Hung Kings Festival

Giỗ Tổ Hùng Vương: Hành Trình Về Nguồn Cội Của Dân Tộc Việt Nam

Giỗ Tổ Hùng Vương, hay còn gọi là Lễ hội Đền Hùng, không chỉ là một ngày lễ đơn thuần mà còn là biểu tượng văn hóa tâm linh sâu sắc nhất của người Việt. Đây là dịp để hàng triệu trái tim cùng hướng về núi Nghĩa Linh, tỉnh Phú Thọ, để tri ân công đức của các vị vua Hùng – những người đã có công khai sơn phá thạch, đặt nền móng đầu tiên cho nhà nước Văn Lang, quốc gia sơ khai của người Việt. Sức mạnh của ngày lễ này nằm ở truyền thống "Uống nước nhớ nguồn", một đạo lý sống đã thấm sâu vào máu thịt của mỗi người dân Việt Nam qua hàng ngàn năm lịch sử.

Điều làm nên sự đặc biệt của Giỗ Tổ Hùng Vương chính là tính gắn kết cộng đồng và ý thức về nguồn cội. Dù ở bất cứ nơi đâu, dù là miền xuôi hay miền ngược, dù ở trong nước hay đang bôn ba nơi hải ngoại, cứ đến ngày mùng 10 tháng 3 âm lịch, người Việt lại cùng nhau hướng về đất Tổ. Đây là sợi dây vô hình kết nối khối đại đoàn kết dân tộc, nhắc nhở mỗi cá nhân về dòng máu Lạc Hồng đang chảy trong huyết quản. Năm 2012, "Tín ngưỡng thờ cúng Hùng Vương ở Phú Thọ" đã được UNESCO chính thức công nhận là Di sản văn hóa phi vật thể đại diện của nhân loại, khẳng định tầm vóc quốc tế và giá trị nhân văn cao cả của ngày lễ này.

Khác với nhiều lễ hội khác thường tập trung vào các hoạt động vui chơi, Giỗ Tổ Hùng Vương mang một không khí trang nghiêm, thành kính nhưng cũng không kém phần rộn ràng, rực rỡ sắc màu văn hóa. Đây là thời điểm mà các giá trị truyền thống được tôn vinh mạnh mẽ nhất, từ những bộ trang phục lễ hội cổ truyền, những điệu hát Xoan mượt mà cho đến những sản vật dâng cúng mang đậm dấu ấn nông nghiệp lúa nước như bánh chưng, bánh giầy.

Thời gian tổ chức trong năm 2026

Lễ hội Đền Hùng được tổ chức hàng năm vào ngày 10 tháng 3 âm lịch. Do sử dụng lịch âm để tính toán nên ngày dương lịch sẽ thay đổi theo từng năm.

Trong năm 2026, ngày chính hội sẽ rơi vào:

• Ngày dương lịch: April 26, 2026
• Thứ trong tuần: Sunday
• Thời gian còn lại: Còn 113 ngày nữa là đến đại lễ.

Mặc dù ngày 10 tháng 3 âm lịch là ngày chính lễ, nhưng các hoạt động hội và hành hương thường bắt đầu từ rất sớm, kéo dài từ ngày mùng 8 đến hết ngày 11 tháng 3 âm lịch. Riêng tại tỉnh Phú Thọ, không khí lễ hội thường bắt đầu rục rịch từ đầu tháng 3 với hàng loạt các hoạt động văn hóa, văn nghệ và thể thao để chào đón du khách thập phương.

Lịch sử và Nguồn gốc: Huyền thoại về Cha Rồng Mẹ Tiên

Theo truyền thuyết dân gian và các bộ chính sử như Đại Việt Sử ký Toàn thư, nguồn gốc của dân tộc Việt Nam bắt đầu từ cuộc hôn nhân huyền thoại giữa Lạc Long Quân (giống Rồng) và Âu Cơ (giống Tiên). Mẹ Âu Cơ sinh ra một bọc trăm trứng, nở ra một trăm người con trai. Sau đó, năm mươi người con theo cha xuống biển, năm mươi người con theo mẹ lên non để khai khẩn đất hoang, mở mang bờ cõi.

Người con trưởng trong số những người theo mẹ lên núi đã được tôn làm vua, lấy hiệu là Hùng Vương, đặt tên nước là Văn Lang, đóng đô tại Phong Châu (nay thuộc tỉnh Phú Thọ). Trải qua 18 đời vua Hùng, đất nước Văn Lang đã xây dựng được một nền văn minh lúa nước rực rỡ, đặt nền móng cho bản sắc văn hóa Việt Nam với những biểu tượng như trống đồng Đông Sơn.

Ngày Giỗ Tổ không nhằm kỷ niệm ngày mất của một vị vua cụ thể nào trong số 18 đời vua Hùng, mà mang tính chất biểu trưng để tưởng nhớ công lao của cả một triều đại đã có công dựng nước. Từ thời phong kiến, các triều đại Đinh, Lê, Lý, Trần rồi đến thời Nguyễn đều rất chú trọng việc thờ cúng các vua Hùng và ban sắc phong cho đền Hùng là nơi thờ tự chính thống của cả dân tộc.

Không gian lễ hội và Các nghi thức truyền thống

Lễ hội Đền Hùng được tổ chức tại Khu di tích lịch sử Đền Hùng trên núi Nghĩa Linh, xã Hy Cương, thành phố Việt Trì, tỉnh Phú Thọ. Đây là một quần thể kiến trúc uy nghi bao gồm Đền Hạ, Đền Trung, Đền Thượng và Lăng Hùng Vương.

Phần Lễ: Sự thành kính thiêng liêng

Phần lễ thường bao gồm hai nghi thức quan trọng nhất:

1. Lễ rước kiệu: Các đoàn rước kiệu của các làng xung quanh đền Hùng sẽ tập trung về chân núi. Những bộ kiệu được chạm trổ tinh xảo, sơn son thếp vàng, được khiêng bởi những thanh niên trai tráng trong làng. Tiếng trống, tiếng chiêng rộn rã cùng màu sắc rực rỡ của cờ hội tạo nên một khung cảnh vô cùng ngoạn mục.
2. Lễ dâng hương: Đây là nghi lễ chính yếu diễn ra tại Đền Thượng. Các vị lãnh đạo Đảng và Nhà nước cùng đại diện nhân dân sẽ dâng hương, hoa, ngũ quả và các sản vật truyền thống (đặc biệt là bánh chưng, bánh giầy) để báo công với tổ tiên và cầu mong cho quốc thái dân an, mưa thuận gió hòa.

Phần Hội: Sắc màu văn hóa dân gian

Sau phần lễ trang nghiêm là phần hội với hàng loạt hoạt động náo nhiệt, thu hút đông đảo du khách tham gia:

Hát Xoan: Đây là loại hình dân ca nghi lễ đặc trưng của vùng đất Tổ Phú Thọ, đã được UNESCO công nhận là Di sản văn hóa phi vật thể của nhân loại. Những điệu hát uyển chuyển, mộc mạc vang lên giữa không gian cổ kính mang lại cảm giác bình an lạ thường. Hội thi gói bánh chưng, giã bánh giầy: Đây là hoạt động tái hiện lại truyền thống từ thời vua Hùng đời thứ 6 (truyền thuyết Lang Liêu). Các đội thi từ các địa phương sẽ tranh tài để chọn ra những chiếc bánh đẹp nhất, ngon nhất dâng lên Tổ tiên. Các trò chơi dân gian: Đấu vật, cờ người, bắn nỏ, đu tiên... tạo nên một không khí hội hè sôi động, thể hiện tinh thần thượng võ và sự khéo léo của người dân Việt.

Kế hoạch tổ chức Lễ hội Đền Hùng năm 2026

Năm 2026 hứa hẹn sẽ là một năm lễ hội quy mô lớn với sự chuẩn bị công phu từ tỉnh Phú Thọ. Theo kế hoạch, chuỗi sự kiện sẽ diễn ra từ ngày 17/04 đến hết ngày 26/04/2026 (tức từ mùng 1 đến mùng 10 tháng 3 âm lịch).

Dự kiến sẽ có khoảng 23 sự kiện chính và hàng trăm hoạt động phụ trợ diễn ra xuyên suốt: Màn trình diễn pháo hoa tầm cao: Sẽ được tổ chức vào đêm trước ngày chính lễ tại hồ Công viên Văn Lang, Việt Trì, tạo nên một khởi đầu rực rỡ cho đại lễ. Hội chợ Hùng Vương: Nơi trưng bày và giới thiệu các sản phẩm OCOP, đặc sản vùng miền từ khắp nơi trên cả nước. Trình diễn nghệ thuật múa rối nước: Một nét văn hóa đặc sắc của miền Bắc Việt Nam sẽ được biểu diễn phục vụ du khách miễn phí. Triển lãm ảnh và hiện vật: Trưng bày các tư liệu quý về lịch sử dựng nước và giữ nước của dân tộc.

Quy mô của lễ hội năm nay dự kiến sẽ đón tiếp trên 5 triệu lượt khách. Công tác an ninh, an toàn thực phẩm và vệ sinh môi trường đang được chính quyền địa phương đặc biệt chú trọng để đảm bảo một mùa lễ hội văn minh, an toàn.

Kinh nghiệm và Thông tin thực tế cho khách tham quan

Nếu bạn đang có kế hoạch tham gia Giỗ Tổ Hùng Vương năm 2026, dưới đây là những lưu ý quan trọng để chuyến đi của bạn được trọn vẹn:

1. Đặt dịch vụ sớm: Do lượng khách đổ về Phú Thọ cực kỳ lớn (lên đến hàng triệu người), các cơ sở lưu trú thường sẽ cháy phòng từ rất sớm. Các chuyên gia du lịch khuyến cáo bạn nên đặt phòng trước ít nhất 8-10 tháng (khoảng tháng 8 năm 2025) để đảm bảo có chỗ ở ưng ý.
2. Trang phục: Vì đây là chốn linh thiêng và bạn sẽ phải leo núi khá nhiều (hàng trăm bậc đá), hãy chọn trang phục kín đáo, lịch sự nhưng vẫn đảm bảo sự thoải mái. Nên đi giày thể thao hoặc giày bệt để tránh đau chân.
3. Sức khỏe: Hãy mang theo nước uống, mũ nón hoặc ô dù vì thời tiết tháng 4 ở miền Bắc có thể đã bắt đầu nắng nóng hoặc có mưa xuân lây rây.
4. An toàn: Trong đám đông chen chúc, hãy luôn chú ý bảo quản tài sản cá nhân như điện thoại, ví tiền để tránh bị kẻ gian lợi dụng.
5. Ứng xử văn minh: Hãy kiên nhẫn khi xếp hàng làm lễ, không xả rác bừa bãi và tuân thủ các hướng dẫn của ban tổ chức lễ hội.

Đối với du khách quốc tế, Giỗ Tổ Hùng Vương là cơ hội tuyệt vời nhất để tìm hiểu về "tế bào" văn hóa gốc của người Việt. Bạn sẽ được chào đón nồng nhiệt và có thể trực tiếp tham gia vào các hoạt động trải nghiệm như gói bánh chưng hay học hát Xoan cùng người dân địa phương.

Ý nghĩa là một ngày nghỉ lễ quốc gia

Giỗ Tổ Hùng Vương chính thức là một ngày nghỉ lễ quốc gia của Việt Nam theo luật lao động. Đây là một trong những kỳ nghỉ quan trọng nhất trong năm bên cạnh Tết Nguyên Đán và Ngày Quốc khánh.

Chế độ nghỉ: Người lao động, học sinh, sinh viên và cán bộ công chức trên toàn quốc sẽ được nghỉ 01 ngày hưởng nguyên lương. Nếu ngày April 26, 2026 rơi vào cuối tuần, người lao động thường sẽ được nghỉ bù vào ngày làm việc kế tiếp, tạo điều kiện cho mọi người có thời gian về quê hoặc đi du lịch. Các hoạt động kinh doanh: Trong ngày này, hầu hết các cơ quan hành chính nhà nước, trường học và ngân hàng sẽ đóng cửa. Tuy nhiên, các trung tâm thương mại, siêu thị, nhà hàng và khu vui chơi giải trí vẫn hoạt động bình thường, thậm chí còn tăng cường phục vụ nhu cầu tham quan, mua sắm của người dân. Giao thông: Giao thông hướng về tỉnh Phú Thọ và các cửa ngõ thành phố lớn như Hà Nội thường sẽ rất đông đúc. Nếu bạn di chuyển bằng phương tiện cá nhân, hãy chuẩn bị lộ trình từ sớm để tránh ùn tắc.

Giỗ Tổ Hùng Vương không chỉ là một ngày nghỉ, đó là ngày để mỗi người Việt Nam dừng lại một nhịp giữa cuộc sống hối hả, thắp một nén nhang tâm tưởng để nhớ về nguồn cội. Đó là ngày mà niềm tự hào dân tộc được khơi dậy mạnh mẽ nhất, nhắc nhở chúng ta rằng:

"Dù ai đi ngược về xuôi Nhớ ngày Giỗ Tổ mùng mười tháng ba"

Câu ca dao ấy đã, đang và sẽ mãi mãi là lời nhắc nhở thiêng liêng về lòng biết ơn và ý thức trách nhiệm của mỗi người dân trong việc giữ gìn và phát huy những giá trị trân quý mà tổ tiên đã để lại. Hãy chuẩn bị sẵn sàng để cùng hòa mình vào dòng người hành hương về đất Tổ vào tháng 4 năm 2026 này