Holiday Details
- Holiday Name
- Independence Day
- Country
- Namibia
- Date
- March 21, 2026
- Day of Week
- Saturday
- Status
- 77 days away
- Weekend
- Falls on weekend
- About this Holiday
- Independence Day is a public holiday in Namibia
Namibia • March 21, 2026 • Saturday
Also known as: Independence Day
Eshiku lyUuthemba waNamibia olyo eshiku lya simana noonkondo moshigwana, li li ondimbuluko yethimbo ndyoka oshilongo sha manguluka mo miikaha yuukoloni nokuunyinganyingwa koshilongo shaSouth Africa. Eshiku ndika, ndyoka hali dhimbulukwa omumvo kehe momasiku 21 gaMaalitsa, olyo onatango ehala lyokudhiladhila kombinga yondjila onde nendhigu ndjoka ya kuthwa kookulunhu yetu opo tu kale tu na emanguluko ndyoka tu na nena. Olyo eshiku lyenyanyu, lyuunongo, nolyokuuvite uuntsa wokukala tu li AaNamibia mboka tu na uuthemba wokwiilela nokwiipangela.
Oshike hashi ningitha eshiku ndika li kale lya yooloka? Kakele kokukala eshiku lyefudho lyopashigwana, olyo ethimbo lyokudhiladhila kombinga yomadhidhimiko gashigwana. Namibia okwa li e li miikaha yaNdowishi okuza mo-1884, ndoka lwa landulwa koshilongo shaSouth Africa konima yIita yoUuyuni yoTango. Muule wethimbo ndyoka, AaNamibia oya li ya thindilwa pevi kopolitika yokatongo (apartheid) nosho wo konyanya yuukoloni. Onkee ano, momasiku 21 gaMaalitsa 1990, sho emanguluko lya holoka, osha li elunduluko lyopandjokonona ndyoka lya lundulula onakuziwa nonakuyiwa yoshilongo. Eshiku ndika otali tu dhimbulukitha kutya emanguluko inali ya owala molwaashoka lya li li na okuya, ihe olya zi mombinzi nomahita goomwenyo dhaamboka ya kondjela emanguluko lyetu.
Moshilongo ashihe, okuza mOvenduka sigo omiitopolwa yokuumbangalantu, yokuumbugantu, yokuzilo nokuninginino, AaNamibia ohaya gongala ya thitika opo ya dhimbulukwe esiku ndika. Olyo eshiku lyokuungaunga niinyangadhalwa yopashigwana mbyoka tayi ulike uukumwe wetu moshigwana shimwe "One Namibia, One Nation". Omasiku ngaka oge li ondimbuluko kutya nonando otu na omihoko dhi yooloka nomalaka ga yooloka, otu li gumwe moshikumungu shemanguluko nehumokomeho lyoshilongo shetu.
Eshiku lyUuthemba waNamibia mo-2026 otali ka kala ko mOlyomakaya, March 21, 2026. Okuza nena, opwa thigala owala omasiku 77 opo tu dhimbulukwe emanguluko lyetu.
Eshiku ndika olya dhikwa momasiku 21 gaMaalitsa omumvo kehe, na ihalili lunduluka. Omasiku ngaka oga hogololwa molwaashoka ogo omasiku moka Namibia a mangulukile pambelewa mo-1990. Nonando eshiku ndika otali ka gwila mOlyomakaya mo-2026, onkene ngaa tali ka dhimbulukwa nuunongo uunene moshilongo ashihe, na AaNamibia otaya ka kala ya pyakadhala okutyapula eshiku ndika lya simana.
Ondjokonona yaNamibia oyi na omituni dhi luluma nodha nika oshiponga. Okuza mo-1884, Namibia okwa li e li miikaha yaNdowishi, na osha li oshimpwiyu oshinene sho aakolonyeki ya li ya kuthako evi lyoshigwana nokuhepeka aantu. Ethimbo ndyoka olya kwatela mo iita yaHerero naNama (1904-1908), moka aantu omayovi ya li ya dhipagwa koshilongo shaNdowishi. Shika osho shimwe shomomadhimbuluko omadhigu ngoka ga tula po omukalo gwokukondjela emanguluko.
Konima yIita yoUuyuni yoTango, Namibia okwa li a pewa South Africa kuIigwanahangano (League of Nations) opo e mu pangele. Pehala lyokulongekidha Namibia opo i ipangele mwene, South Africa okwa li a eta po opolitika yokatongo (apartheid), moka aantu ya li ya topolwa pamihoko na mboka aatiligane oya li ya pewa uuthemba uunene kwiingandulwa naamboka aaluudhe.
Okukondjela emanguluko oyakala ondjila onde. Ongundu yoSWAPO (South West Africa People's Organisation) oya li ya totwa po mo-1960 opo yi kondjele emanguluko. Etanga lyokukondjela emanguluko lyaNamibia (PLAN) olya tameke iita yopashigwana mo-1966 mOmugulugwombashe. Iita mbika oya kala ko uule womyala 23, moka aakwaita yetu ya kondjele nuudhiginini moshilongo na pondje yoshilongo, unene tuu muumbugantu waAngola.
Kombinga yopolitika, Iigwanahangano (UN) oya li ya tula po etokolo lyonamba 435 (Resolution 435) mo-1978, ndyoka lya li lya hala Namibia a kale e na emanguluko okupitila momahogololo ga manguluka. Konima yomapopyo nomatsokumwe gopandjokonona, omahogololo ga manguluka oga li ga ningwa mo-1989, moka SWAPO a li a sindana.
Momasiku 21 gaMaalitsa 1990, po-00:00, epandela lyaSouth Africa olya li lya kuluthwa na ndyoka lyaNamibia olya li lya yeluthwa pOshitaasi shEmanguluko (Independence Stadium) mOvenduka. Sam Nujoma, omuleli gwoshigwana ngoka a kala uule wethimbo tewe moshilongo noku li muupongekelo, okwa li a ganithwa ongo Omupresidende gwotango gwaNamibia kOmunambelewa Omukuluntupambelewa gwiigwanahangano, Javier Pérez de Cuéllar. Oshituthi shika osha li sha kalwa kookulunhu ya simana muuyuni, mwa kwatelwa Nelson Mandela, ngoka pethimbo ndyoka a li opo a zi mondholongo. Sam Nujoma okwa li a tseyitha kutya "Namibia oku li manguluka sigo aluhe!"
Eshiku lyUuthemba moNamibia olyo ethimbo lyuuntsa wopashigwana. Oshituthi oshinene shopashigwana ohashi ningwa koshitaasi oshene (National Stadium), ndyoka luhapu hali kala mOvenduka, ihe momyala dha zi ko, epangelo olya tameke okutaandeleka iituthi mbika kiiitopolwa iyooloka moshilongo opo aantu ayehe ya kale ye na ompito yokutyapula.
Omidhingoloko nOmapandela: Momasiku ngaka, iitopolwa oyindji moshilongo ohayi nika omalwaala gepandela lyaNamibia: ombulau, omutiligane, uuziza, okatiligane, na okatiligane. Aantu ohaya zala iikutu yawo yopamuthigululwakalo nenge mbyoka yi na omalwaala gepandela. Omapandela ohaga kala taga pepela kwiihauto, koombelewa, nokomagumbo.
Omapaladi nOmaudhano: Etanga lyEgameno lyaNamibia (NDF), Opolisi yaNamibia (NamPol), nosho wo Omeya gOondholongo ohaya ningi omapaladi omawanawa ga thinda kOmupresidende. Omapaladi ngaka ohaga ulike onkondo nuukumwe wiikondo yetu yegameno. Ohaku kala wo nomaudhano gopamuthigululwakalo, omaimbilo, nomandano okuza kiiitopolwa ayihe 14 yaNamibia. Shika ohashi ulike uuwanawa wemanguluko moka tu na ompito yokutyapula omithigululwakalo dhetu dhi yooloka muukumwe.
Oshipopiwa shOmupresidende: Oshitopolwa sha simana sheshiku ndika oshipopiwa shOmupresidende koshigwana. Moshipopiwa shika, Omupresidende oha dhimbulukitha oshigwana kombinga yaamboka ya lwitha emanguluko, e ta popi kombinga yomashongo ngoka ga taalela oshilongo naashoka epangelo lya pondola. Olyo ethimbo lyokupa oshigwana omukumo nokutula po omadhiladhilo omape gokuhumitha oshilongo komeho.
Etyapulo lyopamukunda: Kakele koshituthi oshinene, momikunda nomoondoolopa ooshona, aantu ohaya gongala ya ninge iituthi yawo yene. Ohaku kala omanyanyudho, uudhano wetanga lyokoompadhi, nokulya pamwe. Aantu ohaya longitha ompito ndjika opo ya kale pamwe nookuume naafamili yawo.
Namibia oshilongo shi na omithigululwakalo odhindji, na pethimbo lyEshiku lyUuthemba, uuyamba mbuka ohawu ulikwa nawa. Nonando kape na 'iikulya' yimwe ya gwedhwa po mbyoka hayi liwa owala mesiku ndika, AaNamibia ohaya tyapula iikulya yawo yopamuthigululwakalo.
Ngele owu li omutalelipo moNamibia pethimbo lyEshiku lyUuthemba, oto ka mona Namibia e li moshitayimbila shomanyanyudho.
Eshiku lyUuthemba olyo limwe lyomomasiku gopashigwana ga simana moNamibia pampango. Olyo eshiku lyefudho lyopambelewa (statutory public holiday).
Momasiku 21 gaMaalitsa, AaNamibia ayehe oye na okukala niitendele moshilongo ashihe, taya tyapula nokwiimbila emanguluko ndyoka twa pewa kookulunhu yetu. Otali kala eshiku lyokusimaneka onakuziwa nokutula po ekankameno lyonakuyiwa ombwanawa yoshigwana shetu sha manguluka.
Pshuu, Namibia! Emanguluko lyaaluhe!
Common questions about Independence Day in Namibia
Oshituthi shemanguluko laNamibia momumvo 2026 otashi ka kala ko mEtitano, March 21, 2026. Okudja pehulilo lomumvo 2025, opwa hupa omasiku 77 sigo opesiku olyo enene lyopashigwana. Esiku ndika olyo oshituthi shoka hashi dhimbulukithwa omumvo kehe momasiku 21 gaMaalitsa okugwedha ko komumvo 1990 uuna Namibia a mono emanguluko lye okuza muukoloni waSouth Africa.
Eeno, esiku lyemanguluko olyo esiku lyofuta pambelewa moshilongo ashihe shaNamibia. Oombelewa dhepangelo, oombaanga, neesikola odha patwa opo oshigwana ashihe shi mone ompito yokudhana oshituthi ndika. Nonando iiputudhilo oyindji oya pata, omayakulo gopaulumomhumbwe ngaashi iipangelo neopolisi ohaga kala taga longo. Esiku ndika olyo ompito onene koshigwana opo ya dhimbulukwe emanguluko lyawo noku kalela po ombili moshilongo.
Okwa li kwa ningwa oshituthi oshinene kOkapale kOmanano moWindhoek hoka ngashingeyi haka ithanwa Independence Stadium. Mo-21 Maalitsa 1990, Sam Nujoma okwa li a ganithwa ongo omupresidende gwotango gwaNamibia kumushitsigona gwa-UN. Epandela lyaNamibia olya li lya yelwa pethimbo lyokati kousiku, naashika osha li sha tula pehulilo uukoloni waNdowishi naSouth Africa mboka wa li wa kwata ethimbo ele. Oshituthi shika osha li sha kalwa kookuume yaNamibia oyendji, mwa kwatelwa Nelson Mandela, taya dhengele emanguluko lyaNamibia omake.
Oshituthi ohashi dhanwa niituthi ya yooloka moshilongo ashihe, unene tuu moitopolwa nomoWindhoek. Ohapu kala omapandaulo gopaumati, omaspika okuza kaawiliki yepangelo, nomidhanotemo dhopashigwana. Oshigwana ohashi gongala opo shi pulakene komahapu gomupresidende ngoka ha popi kombinga yeyokomeho lyoshilongo nokudhimbulukwa aalwimananguluko mboka ya dhipagwa pethimbo lyiita. Olyo esiku lyenyanyu moka aantu haya ulike uunene woshilongo shawo nuukumwe wawo.
Emanguluko lyaNamibia olya kuthwa ko kiita yethimbo ele mbyoka ya li tayi kwathelwa ko-PLAN nomungundu gwa-SWAPO. Namibia okwa li e li muukoloni waNdowishi hoka kwa li kwa ningwa omadhipago gaHerero naNama, naasho South Africa a kuthako oshilongo, okwa li a tula po uukwamuhoko (apartheid). Molwa ekondjo lyaakwiita nomayakulo gopaigwana okupitila mo-UN Resolution 435, Namibia okwa li a mono emanguluko lye. Esiku ndika olyo etompelo lyokusimaneka aantu ayehe mboka ya li ya mono iihuna pethimbo lyuukoloni.
Kaku na omuzalo gwondandalunde gu itulwa po, ihe aantu oyendji ohaya zala iikutu mbyoka yi na omalwaala gepandela lyaNamibia ngaashi ombulau, otshilili, otshimbulu, noshizigile. Ohapu kala wo omizalo dhopashigwana dhokwiihwapo dhomihoko dhi yooloka. Kaku na iikulya yondandalunde yoshituthi shika, ihe unene tuu aantu ohaya tyapula iikulya yopashigwana ngaashi onyama ya pyandekwa (braai) pethimbo lyooyambulapo dhawo.
Aatalelipo oya manguluka okukutha ombinga moyituthi mbyoka hayi ningwa poikapale yomanano. Otashi mbilipalelwa opo wu kale wu na esimaneko pethimbo kuli tashi ningwa omaspika noku simaneka onakuziwa yoshilongo. MoMaalitsa, onkalo yombepo moWindhoek oyi li nawa, niipyu yi li pokati ko-15 sigo 30 degrees Celsius, shoka tashi pititha aantu ya kale pondje. Oshiwanawa okukala wa dhiladhila kutya oombaanga nodhopate odha pata, onkee oshiwanawa okukala wa longekidha nale shoka wa pumbwa.
Hasho. Nonando oshituthi oshinene shopashigwana unene hashi ningilwa moWindhoek, iitopolwa ayihe 14 yaNamibia ohayi dhana emanguluko moondoolopa dhawo dhopashitopolwa. Oogovenera yiitopolwa ohaya kwatela komeho iituthi mbika, moka oshigwana hashi gongala opo shi tyapule emanguluko. Shika ohashi ningwa opo aakwashigwana ayehe, ngele omoondoolopa nenge omiitiyambila, ya vule okudhimbulukwa esiku ndika lyonale lya simana.
Independence Day dates in Namibia from 2010 to 2025
| Year | Day of Week | Date |
|---|---|---|
| 2025 | Friday | March 21, 2025 |
| 2024 | Thursday | March 21, 2024 |
| 2023 | Tuesday | March 21, 2023 |
| 2022 | Monday | March 21, 2022 |
| 2021 | Sunday | March 21, 2021 |
| 2020 | Saturday | March 21, 2020 |
| 2019 | Thursday | March 21, 2019 |
| 2018 | Wednesday | March 21, 2018 |
| 2017 | Tuesday | March 21, 2017 |
| 2016 | Monday | March 21, 2016 |
| 2015 | Saturday | March 21, 2015 |
| 2014 | Friday | March 21, 2014 |
| 2013 | Thursday | March 21, 2013 |
| 2012 | Wednesday | March 21, 2012 |
| 2011 | Monday | March 21, 2011 |
| 2010 | Sunday | March 21, 2010 |
Note: Holiday dates may vary. Some holidays follow lunar calendars or have different observance dates. Purple indicates weekends.