Frequently Asked Questions

Common questions about International Women's Day in Zambia

Tsiku la International Women's Day mu chaka cha 2026 lidzachitika pa Sunday, March 8, 2026. Kuchokera lero, patsala masiku okwanira 64 kuti tsikuli lifike. Ili ndi tsiku lofunika kwambiri padziko lonse lapansi komanso muno m'dziko la Zambia pamene anthu amasonkhana kulemekeza amayi ndi kupita patsogolo kwawo m'mbali zosiyanasiyana za moyo monga ndale, chuma, ndi chikhalidwe.

Ayi, tsiku la International Women's Day si holide ya boma muno m'dziko la Zambia. Izi zikutanthauza kuti maofesi a boma, masukulu, ndi mabizinesi amakhala otsegula monga mwa masiku onse. Ngakhale kuti si holide, tsikuli limapatsidwa ulemu waukulu ndipo zochitika zosiyanasiyana zolimbikitsa ufulu wa amayi zimachitika m'madera ambiri m'dziko muno popanda kutseka ntchito za tsiku ndi tsiku.

Mbiri ya tsiku lino inayamba mu chaka cha 1910 pamene Clara Zetkin anapereka lingaliro lakuti pakhale tsiku lapadera la amayi pa msonkhano wa amayi ogwira ntchito ku Copenhagen. Cholinga chake chinali kulimbikitsa ufulu wa amayi ofuna kuvota komanso ufulu wa ogwira ntchito. Bungwe la United Nations linazindikira tsikuli mwalamulo mu chaka cha 1975. M'dziko la Zambia, tsikuli limagwiritsidwa ntchito kulingalira za mbiri imeneyi komanso kulimbikitsa kuthetsedwa kwa nkhanza za m'mabanja ndi kupititsa m'tsogolo maphunziro a ana aakazi.

Ku Zambia, zikondwererozi zimayang'ana kwambiri pa zochitika zophunzitsa ndi kulimbikitsa anthu. Unduna wa za chitukuko cha anthu (Ministry of Community Development and Social Services) pamodzi ndi mabungwe omwe si a boma amakonza ziwonetsero zosonyeza ntchito zosiyanasiyana zomwe zimathandiza amayi. Nthawi zambiri, atsogoleri a dziko monga President Hakainde Hichilema amayendera ziwonetserozi kuti apereke chichitidwe chabwino. Amayi amasonkhana kuti akambirane za kupita patsogolo kwawo komanso zopinga zomwe akukumana nazo monga kuchepa kwa mwayi wa maphunziro.

Palibe miyambo inayake ya makolo kapena zakudya zapadera zomwe zimadziwika kuti ndi za tsiku la International Women's Day ku Zambia. Tsikuli lili ndi cholinga cha zokambirana ndi kulimbikitsa ufulu (advocacy) m'malo mokhala tsiku la maphwando kapena miyambo yachikhalidwe. Komabe, amayi ambiri amavala zovala zaulemu kapena zovala zokhala ndi mitundu yomwe imagwirizanitsidwa ndi tsikuli padziko lonse lapansi, monga mtundu wa purpo womwe umayimira chilungamo, pofuna kusonyeza mgwirizano.

Kwa alendo omwe adzakhala ku Zambia pa tsikuli, ndi bwino kuvala modzichepetsa komanso mwaulemu ngati mukufuna kupita nawo ku zochitika za amayi. Ngakhale kuti palibe lamulo lokhwitsa la mitundu ya zovala, kuvala zovala za mtundu wa purpo kapena wobiriwira kungakhale chizindikiro chabwino cha mgwirizano. Popeza mabizinesi amakhala otsegula, palibe chopinga chilichonse pa kayendetsedwe ka maulendo kapena kopeza chithandizo m'masitolo ndi m'malesitilanti.

Zochitika zazikulu zimachitika mu mzinda wa Lusaka komanso m'mizinda ina ikuluikulu ya m'dziko muno. Nthawi zambiri ziwonetsero ndi misonkhano zimachitikira m'malo a boma, m'malo osungiramo chikhalidwe, kapena m'maofesi a unduna wa za chitukuko cha anthu. Ndibwino kuti alendo kapena nzika zimvetsere zidziwitso kuchokera m'mawayilesi kapena m'nyuzipepala masiku ochepa tsikuli lisanafike kuti adziwe nthawi ndi malo enieni omwe zochitikazi zidzachitikire chifukwa zimasintha chaka ndi chaka.

Pa tsikuli, anthu amakumbukira amayi omwe apanga kusintha kwakukulu m'dziko muno. Chitsanzo chimodzi ndi Dora Moono Nyambe, yemwe amadziwika kwambiri chifukwa cha ntchito yake yolimbikitsa chitetezo cha achinyamata ndi maphunziro ku Zambia. Nkhani za amayi monga iye zimagwiritsidwa ntchito kulimbikitsa amayi ena ndi ana aakazi kuti athe kuthana ndi zopinga za m'mudzi mwawo ndikupanga tsogolo labwino.

Historical Dates

International Women's Day dates in Zambia from 2010 to 2025

Year Day of Week Date
2025 Saturday March 8, 2025
2024 Friday March 8, 2024
2023 Wednesday March 8, 2023
2022 Tuesday March 8, 2022
2021 Monday March 8, 2021
2020 Sunday March 8, 2020
2019 Friday March 8, 2019
2018 Thursday March 8, 2018
2017 Wednesday March 8, 2017
2016 Tuesday March 8, 2016
2015 Sunday March 8, 2015
2014 Saturday March 8, 2014
2013 Friday March 8, 2013
2012 Thursday March 8, 2012
2011 Tuesday March 8, 2011
2010 Monday March 8, 2010

Note: Holiday dates may vary. Some holidays follow lunar calendars or have different observance dates. Purple indicates weekends.