Ista el-Kebir fi Sudan el-Janub: Kulu ma lezim ta’rifu an Eid el-Qiyama
Ista el-Kebir, au ma bi-samu kaman "Easter Sunday," hu el-eid el-akbar fi el-din el-Masihi fi kulu anha el-alam, wa khususan fi Sudan el-Janub. Fi baladna, el-eid de ma bas munasaba diniya, lakin hu kaman wakit le el-wahda, el-salam, wa el-farah el-kabir ba’ad fatra tawila ta’ el-soum wa el-salat. Sudan el-Janub hu balad fihu aktar min 60% min el-nas bi-amino bi el-Masih, wa ashan kida, el-Ista bi-kunu andu t’am khass fi el-mujtama el-Janubi. Hu el-yom el-bi-ihtifilu fihu bi qiyamat el-Sayyid el-Masih min el-moat, wa de bi-mathil el-nasr ta’ el-hayat ala el-moat wa el-nur ala el-zalam.
El-ihtifal de bi-ji ba’ad fatra ta’ arba’in yom ta’ el-soum el-kabir (Lent), el-nas bi-kunu fihu fi halat ta’ tawba wa sukun. Lakin lama el-Ista bi-ji, el-ajwa bi-tatghayar tamam. El-kanayis bi-tamla bi el-nas, wa el-shaware fi Juba, Wau, Malakal, wa kulu el-wilayat bi-kunu fiha haraka kabira. El-Ista fi Sudan el-Janub andu ma’na amiq ashan hu bi-zakir el-nas bi el-amal, wa fi el-zurof el-saba el-marat biha el-balad, el-yom de bi-kunu fursah ashan el-nas yud’u le el-salam el-da’im wa el-musalaha ben el-qaba’il wa el-nas kulu.
Fi el-yom de, el-nas bi-shufu el-qabr el-fadi ta’ el-Masih ka ramz le el-bidaya el-jadida. Fi kulu el-kanayis, sawa kanat el-Katholik, el-Brotestant, au el-Usqufiya, el-risala bi-kunu wahida: "el-Masih qam." Wa el-nas bi-ruddu: "Haqqan qam." De el-farah el-bi-khali el-nas yansat kulu el-ahzan wa yafrahu ma ba’ad ka usra wahida fi Sudan el-Janub.
Mita bi-kunu Ista el-Kebir fi 2026?
Fi sana 2026, el-ihtifal bi el-Ista bi-kunu fi yom muham jidan le kulu el-muwatinin. El-tarikh bi-kunu ka el-ati:
Yom el-Ista: Sunday
Tarikh el-Eid: April 5, 2026
El-zaman el-fadil: Fadi bas 92 yom ashan el-nas yasilu le el-yom el-mubarak de.
El-Ista ma andu tarikh sabit fi el-taqwim el-miladi kulu sana zeyi el-Kirisimas. Hu bi-itghayar ashan bi-itimid ala el-taqwim el-qamari. Bi-kunu daiman fi awwal yom ahad ba’ad awwal qamar kamil (Full Moon) ba’ad el-i’tidal el-rabii (Vernal Equinox). Ashan kida, el-tarikh bi-it-harak ben nihayat shahar Maris wa nuss shahar Abril. Fi 2026, el-Ista bi-ji fi bidayat Abril, wa de bi-khali el-ajwa fi Sudan el-Janub bi-kunu hara wa jaffa shwaya, lakin de ma bi-mani el-nas min el-ihtifal.
El-Tarikh wa el-Ma’na ta’ el-Eid
El-Ista bi-irja le el-qarn el-awwal el-miladi, wa hu murtabit bi el-fush (Passover) ta’ el-Yahud. Hasab el-Kitab el-Muqaddas, el-Sayyid el-Masih ba’ad ma sulib wa dufin fi yom el-Juma el-Hazina, qam min el-moat fi yom el-Ahad. Mariam el-Majdaliya lamat mashat el-qabr el-saba badri, lamat el-hajar mazuwah wa el-qabr fadi. El-hadisa de hi el-asas ta’ el-iman el-Masihi.
Fi Sudan el-Janub, el-kanayis andaha tarikh tawil fi nashar el-risala de. Min zaman el-mubashirin el-awail el-jow fi el-qarn el-tasi’ ashar, el-nas fi el-janub it-’alaqu bi el-iman de ashan bi-adihom quwa fi muwajahat el-sa’ab. El-Ista bi-mathil el-khulwas min el-ubudiya wa el-khutiya, wa fi el-siyaq el-Janubi, bi-mathil kaman el-khulwas min el-hurub wa el-ma’anit. El-nas bi-shufu qiyamat el-Masih ka wa’ad innu Sudan el-Janub kaman bi-iqdar yaqum min el-ramad ta’ el-hurub wa yabni mustaqbal mushriq.
Kif el-nas bi-qadu el-yom fi Sudan el-Janub?
El-ihtifal bi el-Ista fi Sudan el-Janub bi-abda min nus el-lel au el-saba badri jidan. El-nas bi-kunu mustaidin bi ahsan malabis andahom.
El-Salat fi el-Kanayis
El-kanayis hi el-markaz ta’ el-ihtifal. Fi Juba, fi katidraiyat "Saint Theresa" fi Kator au el-kanayis el-usqufiya el-kabira, el-nas bi-tamla el-kanisa wa el-sahat el-barriya kaman. El-salat bi-kunu fiha:
- El-Taranim: El-nas bi-ghannu bi aswat aliya wa bi-istikhdam el-tubul (drums) el-Janubiya el-taqlidiya. El-musiqa hi juz’ asasi min el-farah.
- El-Mawaiz: el-qasus au el-mutran bi-itkallam an el-qiyama wa kif el-nas lezim yi-ish ma ba’ad fi salam. Fi el-sanawat el-akhira, el-mawaiz daiman bi-tarkiz ala el-wahda el-wataniya.
- Daq el-Ajras: Lama el-salat yabda, ajras el-kanayis bi-duq bi quwa ashan yi-alinu nihayat el-huzn wa bidaya el-farah.
El-Lamma ta’ el-Usra wa el-Akl
Ba’ad el-kanisa, el-nas bi-irja’u le el-buyut ashan ya’kulu ma ba’ad. Ba’ad soum dam le mudat 40 yom (le el-nas el-bi-sumu), el-yom de bi-kunu fiha akl samih jidan.
El-Laham: El-laham hu el-shai el-asasi. Fi el-taqalid el-alamiya, el-nas bi-idbahu kharuf ka ramz le "Hamal Allah," lakin fi Sudan el-Janub, el-nas bi-idbahu ay shai mutawafir, sawa kanat ghanam (goat) au baqar.
El-Asida wa el-Mulah: De el-akl el-taqlidi el-lazim yakunu fi el-sufra.
El-Kukus wa el-Haluwat: El-nas bi-jahizu haluwat khassa le el-atfal ashan yafrahu bi el-eid.
El-Ziyarat wa el-Ihtifalat el-Amma
El-nas bi-zuru jiranom wa aqaribom. Fi el-mudun el-kabira, el-shabab bi-kunu andahom tayamu’at fi el-nadat au el-sahat el-amma. Marat bi-kunu fi mubarayat ta’ kura el-qadam au ihtifalat ta’ raqs taqlidi bi el-malabis el-qabaliya ashan yi-azzizu el-turath el-Janubi fi itar el-eid el-Masihi.
El-Taqalid wa el-Adat el-Janubiya
Sudan el-Janub andu adat farida fi el-Ista bi-takhali el-eid de mukhtalif an ay makan tani:
El-Malabis el-Jadida: Kulu zol bi-hawil yalbas shai jadid, khususan el-atfal. De bi-ramiz le "el-insan el-jadid" ba’ad el-tawba.
Dua el-Salam: Fi kulu tayamu’, el-nas bi-salu le el-salam fi el-balad. El-Ista bi-kunu fursah le fadh el-niza’at el-shakhsiya; el-nas bi-isamu ba’ad fi el-yom de.
El-Mawakib: Fi ba’ad el-r’aiyat, el-nas bi-it-haraku fi mawakib fi el-shaware wa hum bi-ghannu taranim el-nasr, wa de bi-kadi el-nas el-ma Masihiyin kaman yi-shufu el-farah ta’ el-eid.
Malumat Muhima le el-Zuwar wa el-Ajanib
Iza inta zol ajnabi au muqim fi Sudan el-Janub fi wakit el-Ista fi 2026, fi hagat lezim ta’rifha:
- El-Ihtiram fi el-Kanayis: Iza awiz tahdur salat fi el-kanisa, lezim talbas malabis muhtarama. Le el-rijal, bantalun tawil wa qamis, wa le el-nisa, fustan au skart tawil wa kaman taghtiyat el-aktaf. El-tashwir (photography) daiman masmuh lakin lezim tastazin awwal, khususan fi lahzat el-salat el-amiqa.
- El-Taqas (Weather): Shahar Abril fi Sudan el-Janub bi-kunu fi nihayat el-fasil el-jaf. El-harara bi-kunu ben 25 wa 35 daraja mi’awiya. El-nas el-ma mut-awidin ala el-shams lezim yashrabu moya katir wa yalbasu tawagi. Marat bi-kunu fi ubar (dust), ashan kida khalli balak.
- El-Muwasalat: El-shaware fi Juba wa el-mudun el-taniya bi-kunu zahma jidan saba el-Ista wa yom el-eid. Iza andak safar le wilaya taniya, ahsan tahjiz badri ashan kulu el-nas bi-safiru yi-idu ma ahlohom.
- El-Aman: Fi ayyam el-ayad, el-hukuma bi-tazid el-amn fi el-shaware ashan tahmi el-nas el-bi-ihtifilu. Itba’ el-ta’limat ta’ el-shurta wa el-amn daiman.
- El-Lugha: El-nas bi-itkallamu "Juba Arabic" wa el-Inglizi. Iza qulta le zol "Happy Easter" au "Eid Mabruk," bi-ifhamak wa bi-rudda lek bi farah.
Hal el-Ista hu Utla Rasmiya?
Na’am, el-Ista fi Sudan el-Janub hu utla rasmiya fi kulu el-balad. El-hukuma bi-ti’ti nas ijazat katira ashan el-nas yaqdaru yi-ihtifilu. El-ijazat daiman bi-tabda min:
El-Juma el-Hazina (Good Friday): Tarikh 3 Abril 2026.
Sabt el-Nur (Holy Saturday): Tarikh 4 Abril 2026.
Yom el-Ista (Easter Sunday): April 5, 2026.
Etnen el-Ista (Easter Monday): Tarikh 6 Abril 2026.
Ma el-zi bi-kunu qafil wa ma el-zi bi-kunu fatih?
El-Makatib el-Hukumiya: Bi-kunu qafila tamam fi el-ayyam de.
El-Bunuk: Bi-t-qafil kaman, ashan kida lezim tushil qurushek badri min el-ATM.
El-Madaris: Kulu el-tullab bi-kunu fi ijazat el-Ista.
El-Mahallat el-Tijariya: El-dakakin el-kabira marat bi-t-qafil yom el-Ahad, lakin el-aswaq el-sha’biya bi-kunu fiha haraka, wa el-mata’im bi-t-kunu fatiha ashan el-nas el-awzin ya’kulu barra.
El-Mustashfayat: El-khidamat el-daruriya bi-t-fadal fatiha (Emergency services).
El-Farah bi el-Qiyama fi Qulub el-Janubiyyin
Fi el-nihaya, el-Ista fi Sudan el-Janub ma bas yom ta’ akl wa sharab. Hu yom ta’ tajdid el-iman wa el-amal. Fi balad marat bi sa’abat katira, el-Ista bi-ji kulu sana ashan yi-zakir el-nas innu ba’ad kulu zalam fi nur, wa ba’ad kulu moat fi hayat. El-nas bi-it-tala’u le 2026 ka sana ta’ khair wa baraka, wa bi-rajja’u el-shukur le Allah ala ni’mat el-hayat.
Sawa inta fi Juba, fi el-ghaba, au fi el-khala, el-Ista bi-wahid el-nas kulu. El-tubul bi-duq, wa el-nas bi-ghannu "Alleluia," wa el-farah bi-tamla el-aradi el-Janubiya min Nimule le hadat Renk. Eid Mubarak le kulu el-Masihiyin wa kulu el-muwatinin fi Sudan el-Janub.
Malumat Izafiya:
El-Tarikh: April 5, 2026
El-Yom: Sunday
Istaidu le el-farah wa el-salam fi Sudan el-Janub