Birthday of the Raja of Perlis

Pengenalan: Hari Ulang Tahun Raja Perlis

Hari Ulang Tahun Raja Perlis merupakan salah satu cuti umum negeri yang paling unik dan istimewa di Malaysia. Berbeza dengan negeri-negeri lain yang mempunyai Sultan, Perlis merupakan satu-satunya negeri dalam Persekutuan Malaysia yang diperintah oleh seorang Raja. Gelaran "Raja" ini mempunyai sejarah yang tersendiri dan menunjukkan kedaulatan serta kedudukan istimewa keturunan diraja di negeri seluas 819 kilometer persegi ini. Perayaan ini bukan sekadar hari cuti biasa, tetapi merupakan hari untuk rakyat Perlis menzahirkan kesetiaan dan penghormatan kepada ketua negeri mereka, Raja Perlis.

Sambutan ini mencerminkan hubungan erat antara institusi diraja dengan rakyat jelata. Dalam konteks masyarakat Melayu tradisional, hari keputeraan raja adalah masa untuk mengukuhkan ikatan kekeluargaan dan semangat patriotik. Bagi rakyat Perlis, Raja bukan sekadar pemimpin politik, tetapi juga simbol perpaduan dan warisan budaya yang telah wujud sejak zaman berzaman. Perayaan ini memberi peluang kepada seluruh lapisan masyarakat untuk berkumpul dan meraikan identiti unik mereka sebagai rakyat di bawah naungan takhta Raja Perlis.

Keistimewaan lain bagi cuti ini adalah fleksibiliti tarikhnya. Walaupun tarikh lahir sebenar Raja adalah tetap, pihak kerajaan negeri kadangkala membuat penyesuaian mengikut keadaan semasa, terutamanya jika ia bertembung dengan bulan Ramadan atau musim perayaan lain. Ini menunjukkan kebijaksanaan pemerintah dalam memastikan sambutan dapat diadakan dengan selesa dan meriah tanpa mengganggu amalan keagamaan atau keselesaan rakyat. Flexibiliti ini menjadikan perayaan ini dinamik dan sentiasa ditunggu-tunggu oleh penduduk setiap tahun.

Tarikh Sambutan pada Tahun 2026

Bagi tahun 2026, Hari Ulang Tahun Raja Perlis dijangka akan disambut pada Sunday, May 17, 2026. Tarikh ini adalah berdasarkan tarikh lahir sebenar Raja Perlis semasa, Tuanku Syed Sirajuddin ibni Almarhum Tuanku Syed Putra Jamalullail, yang lahir pada 17 Mei 1943. Berdasarkan maklumat terkini, terdapat 89 hari lagi sebelum sambutan ini berlangsung, menjadikan masa yang sesuai untuk merancang aktiviti atau perjalanan ke negeri Perlis.

Adalah penting untuk difahami bahawa tarikh cuti ini mungkin bersifat anjalan atau kekal mengikut keputusan kerajaan negeri. Dalam tempoh beberapa tahun kebelakangan ini, terdapat kes di mana tarikh cuti ini diubah kepada bulan Julai atau Mei yang berbeza, terutamanya apabila tarikh asal jatuh dalam bulan Ramadan. Contohnya, pada tahun 2018 hingga 2021, tarikh cuti telah dipindahkan ke bulan Julai untuk mengelakkan pertembungan dengan bulan puasa. Pada tahun 2022 pula, ia diadakan pada 22 Mei. Oleh itu, walaupun tarikh semasa adalah 17 Mei, rakyat Perlis sentiasa dinasihatkan untuk mengesahkan tarikh rasmi melalui pengumuman kerajaan negeri menjelang bulan-bulan terakhir sebelum sambutan.

Tarikh yang fleksibel ini tidak mengurangkan makna sambutan, sebaliknya ia menunjukkan kepekaan pihak pemerintah terhadap keadaan semasa masyarakat. Bagi penduduk tempatan, mereka biasanya sudah biasa dengan perubahan tarikh ini dan akan bersedia awal-awal lagi. Untuk pelawat dari luar, adalah bijak untuk membuat semakan berkala mengenai tarikh rasmi supaya tidak terlepas daripada menyertai acara-acara menarik yang diadakan sempena sambutan ini.

Latar Belakang Sejarah dan Asal Usul

Sejarah institusi Raja di Perlis bermula daripada keadaan geopolitik yang unik di utara Tanah Melayu. Perlis pada asalnya merupakan sebahagian daripada Kedah Sultanate sebelum diduduki oleh Siam (kini Thailand) pada tahun 1821. Dalam tempoh ini, rakyat Perlis mengalami penderitaan yang hebat di bawah pemerintahan Siam. Namun, semangat perjuangan mereka tidak pernah padam. Pada tahun 1826, dengan bantuan British, rakyat Perlis berjaya membebaskan diri daripada cengkaman Siam dan ditubuhkan sebagai negeri berdaulat di bawah pemerintahan Raja.

Gelaran "Raja" yang digunakan di Perlis adalah unik berbanding negeri-negeri lain di Malaysia yang menggunakan gelaran "Sultan". Ini menunjukkan kedudukan istimewa Perlis dalam sejarah Persekutuan Tanah Melayu. Institusi Raja Perlis telah melalui pelbagai fasa sejarah, daripada zaman penjajahan British, pendudukan Jepun semasa Perang Dunia Kedua, sehinggalah kemerdekaan Malaysia pada tahun 1957. Sepanjang tempoh ini, institusi diraja Perlis kekal sebagai simbol kestabilan dan perpaduan rakyat.

Tuanku Syed Sirajuddin ibni Almarhum Tuanku Syed Putra Jamalullail merupakan Raja Perlis ke-7 yang memerintah sejak 17 April 2000. Baginda merupakan putera kepada Raja Perlis ke-6, Almarhum Tuanku Syed Putra Jamalullail yang memerintah dari tahun 1945 hingga 2000. Pemerintahan Tuanku Syed Sirajuddin menyaksikan Perlis berkembang pesat dari segi ekonomi dan sosial, walaupun merupakan negeri terkecil di Malaysia. Pada tahun 2001 hingga 2006, baginda juga memegang jawatan Yang di-Pertuan Agong (YDPA) ke-12, menjadikan Perlis satu-satunya negeri yang pernah melahirkan dua YDPA (selepas bapanya pada 1960-1965).

Sejarah perayaan Hari Ulang Tahun Raja Perlis bermula secara rasmi selepas kemerdekaan, tetapi tradisi meraikan hari lahir raja telah wujud sejak zaman kesultanan lagi. Pada zaman dahulu, sambutan diadakan secara sederhana dengan majlis doa selamat dan jamuan untuk rakyat. Seiring dengan kemajuan zaman, sambutan menjadi lebih grand dengan penambahan acara rasmi seperti perbarisan, pertunjukan kebudayaan, dan majlis rasmi di istana. Tradisi ini diteruskan hingga ke hari ini sebagai manifestasi kesetiaan rakyat kepada institusi diraja.

Cara Masyarakat Perlis Menyambut Perayaan

Sambutan Hari Ulang Tahun Raja Perlis dijalankan dengan penuh istiadat dan kemeriahan, terutamanya di ibu negeri, Kangar, dan di bandar Arau yang menjadi tempat istana diraja berada. Acara utama biasanya diadakan di Istana Arau, kediaman rasmi Raja Perlis. Pada pagi hari perayaan, majlis rasmi bermula dengan upacara menghadap dan menghantar tahniah daripada menteri besar, ahli majlis mesyuarat kerajaan negeri, serta pegawai-pegawai tinggi kerajaan. Raja akan berkenan menerima sembah tahniah daripada tetamu kehormat dalam istiadat yang penuh tertib.

Selain majlis rasmi di istana, sambutan turut melibatkan rakyat jelata melalui pelbagai aktiviti di peringkat daerah. Di Kangar, ibu negeri, satu perbarisan besar-besaran sering diadakan melibatkan pasukan beruniform seperti polis, tentera, bomba, serta kontinjen sekolah-sekolah. Perbarisan ini menjadi tontonan menarik dan mengukuhkan semangat patriotik dalam kalangan generasi muda. Selain itu, terdapat juga pertunjukan kebudayaan tradisional seperti tarian inai, tarian keris, dan persembahan muzik gamelan yang memaparkan warisan seni Perlis.

Bagi masyarakat biasa, sambutan ini sering diterjemahkan melalui aktiviti kemasyarakatan dan kejiranan. Banyak kampung di sekitar Perlis akan mengadakan majlis jamuan rakyat yang dihadiri oleh wakil-wakil rakyat dan pemimpin setempat. Makanan tradisional Perlis seperti nasi dagang, ikan bakar, dan kuih-muih tempatan seperti dodol dan wajik disediakan untuk tetamu. Anak-anak sekolah juga terlibat dengan mengadakan pertandingan melukis, melambat, dan pertandingan sukan yang bertemakan kecintaan kepada raja dan negara.

Elemen penting dalam sambutan ini ialah penyertaan pelbagai kaum di Perlis. Walaupun majoriti penduduk adalah Melayu, masyarakat Cina, India, dan Siam juga turut serta dalam sambutan ini, mencerminkan keharmonian kaum di negeri tersebut. Kehadiran wakil komuniti bukan Melayu dalam majlis rasmi dan aktiviti kemasyarakatan menunjukkan bahawa institusi Raja Perlis diterima dan dihormati oleh semua lapisan masyarakat tanpa mengira bangsa dan agama. Ini adalah manifestasi sebenar semangat 1Malaysia di peringkat negeri.

Tradisi dan Adat Istiadat Unik

Salah satu tradisi unik dalam sambutan Hari Ulang Tahun Raja Perlis ialah upacara "semah sembah". Dalam istiadat ini, wakil-wakil masyarakat akan membawa hadiah atau "uang sembah" sebagai tanda penghormatan dan kesetiaan kepada Raja. Walaupun amalan ini telah dimodenkan, semangatnya masih dikekalkan dengan penyampaian cenderamata dan hadiah istimewa kepada Raja dan keluarga diraja. Tradisi ini menggambarkan hubungan timbal balik antara raja dan rakyat dalam budaya Melayu tradisional.

Adat resam Perlis juga mempunyai keunikan tersendiri yang dipengaruhi oleh budaya Siam dan Melayu Patani. Dalam beberapa sambutan, terdapat persembahan tarian dan muzik yang mencerminkan pengaruh ini, seperti tarian "Manora" atau "Mak Yong" yang pernah popular di Perlis. Walaupun tarian ini semakin jarang ditemui, usaha memulihara warisan budaya ini masih dijalankan semasa sambutan hari kebesaran negeri. Penglibatan artis tempatan dalam persembahan kebudayaan juga menjadi platform untuk mempromosikan seni warisan kepada generasi muda.

Satu lagi tradisi penting ialah penyertaan institusi pendidikan. Sekolah-sekolah di Perlis akan mengadakan program khas seperti ceramah kenegaraan, pertandingan nasyid bertemakan kesetiaan kepada raja, serta projek seni visual yang memaparkan lambang-lambang negeri. Aktiviti ini bertujuan untuk menyemai rasa cinta kepada institusi diraja sejak kecil lagi. Guru-guru akan menerangkan kepentingan institusi Raja dalam konteks pentadbiran negeri dan perpaduan nasional.

Dari segi pemakanan, terdapat beberapa hidangan istimewa yang sering dihidangkan semasa sambutan ini. Nasi tomato dengan ayam masak merah, gulai ikan keli, dan sambal belacan menjadi menu wajib di banyak majlis. Kuih tradisional seperti seri muka, lapis sagu, dan kuih bahulu juga menjadi kegemaran tetamu. Hidangan ini bukan sahaja memenuhi selera, tetapi juga melambangkan kemakmuran dan kesatuan masyarakat Perlis di bawah naungan Raja.

Maklumat Praktikal untuk Pelawat

Bagi pelawat yang ingin menyertai sambutan Hari Ulang Tahun Raja Perlis pada tahun 2026, lokasi utama adalah di negeri Perlis sendiri. Kangar, sebagai ibu negeri, menjadi tumpuan utama acara rasmi dan awam. Istana Arau yang terletak di bandar Arau juga sering dibuka kepada orang awam untuk acara tertentu, terutamanya majlis doa selamat dan jamuan rakyat. Pengangkutan awam seperti bas dari Alor Setar (Kedah) atau Penang adalah pilihan yang baik, tetapi penyewaan kereta mungkin lebih selesa untuk mengelakkan kesesakan.

Cuaca di Perlis pada bulan Mei adalah panas dan lembap, dengan suhu antara 30°C hingga 35°C. Oleh itu, pelawat disarankan untuk memakai pakaian yang ringan dan selesa, tetapi masih menepati etika berpakaian sopan semasa menghadiri majlis rasmi. Pakaian tradisional seperti baju kurung atau batik adalah dialu-alukan. Jika anda merancang untuk menyertai acara di luar seperti perbarisan, jangan lupa membawa topi, krim pelindung matahari, dan air minuman yang mencukupi.

Untuk penginapan, terdapat beberapa pilihan hotel dan penginapan di Kangar dan Arau, tetapi bilangan adalah terhad berbanding negeri besar lain. Adalah bijak untuk membuat tempahan awal kerana sambutan ini menarik minat pelawat dari seluruh negara. Selain itu, penginapan di Alor Setar atau Langkawi juga boleh dipertimbangkan sebagai alternatif, dengan perjalanan harian ke Perlis. Penginapan homestay di kawasan kampung juga tersedia dan memberikan pengalaman budaya yang lebih autentik.

Dari segi kemudahan awam, kerajaan negeri biasanya menyediakan perkhidmatan bas percuma atau tambang diskaun semasa sambutan ini. Walaupun kebanyakan kedai dan restoran beroperasi seperti biasa, ada kemungkinan beberapa jalan utama ditutup sementara untuk perarakan. Oleh itu, adalah penting untuk merancang perjalanan dan mematuhi arahan pihak berkuasa. Penggunaan aplikasi navigasi seperti Google Maps boleh membantu, tetapi adalah baik juga untuk bertanya kepada penduduk tempatan mengenai laluan alternatif.

Status Cuti Umum dan Kesan Kepada Aktiviti Harian

Hari Ulang Tahun Raja Perlis merupakan cuti umum peringkat negeri, yang bermaksud ia hanya dikuatkuasakan di dalam negeri Perlis sahaja. Di negeri-negeri lain, tarikh ini tidak diiktiraf sebagai cuti umum, dan aktiviti harian berjalan seperti biasa. Walau bagaimanapun, bagi rakyat Perlis, cuti ini adalah hari rehat rasmi di mana semua sektor kerajaan, bank-bank, dan sekolah-sekolah ditutup sepenuhnya. Ini memberi peluang kepada rakyat untuk menyertai sambutan atau menghabiskan masa bersama keluarga.

Sektor swasta di Perlis mempunyai kebebasan untuk menentukan dasar cuti mereka sendiri. Kebanyakan syarikat swasta akan mengikuti cuti umum negeri dan memberi hari cuti kepada pekerja, terutamanya syarikat tempatan di Perlis. Namun, ada juga syarikat yang beroperasi seperti biasa, terutamanya perniagaan yang memerlukan perkhidmatan berterusan seperti hotel, restoran, dan kedai runcit. Pelawat dari luar negeri perlu ambil perhatian bahawa walaupun kerajaan tutup, kebanyakan kemudahan pelancongan dan perkhidmatan makanan masih beroperasi.

Kesan terhadap aktiviti harian di Perlis adalah jelas. Pasar-pasar awam mungkin mempunyai waktu operasi yang terhad, terutamanya pada waktu pagi apabila berlangsungnya acara rasmi. Perkhidmatan pengangkutan awam mungkin mengalami perubahan jadual atau laluan, terutamanya jika ada perarakan di jalan utama. K