Holiday Details
- Holiday Name
- Sonam Losar (Tamang New Year)
- Country
- Nepal
- Date
- February 18, 2026
- Day of Week
- Wednesday
- Status
- 46 days away
- About this Holiday
- Sonam Losar (Tamang New Year) is an optional holiday in Nepal
Sonam Losar (Tamang New Year)
Nepal • February 18, 2026 • Wednesday
46
Days
14
Hours
40
Mins
04
Secs
until Sonam Losar (Tamang New Year)
Asia/Kathmandu timezone
About Sonam Losar (Tamang New Year)
Also known as: सोनाम लोसार
सोनाम ल्होसार: तामाङ समुदायको महान सांस्कृतिक पर्व र नयाँ वर्ष
सोनाम ल्होसार नेपालको आदिवासी जनजातिमध्ये एक प्रमुख समुदाय, तामाङ जातिको सबैभन्दा ठूलो र महत्त्वपूर्ण सांस्कृतिक तथा धार्मिक उत्सव हो। 'ल्हो' को अर्थ वर्ष र 'सार' को अर्थ नयाँ भन्ने हुन्छ, त्यसैले ल्होसारको शाब्दिक अर्थ नै नयाँ वर्ष हो। यो पर्व विशेष गरी तामाङ जातिले आफ्नो नयाँ संवत्को सुरुवातको रूपमा मनाउने गर्दछन्। नेपालको मध्य पहाडी क्षेत्र र काठमाडौँ उपत्यका आसपासमा घना बस्ती रहेका तामाङहरूका लागि यो पर्व केवल पात्रो परिवर्तन मात्र नभई, आफ्नो पहिचान, संस्कृति र पुर्खाप्रतिको सम्मान प्रकट गर्ने माध्यम पनि हो।
यो पर्वको ऐतिहासिक र पौराणिक महत्त्व निकै गहिरो छ। तामाङहरू प्रकृति पूजक र बौद्ध धर्म अनुयायी हुन्। सोनाम ल्होसारले खेतीपातीको काम सकिएपछिको फुर्सद र नयाँ फसलको खुसीयालीलाई पनि जनाउँछ। 'सोनाम' शब्दले किसान वा कृषि कार्यसँग सम्बन्धित अर्थ राख्छ, जसले यो पर्व कृषकहरूको नयाँ वर्ष हो भन्ने सङ्केत गर्दछ। यस दिन तामाङ समुदायका मानिसहरूले भगवान बुद्धको जन्म भएको पवित्र दिनको रूपमा पनि स्मरण गर्छन् र सुख, शान्ति तथा समृद्धिको कामना गर्दै विभिन्न धार्मिक अनुष्ठानहरू गर्दछन्।
ल्होसारको अर्को रोचक पक्ष भनेको यसको १२ वर्षको चक्र हो। तामाङ संस्कृतिमा प्रत्येक वर्षलाई एउटा जनावरको नामले चिनिन्छ, जसमा मुसा, गाई, बाघ, खरायो, ड्रागन (मेघ), सर्प, घोडा, भेडा, बाँदर, चरा, कुकुर र सुँगुर पर्दछन्। यो चक्र चिनियाँ पात्रोसँग मिल्दोजुल्दो भए तापनि यसको मनाउने शैली र सांस्कृतिक पक्षहरू पूर्ण रूपमा मौलिक र तामाङ परम्परामा आधारित छन्। यस पर्वले परिवारलाई जोड्ने, मनमुटाव हटाउने र नयाँ उत्साहका साथ जीवनको यात्रा अघि बढाउने सन्देश दिन्छ।
2026 मा सोनाम ल्होसार कहिले पर्छ?
नेपालको चन्द्र पात्रो (मञ्जुश्री पात्रो) अनुसार सोनाम ल्होसार प्रत्येक वर्ष माघ शुक्ल प्रतिपदाको दिन मनाइन्छ। यस वर्षको तिथि र समय तालिका निम्नुसार रहेको छ:
सोनाम ल्होसारको मिति: February 18, 2026 दिन: Wednesday बाँकी समय: अबको 46 दिनपछि यो महान पर्व मनाइनेछ।
सोनाम ल्होसारको मिति स्थिर हुँदैन। यो चन्द्रमाको गतिमा आधारित हुने भएकोले हरेक वर्ष अंग्रेजी क्यालेन्डर अनुसार फरक-फरक मितिमा पर्छ। सामान्यतया यो जनवरीको अन्त्य वा फेब्रुअरी महिनामा पर्ने गर्दछ। यसलाई 'माघ शुक्ल प्रतिपदा' पनि भनिन्छ, जुन हिउँदको संक्रान्तिपछिको दोस्रो नयाँ चन्द्रमाको दिन हो।
ऐतिहासिक पृष्ठभूमि र उत्पत्ति
तामाङ जातिको इतिहास र सोनाम ल्होसारको उत्पत्ति निकै प्राचीन छ। तामाङहरू नेपालका प्राचीन बासिन्दा हुन् र उनीहरूको आफ्नै भाषा, लिपि (तामयीग) र संस्कृति रहेको छ। ऐतिहासिक रूपमा तामाङहरू घोडाको व्यापार र सुरक्षा कार्यमा निपुण मानिन्थे। "ता" को अर्थ घोडा र "माङ" को अर्थ लडाकु वा व्यापारी भन्ने बुझिन्छ।
ल्होसारको परम्परा हजारौँ वर्ष पुरानो मानिन्छ। यसको सुरुवात तिब्बती र हिमाली क्षेत्रमा प्रचलित मञ्जुश्रीको गणना पद्धतिबाट भएको विश्वास गरिन्छ। पौराणिक कथा अनुसार, जब मानिसहरूले समयको गणना गर्न जान्दैनथे, तब भगवान बुद्ध वा विद्वानहरूले १२ वटा जनावरको प्रतीक बनाएर वर्षको गणना गर्न सिकाएका थिए। सोनाम ल्होसार विशेष गरी कृषक वर्गले मनाउने भएकाले यसलाई 'किसानको नयाँ वर्ष' पनि भनिएको हो। तामाङ समुदायले यस दिनलाई नयाँ अन्न भित्र्याएको खुसीयाली र नयाँ वर्षको स्वागतका रूपमा मनाउन थालेका हुन्।
कसरी मनाइन्छ सोनाम ल्होसार? (परम्परा र संस्कृति)
सोनाम ल्होसारको तयारी हप्तौँ अघिदेखि सुरु हुन्छ। यो पर्व केवल एक दिनको मात्र नभई, कतिपय ठाउँमा ५ देखि १५ दिनसम्म विभिन्न विधिपूर्वक मनाइन्छ।
१. घरको सरसफाइ र सजावट
ल्होसार आउनुअघि नै घरका कुना-काप्चा सफा गरिन्छ। तामाङ विश्वास अनुसार घर सफा राख्दा पुरानो वर्षको नकारात्मक ऊर्जा बाहिरिन्छ र नयाँ वर्षको शुभ ऊर्जा भित्रिन्छ। घरको छत, आँगन र गुम्बाहरूमा रङ्गीचङ्गी बौद्ध झण्डाहरू (लुङ्दर र धज्र्यु) राखिन्छ। यी झण्डाहरूमा शान्तिको मन्त्र लेखिएको हुन्छ, जसले हावासँगै सकारात्मकता फैलाउने विश्वास गरिन्छ।२. गुम्बामा पूजा र धार्मिक अनुष्ठान
ल्होसारको मुख्य दिन बिहानै तामाङहरू नुहाई-धुवाई गरेर सफा र नयाँ लुगा (तामाङ पोसाक) लगाएर नजिकैको गुम्बा वा चैत्यमा जान्छन्। त्यहाँ लामा गुरुहरूबाट आशीर्वाद लिइन्छ र विशेष पूजा गरिन्छ। गुम्बाहरूमा दीप प्रज्वलन गरिन्छ र विश्व शान्तिको कामना गरिन्छ। कतिपय गुम्बाहरूमा लामाहरूले मुकुन्डो लगाएर विशेष 'छ्याम' नृत्य पनि प्रदर्शन गर्छन्, जसले दुष्ट आत्माहरूलाई भगाउने प्रतीक मानिन्छ।३. खानपान र विशेष परिकार
चाडपर्व भन्ने बित्तिकै मिठो खानेकुरा त आउने नै भयो। सोनाम ल्होसारमा 'खाप्से' (मैदाबाट बनाइएको एक प्रकारको मिठाई) अनिवार्य हुन्छ। यसका साथै सेलरोटी, बबर, र विभिन्न प्रकारका गेडागुडीको परिकार बनाइन्छ। तामाङ समुदायमा 'आलुम' (विशेष प्रकारको रोटी) र मासुका विभिन्न परिकारहरू खाने चलन छ। पेय पदार्थमा घिउ हालेको चिया (नुनिलो चिया) र घरेलु मदिरा (ऐराक) को पनि प्रयोग हुन्छ।४. पारिवारिक जमघट र आशीर्वाद
यो दिन परिवारका सबै सदस्यहरू एकै ठाउँमा भेला हुन्छन्। सानाहरूले ठूलाबाट आशीर्वाद लिन्छन् र एक-अर्कालाई 'ल्होसार तासी देलेक' भन्दै शुभकामना आदानप्रदान गर्छन्। यसको अर्थ "नयाँ वर्षको शुभकामना र सौभाग्य प्राप्त होस्" भन्ने हुन्छ। आपसी मनमुटाव र झगडा बिर्सिएर सम्बन्ध सुधार्ने यो उत्तम अवसर हो।तामाङ सेलो र डम्फु: संस्कृतिको मुटु
सोनाम ल्होसारको सबैभन्दा आकर्षक पक्ष भनेको 'तामाङ सेलो' र 'डम्फु' हो। डम्फु तामाङ जातिको परम्परागत बाजा हो, जसको ३२ वटा किलाहरूले ३२ गुणको प्रतिनिधित्व गर्दछन् भन्ने विश्वास गरिन्छ।
सेलो गीतहरूमा जीवनका भोगाइ, माया-प्रेम, प्रकृति र दर्शनका कुराहरू समेटिएका हुन्छन्। ल्होसारको अवसरमा गाउँ-गाउँमा डम्फुको तालमा सेलो गाउँदै नाच्ने युवा-युवतीहरूको उत्साह हेर्नलायक हुन्छ। काठमाडौँको टुँडिखेलमा हुने विशेष समारोहमा हजारौँको संख्यामा तामाङहरू आफ्नो मौलिक पोसाकमा सजिएर सेलो नाच्दै यो पर्व मनाउँछन्।
पर्यटक र आगन्तुकहरूका लागि जानकारी
यदि तपाईं 2026 को सोनाम ल्होसारको समयमा नेपालमा हुनुहुन्छ भने, यो संस्कृतिलाई नजिकबाट नियाल्ने सुनौलो अवसर हो।
कहाँ जाने?: काठमाडौँको बौद्धनाथ स्तूप, स्वयम्भूनाथ र टुँडिखेलमा ठूला कार्यक्रमहरू आयोजना हुन्छन्। साथै, नुवाकोट, रसुवा, सिन्धुपाल्चोक र काभ्रे जस्ता तामाङ बाहुल्य रहेका जिल्लाका गाउँहरूमा पुग्नुभयो भने तपाईंले वास्तविक र मौलिक ल्होसारको अनुभव लिन सक्नुहुन्छ। के गर्ने?: गुम्बाहरूमा हुने प्रार्थनामा सहभागी हुनुहोस्। तामाङ सेलोको आनन्द लिनुहोस् र स्थानीय परिकारहरू चाख्नुहोस्। तामाङ समुदायका मानिसहरू निकै अतिथि सत्कार गर्ने प्रकृतिका हुन्छन्, त्यसैले तपाईंले उनीहरूको खुसीयालीमा सहभागी हुन कुनै हिचकिचाहट मान्नु पर्दैन। सावधानी: धार्मिक स्थलहरूमा जाँदा मर्यादित लुगा लगाउनुहोस्। मन्दिर वा गुम्बाभित्र फोटो खिच्नुअघि अनुमति लिनुहोस्। मौसम: फेब्रुअरी महिनामा नेपालमा हल्का चिसो हुन्छ (१०-२० डिग्री सेल्सियस), त्यसैले न्यानो लुगा बोक्नु राम्रो हुन्छ।
सार्वजनिक बिदा र सरकारी मान्यता
नेपाल एक बहुसांस्कृतिक र बहुधार्मिक देश हो। सोनाम ल्होसारलाई सरकारले राष्ट्रिय पर्वको रूपमा मान्यता दिएको छ।
बिदाको अवस्था: सोनाम ल्होसारको दिन नेपालभर सार्वजनिक बिदा दिने गरिन्छ। सरकारी कार्यालयहरू, विद्यालय र बैंकहरू यस दिन बन्द रहन्छन्। बजार र व्यवसाय: निजी क्षेत्रका पसल र व्यवसायहरू भने ठाउँ अनुसार खुला वा बन्द हुन सक्छन्। तामाङ बाहुल्य क्षेत्रमा बजारहरू बन्द रहन सक्छन्, तर पर्यटकीय क्षेत्रहरूमा भने चहलपहल अझ बढ्छ। यातायात: सार्वजनिक यातायात सुचारु रहन्छ, यद्यपि सवारी चालकहरू पनि चाड मनाउन व्यस्त हुने भएकाले लामो दूरीका गाडीहरूमा केही कमी आउन सक्छ।
सोनाम ल्होसारले नेपालको जातीय विविधता र सांस्कृतिक सम्पन्नतालाई झल्काउँछ। यसले केवल तामाङ जातिलाई मात्र नभई, सम्पूर्ण नेपालीहरूलाई एकताको सूत्रमा बाँध्ने काम गर्दछ। "ल्होसार तासी देलेक!"
तामाङ जातिको १२ ल्हो (वर्षहरू) को विवरण
तामाङ संस्कृतिमा वर्षको गणना गर्ने १२ वटा जनावरका प्रतीकहरू यस प्रकार छन्:
१. ज्युवा ल्हो (मुसा वर्ष) २. ल्ङ्या ल्हो (गाई/गोरु वर्ष) ३. च्यान ल्हो (बाघ वर्ष) ४. योयी ल्हो (खरायो वर्ष) ५. मुब्री ल्हो (मेघ/ड्रागन वर्ष) ६. पुलु ल्हो (सर्प वर्ष) ७. ता ल्हो (घोडा वर्ष) ८. ल्हु ल्हो (भेडा वर्ष) ९. प्राम ल्हो (बाँदर वर्ष) १०. च्या ल्हो (चरा वर्ष) ११. खि ल्हो (कुकुर वर्ष) १२. फो ल्हो (सुँगुर वर्ष)
प्रत्येक नयाँ वर्षमा एउटा जनावरको पालो सकिएर अर्को जनावरको वर्ष सुरु हुन्छ। मानिसको स्वभाव र भाग्य पनि ऊ जन्मेको 'ल्हो' अनुसार निर्धारण हुने विश्वास गरिन्छ।
निष्कर्ष
सोनाम ल्होसार तामाङ जातिको गौरव र पहिचान हो। प्रकृति र मानवबीचको सम्बन्धलाई सम्मान गर्ने यो पर्वले हामीलाई नयाँ सुरुवात गर्न र विगतका गल्तीहरू सुधार्न प्रेरित गर्दछ। February 18, 2026 मा पर्ने यस वर्षको ल्होसारले सबैमा सुख, शान्ति र समृद्धि ल्याओस्। डम्फुको तालमा सेलो गाउँदै, खाप्से र चियाको स्वाद लिँदै मनाइने यो पर्वले नेपालको पर्यटन र सांस्कृतिक पर्यटनमा पनि ठूलो टेवा पुर्याएको छ।
यदि तपाईं यो समयमा नेपाल भ्रमण गर्दै हुनुहुन्छ भने, तामाङ समुदायको यो जीवन्त संस्कृतिमा हराउन तयार हुनुहोस्। यो एक यस्तो अनुभव हुनेछ जसले तपाईंलाई नेपालीपनको वास्तविक अर्थ बुझाउनेछ।
Frequently Asked Questions
Common questions about Sonam Losar (Tamang New Year) in Nepal
नेपालमा सन् २०२६ को सोनम लोसार February 18, 2026 मा पर्दछ, जुन Wednesday का दिन मनाइनेछ। आजको मितिबाट यो पर्व आउन अब 46 दिन बाँकी छ। यो पर्व चन्द्र पात्रो अनुसार माघ शुक्ल प्रतिपदाको दिन मनाइन्छ, जुन सामान्यतया हिउँदको संक्रान्ति पछिको दोस्रो नयाँ चन्द्रमाको दिनमा पर्दछ। यस दिनले तामाङ समुदायको नयाँ वर्षको सुरुवातलाई जनाउँछ।
हो, सोनम लोसारमा नेपालमा सार्वजनिक बिदा दिइन्छ। यो विशेष गरी तामाङ र ह्योल्मो समुदायका लागि महत्वपूर्ण पर्व भएकाले सरकारले यस दिन देशभर सार्वजनिक बिदा घोषणा गर्ने गरेको छ। यद्यपि, केही निजी कार्यालयहरूमा यो ऐच्छिक बिदाको रूपमा पनि रहन सक्छ। काठमाडौं उपत्यका र तामाङ बाहुल्य रहेका क्षेत्रहरूमा यस दिन सरकारी कार्यालय तथा शिक्षण संस्थाहरू पूर्ण रूपमा बन्द रहन्छन्।
सोनम लोसार तामाङ समुदायको सबैभन्दा महत्वपूर्ण सांस्कृतिक र धार्मिक उत्सव हो। तामाङ भाषामा 'लो' को अर्थ वर्ष र 'सार' को अर्थ नयाँ हुन्छ। यस पर्वले फसल काटिसकेपछिको नयाँ समय र नवीकरणलाई जनाउँछ। यो पर्व १२ वटा जीवजन्तुको चक्र (जस्तै: मुसा, गाई, बाघ आदि) मा आधारित हुन्छ। धार्मिक मान्यता अनुसार यस दिनलाई भगवान बुद्धको जन्मसँग पनि जोडेर हेरिन्छ र यसले नकारात्मकतालाई हटाएर सुख, शान्ति र समृद्धिको कामना गर्ने सन्देश दिन्छ।
सोनम लोसार ५ देखि १५ दिनसम्म हर्षोल्लासका साथ मनाइन्छ। उत्सवको पहिलो दिन सबैभन्दा महत्वपूर्ण हुन्छ। मानिसहरूले आफ्ना घर, पसल र गुम्बाहरू सफा गर्छन् र रंगीन लुुुुङ्दर (प्रार्थना झण्डा) ले सजाउँछन्। बिहान सबेरै उठेर पूजापाठ गर्ने, कुल देवताको पूजा गर्ने र गुम्बाहरूमा गएर लामाहरूबाट आशीर्वाद लिने गरिन्छ। यस अवसरमा नकारात्मक शक्तिलाई भगाउन गुम्बाहरूमा मुकुण्डो लगाएर विशेष नाचहरू प्रदर्शन गरिन्छ।
यो पर्वमा तामाङ समुदायले आफ्ना परम्परागत पोशाकहरू लगाएर सजिन्छन्। खानपानमा विशेष गरी 'खाप्से' (मैदाबाट बनेको मिठाई), बाबर र नुनिलो चिया (बटर टी) को प्रयोग गरिन्छ। परिवारका सदस्यहरू एकै ठाउँमा भेला भएर भोज खाने र सुख-दुःख साटासाट गर्ने चलन छ। साथै, आशिर्वादको रूपमा साम्पा (भुटेको जौको पीठो) छर्कने र एकअर्कालाई 'लोसार ताशी देलेक' भन्दै शुभकामना आदानप्रदान गरिन्छ।
सोनम लोसारको मुख्य आकर्षण भनेकै तामाङ सेलो संगीत र डम्फुको ताल हो। डम्फु तामाङ जातिको पहिचान झल्काउने परम्परागत बाजा हो। यस पर्वमा मानिसहरू डम्फुको तालमा तामाङ सेलो गाउँदै र नाच्दै रमाइलो गर्छन्। यी गीतहरूमा जीवनका दर्शन, माया, हाँसो र समुदायको इतिहास समेटिएका हुन्छन्। काठमाडौंको टुँडिखेल र अन्य सार्वजनिक स्थलहरूमा ठूला सांस्कृतिक कार्यक्रमहरू आयोजना गरी सामूहिक रूपमा सेलो नाच्ने गरिन्छ।
पर्यटकहरूका लागि काठमाडौं उपत्यकाका बौद्धनाथ स्तूप, स्वयम्भूनाथ र विभिन्न गुम्बाहरू यो पर्व हेर्नका लागि उत्तम स्थान हुन्। यहाँ लामाहरूको विशेष पूजा र सांस्कृतिक झाँकीहरू देख्न पाइन्छ। साथै, काठमाडौं नजिकैका तामाङ गाउँहरू जस्तै रसुवा, नुवाकोट र सिन्धुपाल्चोकका क्षेत्रहरूमा जाँदा स्थानीय परम्परा र जीवनशैलीलाई नजिकबाट नियाल्न सकिन्छ। फेब्रुअरी महिनामा मौसम सफा र सितल हुने भएकाले यो पदयात्रा र उत्सव अवलोकनका लागि निकै राम्रो समय हो।
सोनम लोसार एक पवित्र धार्मिक र सांस्कृतिक पर्व भएकाले गुम्बा र स्तूपहरूमा जाँदा मर्यादित लुगा लगाउनु पर्छ। पूजा भइरहेको ठाउँमा शान्त रहनु र स्थानीयको अनुमति बिना फोटो नखिच्नु राम्रो हुन्छ। यदि तपाईंलाई कसैले भोजमा निम्तो दिएमा सहभागी भएर स्थानीय खानाको स्वाद लिनुहोस्। यो समयमा मानिसहरू ऋण तिर्ने र पुराना झगडाहरू मिलाएर नयाँ वर्ष सुरु गर्ने गर्छन्, त्यसैले सकारात्मक र मैत्रीपूर्ण व्यवहार देखाउनु उचित हुन्छ।
Historical Dates
Sonam Losar (Tamang New Year) dates in Nepal from 2016 to 2025
| Year | Day of Week | Date |
|---|---|---|
| 2025 | Thursday | January 30, 2025 |
| 2024 | Saturday | February 10, 2024 |
| 2023 | Sunday | January 22, 2023 |
| 2022 | Wednesday | February 2, 2022 |
| 2021 | Friday | February 12, 2021 |
| 2020 | Saturday | January 25, 2020 |
| 2019 | Tuesday | February 5, 2019 |
| 2018 | Thursday | January 18, 2018 |
| 2017 | Saturday | January 28, 2017 |
| 2016 | Tuesday | February 9, 2016 |
Note: Holiday dates may vary. Some holidays follow lunar calendars or have different observance dates. Purple indicates weekends.
About Nepal
- Country Code
- NP
- Continent
- Asia
- Total Holidays
- 13