March Equinox

މާރިޗު އިކުއިނޮކްސް: ދިވެހިރާއްޖޭގައި މި ދުވަހުގެ މުހިންމުކަމާއި ފާހަގަކުރެވޭ ގޮތް

މާރިޗު އިކުއިނޮކްސް ނުވަތަ "ބަހާރު މޫސުމުގެ އިކުއިނޮކްސް" އަކީ ދުނިޔޭގެ ނިސްބަތުން ބަލާއިރު ފާހަގަކޮށްލެވޭ ފަލަކީ ހަރަކާތެކެވެ. މިއީ އިރު ދުނިޔޭގެ އިކުއޭޓަރު (ދުނިޔޭގެ މެދު ރޮނގު) އާ ސީދާ ދިމާވާ ވަގުތެވެ. މި ވަގުތު ދުނިޔޭގެ އުތުރު ބިތަށް ބަހާރު މޫސުން ފެށޭއިރު، ދެކުނު ބިތަށް ފެށެނީ ހަރީފު މޫސުމެވެ. ދިވެހިރާއްޖެއަކީ އިކުއޭޓަރުގެ ވަރަށް ކައިރީގައި އޮންނަ ގައުމަކަށް ވުމުން، މި ދުވަހުގެ އަސަރުތައް ރާއްޖެއަށް ވަރަށް ބޮޑަށް ކުރެއެވެ. ނަމަވެސް، މިއީ ރާއްޖޭގެ ސަގާފީ ނުވަތަ ދީނީ ކަލަންޑަރުގައި ހާއްސަ ދުވަހެއްގެ ގޮތުގައި ފާހަގަކުރާ ދުވަހެއް ނޫނެވެ.

މި ދުވަހުގެ އެންމެ ހާއްސަ ސިފައަކީ ދުނިޔޭގެ ހުރިހާ ހިސާބަކަށްވެސް ރޭގަނޑާއި ދުވާލުގެ ދިގުމިން ގާތްގަނޑަކަށް އެއްވަރުވުމެވެ. މާނައަކީ 12 ގަޑިއިރުގެ ދުވާލަކާއި 12 ގަޑިއިރުގެ ރޭގަނޑެއް ތަޖުރިބާ ކުރެވުމެވެ. ރާއްޖެ ފަދަ އިކުއޭޓަރާ ކައިރި ގައުމުތަކުގައި މުޅި އަހަރު ދުވަހުވެސް ރޭގަނޑާއި ދުވާލުގެ ދިގުމިނަށް މާ ބޮޑު ބަދަލެއް ނާދެއެވެ. އެހެންކަމުން، ދުނިޔޭގެ އެހެން ހިސާބުތަކަށް މި ދުވަހުން އަންނަ ބޮޑު ބަދަލު ރާއްޖޭގެ ދިރިއުޅުމަކުން މާ ބޮޑަކަށް އިހުސާސެއް ނުކުރެވޭނެއެވެ. އެހެންނަމަވެސް، ފަލަކީ އިލްމަށް ލޯބިކުރާ ފަރާތްތަކަށާއި، ކަނޑުދަތުރުފަތުރު ކުރާ މީހުންނަށް މިއީ މުހިންމު ދުވަހެކެވެ.

މާރިޗު އިކުއިނޮކްސް އަކީ ހަމައެކަނި ސައިންސީ ކަމެއް ނޫނެވެ. ދުނިޔޭގެ ގިނަ ގައުމުތަކެއްގައި މިއީ އާ ފެށުމެއްގެ ނިޝާނެކެވެ. ދަނޑުވެރިކަމުގެ އާ މޫސުމެއްގެ ފެށުމެވެ. ރާއްޖޭގައި އަހަރުގެ މި ދުވަސްވަރަކީ އާންމުކޮށް ހޫނުގަދަ، ކަނޑުގަދަ ނޫން ދުވަސްވަރެކެވެ. އިރުވައި މޫސުމުގެ ފަހުކޮޅު ކަމުން، މިއީ ފަތުރުވެރިކަމުގެ އެންމެ ބާރު ބޮޑު އެއް ދުވަސްވަރުވެސް މެއެވެ.

2026 ވަނަ އަހަރުގެ މާރިޗު އިކުއިނޮކްސް

މި އަހަރުގެ މާރިޗު އިކުއިނޮކްސް އަންނާނެ ތާރީޚަކީ ތިރީގައިވާ ތާރީޚެވެ:

• ތާރީޚު: March 20, 2026
• ދުވަސް: Friday
• ބާކީ އޮތް މުއްދަތު: މިއަދުން ފެށިގެން މި ދުވަހަށް އޮތީ 76 ދުވަހެވެ.

މާރިޗު އިކުއިނޮކްސް އަކީ ކޮންމެ އަހަރަކުވެސް މާރިޗު މަހުގެ 19، 20 ނުވަތަ 21 ވަނަ ދުވަހު އަންނަ ހަރަކާތެކެވެ. މިއީ ދުނިޔެ އިރުގެ ވަށައިގެން ދަތުރުކުރާ مدار (orbit) އަށް އަންނަ ބަދަލަކުން ދިމާވާ ކަމެއް ކަމުން، ކަލަންޑަރުގައި މި ދުވަސް ކޮންމެވެސް ވަރަކަށް ބަދަލުވެއެވެ. 2026 ވަނަ އަހަރު މި ދުވަސް ދިމާވަނީ ހުކުރު ދުވަހަކަށެވެ. ރާއްޖޭގެ ގަޑިން މި ހަރަކާތް ހިނގާނީ މެންދުރުފަހު ގާތްގަނޑަކަށް 2:00 އާއި 3:00 އާ ދެމެދުގެ ވަގުތެއްގައެވެ.

އިކުއިނޮކްސްގެ ތާރީޚާއި ސައިންސް

"އިކުއިނޮކްސް" މި ބަސް އައިސްފައިވަނީ ލެޓިން ބަހުންނެވެ. އޭގެ މާނައަކީ "އެއްވަރުގެ ރޭގަނޑު" އެވެ. ދުނިޔެ އޮންނަނީ އޭގެ އަމިއްލަ މައްސަލައިގައި (axis) ކޮންމެވެސް ވަރަކަށް އަރިވެފައެވެ. ނަމަވެސް އިކުއިނޮކްސްގެ ވަގުތަކީ ދުނިޔޭގެ މައްސަލަ އިރާ ދިމާލަށް ނުވަތަ އިރާ ދުރަށް ލެނބިފައި ނުވާ ވަގުތެވެ. މީގެ ސަބަބުން އިރުގެ ދޯދިތައް ސީދާ އިކުއޭޓަރަށް އެޅެއެވެ.

ތާރީޚީ ގޮތުން ބަލާއިރު، އިކުއިނޮކްސް އަކީ އިންސާނުން ވަރަށް ކުރީއްސުރެ ފާހަގަކުރަމުން އައި ދުވަހެކެވެ. މިސްރުގެ ޕިރަމިޑްތަކާއި، އިނގިރޭސިވިލާތުގެ ސްޓޯންހެންޖް ފަދަ ތަންތަން ބިނާކޮށްފައިވަނީ އިކުއިނޮކްސް ދުވަހު އިރު އަރާ އޮއްސޭ ދިމާލަށް ބަލައިގެންނެވެ. ރާއްޖޭގެ އިހުގެ މީހުންވެސް ތަރިތަކާއި އިރުގެ ދަތުރަށް ބަލައިގެން މޫސުން ބަޔާންކުރާ "ނަކަތް" ތަކެއް ގެންގުޅުނެވެ. މާރިޗު މަހުގެ މި ދުވަސްވަރަކީ "ރޭވިއަ" ނަކަތާއި "އައްސިދަ" ނަކަތާ ދެމެދުގެ ދުވަސްވަރެވެ. މި ދުވަސްވަރު ރާއްޖެއަށް އާންމުކޮށް ވަރަށް ހޫނުވެއެވެ.

ދިވެހިން މި ދުވަސް ހޭދަކުރާ ގޮތް

ދިވެހިރާއްޖޭގައި މާރިޗު އިކުއިނޮކްސްއަކީ ސަގާފީ ގޮތުން ފާހަގަކުރާ ދުވަހެއް ނޫނެވެ. އެހެންކަމުން، މި ދުވަހާ ގުޅޭ ހާއްސަ ހަފުލާތަކެއް ނުވަތަ ކެއުންތަކެއް ނޯވެއެވެ. ދިވެހިންގެ ދިރިއުޅުން ބިނާވެފައިވަނީ އިސްލާމީ އުސޫލުތަކުގެ މައްޗަށް ކަމުން، އަހަރުގެ އެންމެ ބޮޑު އިސްކަމެއް ދެވެނީ އީދު ފަދަ ދީނީ މުނާސަބަތުތަކަށެވެ.

ނަމަވެސް، 2026 ވަނަ އަހަރުގެ މާރިޗު 20 އަކީ ހުކުރު ދުވަހަކަށް ވެފައި، އެ ދުވަހާ ކައިރީގައި ފިތުރު އީދު އަންނާތީ (ލަފާކުރެވޭ ގޮތުގައި މާރިޗު 20 ނުވަތަ 21 ގައި)، ރާއްޖޭގައި އޮންނާނީ އީދުގެ އުފާވެރި މާހައުލެވެ. އާންމު ދިވެހިން މި ދުވަސް ހޭދަކުރާނީ:

1. ހުކުރު ނަމާދު: ހުކުރު ދުވަހަކަށް ވުމުން، މެންދުރު ދިވެހި ފިރިހެނުން ހުކުރު ނަމާދަށް މިސްކިތްތަކަށް ޖަމާވާނެއެވެ. މިއީ އިކުއިނޮކްސްއާ ގުޅުމެއް ހުރި ކަމެއް ނޫން ނަމަވެސް، އެ ދުވަހުގެ އެންމެ މުހިންމު އިޖުތިމާއީ ހަރަކާތެވެ.
2. އާއިލީ ބައްދަލުވުންތަކާއި ދަތުރުދިއުން: ހުކުރު ދުވަހަކީ ބަންދު ދުވަހެއް ކަމުން، ގިނަ ބަޔަކު މޫދަށް ދިއުމާއި، ރަށްރަށަށް ދަތުރުދިއުން ފަދަ ކަންކަން ކުރާނެއެވެ.
3. މޫސުމީ ބަދަލުތައް ދެނެގަތުން: މަސްވެރިންނާއި ކަނޑުދަތުރުކުރާ މީހުން މި ދުވަސްވަރުގެ މޫސުމަށް ވަރަށް ބޮޑަށް ސަމާލުކަން ދޭނެއެވެ. އިކުއިނޮކްސް ދުވަސްވަރު އާންމުކޮށް ކަނޑު މަޑުވެ، އުޑުމަތި ސާފުވެއެވެ.
4. ފޮޓޯގްރަފީ: އިކުއިނޮކްސް ދުވަހު އިރު އޮއްސޭ މަންޒަރު ބަލާލަން ވަރަށް ރީއްޗެވެ. މި ދުވަހު އިރު އޮއްސެނީ ސީދާ ހުޅަނގަށެވެ.

ފަތުރުވެރިންނަށް މުހިންމު މައުލޫމާތު

މާރިޗު މަހުގެ ފަހުކޮޅު ރާއްޖެއަށް ޒިޔާރަތްކުރާ ފަތުރުވެރިންނަށް މިއީ ވަރަށް ރަނގަޅު ދުވަސްވަރެކެވެ. އިކުއިނޮކްސްއާ ގުޅިގެން ފަތުރުވެރިންނަށް އެނގެންޖެހޭ ބައެއް ކަންކަން ތިރީގައިވެއެވެ:

• މޫސުން: މިއީ ރާއްޖޭގެ އެންމެ ހޫނު އަދި އެންމެ އަވިގަދަ ދުވަސްވަރެވެ. ފިނިހޫނުމިން އާންމުކޮށް ހުންނާނީ 28 އާއި 31 ޑިގްރީ ސެލްސިއަސްއާ ދެމެދުގައެވެ. އަވިން ރައްކާތެރިވުމަށް ސަންސްކްރީން ބޭނުންކުރުން ވަރަށް މުހިންމެވެ.
• ކަނޑުގެ ހަރަކާތްތައް: ކަނޑު މަޑުވުމުގެ ސަބަބުން ސްނޯކްލިންގް، ޑައިވިންގް އަދި އެހެނިހެން މޫދު ކުޅިވަރުތަކަށް މިއީ ރަނގަޅު ވަގުތެކެވެ.
• ބަންދު ދުވަސްތައް: މާރިޗު އިކުއިނޮކްސް އަކީ ރާއްޖޭގެ ރަސްމީ ބަންދު ދުވަހެއް ނޫނެވެ. ނަމަވެސް، 2026 ވަނަ އަހަރު މި ދުވަސް ދިމާވަނީ ހުކުރު ދުވަހަކާ ކަމުން، ސަރުކާރު އޮފީސްތަކާއި ބޭންކުތައް ބަންދުވާނެއެވެ. އަދި އީދު ބަންދާ ދިމާވާނަމަ، ގިނަ ދުވަސްތަކަކަށް ބަންދު ދެމިގެންދާނެއެވެ.
• އާދަކާދަ: ރިސޯޓުތަކުގައި އިކުއިނޮކްސްއާ ގުޅޭ ހާއްސަ ހަރަކާތްތަކެއް ނޯވެއެވެ. ނަމަވެސް، މީހުން ދިރިއުޅޭ ރަށްރަށަށް ޒިޔާރަތްކުރާނަމަ، އީދު ބަންދާ ދިމާވާތީ ރަށުތެރޭގެ ކުޅިވަރުތަކާއި ސަގާފީ ހަރަކާތްތައް ފެނުމުގެ ފުރުސަތު އޮންނާނެއެވެ.

އިކުއިނޮކްސްގެ ހައިރާންކުރުވަނިވި ބައެއް ހަގީގަތްތައް

1. އިކުއޭޓަރުގެ އަސަރު: ރާއްޖޭގެ ދެކުނުގެ ރަށްތައް (އައްޑޫ އަތޮޅު ފަދަ) އޮންނަނީ އިކުއޭޓަރަށްވުރެ ތަންކޮޅެއް ދެކުނުގައެވެ. އެހެންކަމުން، އިކުއިނޮކްސް ދުވަހު އިރު ހުންނާނީ ސީދާ ބޯމަތީގައެވެ. މި ވަގުތު ކޮޅަށް ހުންނަ އެއްޗެހީގެ ހިޔަނި ވަރަށް ކުޑަވާނެ ނުވަތަ ނުފެންނާނެއެވެ.
2. އިރު އެރުމާއި އޮއްސުން: ދުނިޔޭގެ ކޮންމެ ތަނެއްގައި ހުއްޓަސް، މި ދުވަހު އިރު އަރާނީ ސީދާ އިރުމަތިންނެވެ. އަދި އޮއްސޭނީ ސީދާ ހުޅަނގަށެވެ. މިއީ ދިމާ ބަލަން ބޭނުންވާ މީހުންނަށް ލިބޭ ރަނގަޅު ފުރުސަތެކެވެ.
3. ދުވާލުގެ ދިގުމިން: ރާއްޖޭގައި އަހަރުގެ ކޮންމެ ދުވަހަކުވެސް ދުވާލުގެ ދިގުމިން ހުންނަނީ ގާތްގަނޑަކަށް 12 ގަޑިއިރެވެ. ނަމަވެސް އިކުއިނޮކްސް ދުވަހު މިއީ މުޅި ދުނިޔެއަށްވެސް އަންނަ ބަދަލެކެވެ.

މިއީ ރަސްމީ ބަންދު ދުވަހެއް ހެއްޔެވެ؟

ނޫނެކެވެ. މާރިޗު އިކުއިނޮކްސް އަކީ ދިވެހިރާއްޖޭގެ ރަސްމީ ބަންދު ދުވަހެއް ނޫނެވެ. މިއީ ހަމައެކަނި ފަލަކީ ގޮތުން ފާހަގަކުރެވޭ މޫސުމީ ބަދަލެކެވެ.

• އޮފީސްތަކާއި ސްކޫލްތައް: 2026 ވަނަ އަހަރުގެ މާރިޗު 20 އަކީ ހުކުރު ދުވަހަކަށް ވުމުން، އ