May Day

Letsatsi la Basebetsi Lesotho: Mokete oa Tlotlo le Tokoloho ea Babereki

Letsatsi la la Pele la Motšeanong, le tsebahalang haholo ka hore ke Letsatsi la Basebetsi kapa "May Day," ke letsatsi la bohlokoa haholo almanakeng ea naha ea Lesotho. Lena ke letsatsi leo sechaba sa Basotho se ikopanyang le lefats'e lohle ho tlotla boitelo, mofufutso, le tlatsetso ea basebetsi kholong ea moruo le botsitso ba sechaba. Naheng ea Lesotho, letsatsi lena hase feela phomolo mosebetsing, empa ke nako ea ho boela re hlahloba boemo ba litokelo tsa babereki, ho hopola lintoa tseo ba neng ba li loana nakong e fetileng, le ho tšohla litsela tsa ho ntlafatsa bokamoso ba motho e mong le e mong ea phelang ka mofufutso oa phatla ea hae.

Phapang ea letsatsi lena le matsatsi a mang a phomolo Lesotho ke hore le tsepamisitse maikutlo holim'a motho ea tloaelehileng—ea sebetsang masimong, ea lulang liindastering tsa masela, ea rutang ka phapusing ea borutelo, le ea fanang ka litšebeletso liofising tsa 'muso. Ke letsatsi leo ka lona ho seng motho ea nkoang a le monyane ho feta e mong, kaha mosebetsi o mong le o mong o tlatsetsa ho aheng naha ea rona e ntle ea Lesotho. Moea oa letsatsi lena o tletse tlhompho le kananelo, o hopotsa bohle hore ntle le matsoho a basebetsi, mabili a moruo a ka emisa ho potoloha.

Ho feta moo, Letsatsi la Basebetsi Lesotho ke nako ea bohlokoa bakeng sa mekhatlo ea basebetsi (trade unions). Ke nako ea hore ba phatlalatse melaetsa ea bona, ba hlahlobe mathata a tobileng basebetsi joalo ka meputso e tlase, maemo a kotsi a mosebetsi, le tlhokahalo ea tšireletso ea sechaba. Leha e le letsatsi la phomolo, moea oa lona o lula o tletse boikarabelo le boitlamo ba ho lwanela toka libakeng tsohle tsa mosebetsi, ho tloha Maseru ho ea fihla mahaeng a thōko ka ho fetisisa lithabeng tsa Maloti.

Letsatsi la Basebetsi ka 2026

Selemong sa 2026, mokete ona o bohlokoa o tla ketekoa ka tsela e ikhethang. Ho latela almanaka ea naha, Letsatsi la Basebetsi le tla ba ka Friday, la May 1, 2026. Ho tloha kajeno, ho setse matsatsi a 73 hore sechaba se fihle letsatsing lena la bohlokoa.

Taba ea bohlokoa eo u lokelang ho e tseba ke hore Letsatsi la Basebetsi Lesotho ke letsatsi le sa fetheng (fixed date). Sena se bolela hore selemo le selemo, ho sa tsotellehe hore na ke selemo sefe, mokete o lula o le ka la 1 Motšeanong. Ka selemo sa 2026, ka ha le oela ka Friday, sena se fa Basotho monyetla o motle oa ho ba le mafelo-beke a malelele (long weekend), e leng nako e loketseng ea ho phomola le ho ithabisa le ba malapa pele ho fihla matsatsi a mang a phomolo a kang la Nyolohelo (Ascension Day) le tla ba hamorao khoeling eo.

Nalane le Tšimoloho ea Letsatsi la Basebetsi

Leha Lesotho le keteka letsatsi lena ka boikemelo, nalane ea lona e simoloha thōko le meeli ea naha ena. Tšimoloho ea Letsatsi la Basebetsi e amana haholo le ntoa ea machaba ea ho batla lihora tse robeli tsa mosebetsi ka letsatsi. Nakong ea phetohelo ea liindasteri lefatšeng, basebetsi ba ne ba tšoaroa hampe, ba sebetsa lihora tse telele haholo maemong a kotsi mme ba fumana meputso e menyenyane haholo.

Ketsahalo e tsebahalang haholo ke ea "Haymarket Affair" e etsahetseng Chicago, United States, ka selemo sa 1886. Basebetsi ba ne ba iponahatsa ka khotso ba batla hore mosebetsi o be lihora tse robeli feela, empa lintho tsa fetoha mofere fere o ileng oa lebisa lefung la batho ba fapaneng. Ketsahalo ena e ile ea fetoha letšoao la ntoa ea basebetsi lefatšeng ka bophara. Ka selemo sa 1889, mokhatlo oa machaba oa basebetsi o ile oa phatlalatsa hore la 1 Motšeanong e tla ba letsatsi la machaba la ho tlotla basebetsi.

Naheng ea Lesotho, ho ketekoa ha letsatsi lena ho tsamaellana le boitlamo ba naha ho mekhatlo ea machaba e kang International Labour Organization (ILO). Leha ho se na liketsahalo tsa nalane tse ikhethang tse etsahetseng ka letsatsi lena ka hare ho Lesotho tse lebisitseng ho thehoeng ha lona, naha e ile ea le amohela e le karolo ea ho tlotla babereki ba eona, haholo-holo ba sebetsang merafong ea Afrika Boroa (migrant workers) le ba lulang liindastering tsa masela ka hare ho naha. Basotho ba nka letsatsi lena e le nako ea ho bontša bonngoe le basebetsi ba bang lefatšeng ka bophara.

Mokhoa oo Basotho ba Ketekang ka Ona

Mokhoa oa ho keteka Letsatsi la Basebetsi Lesotho o batla o khutsitse ha o bapisoa le matsatsi a mang a kang Letsatsi la Boipuso kapa Letsatsi la Tsoalo la Morena. Leha ho le joalo, ho na le litsela tse ikhethang tseo sechaba se bontšang kapele ka tsona hore lena ke letsatsi la bona.

1. Phomolo le Boikhathollo

Bakeng sa boholo ba Basotho, sena ke letsatsi la ho ikhatholla. Ka ha khoeli ea Motšeanong e le nako ea hoetla (autumn) Lesotho, boemo ba leholimo bo lula bo le botle—ho se ho bata hanyenyane thapama empa letsatsi le ntse le futhumetse ka har'a motšeare. Maseru le litoropong tse ling, u tla fumana batho ba etsa "braai" (ho besa nama) mabaleng a malapa a bona kapa libakeng tsa boikhathollo. Ke nako eo ka eona batho ba phelang litoropong ba nkang monyetla oa ho etela malapa a bona mahaeng ho ea bona hore na kotulo e tsamaea joang, kaha lena ke nako eo ka eona lihlahisoa tsa masimong li qalang ho hloleha.

2. Likopano tsa Mekhatlo ea Basebetsi

Mekhatlo ea basebetsi e kang Lesotho Congress of Democratic Unions (LECODU) kapa mekhatlo e emelang basebetsi ba masela (factory workers) hangata e hlophisa likopano kapa limmoka libakeng tse kang Maseru kapa Maputsoe. Limmokeng tsena, ho fanoa ka lipuo tse khothatsang basebetsi le ho hlahisa liqholotso tseo ba tobaneng le tsona. Leha ho se na mekoloko e meholo (parades) e tletseng mebala e mengata, molaetsa oa letsatsi lena o fetisoa ka matla ka mecha ea litaba le likopanong tsena tse nyenyane.

3. Mesebetsi ea Kantle

Bakeng sa baeti kapa ba ratang tlhaho, lena ke letsatsi le loketseng bakeng sa ho hloa lithaba kapa ho nka maeto a makhutšoane. Kaha liofisi li koetsoe, litsela tse lebang libakeng tsa bohahlauli tse kang Semonkong, Malealea, kapa Thaba-Bosiu li lula li tletse batho ba batlang ho thabela botle ba naha ea bona ntle le khatello ea mosebetsi.

Meetlo le Litloaelo

Ha ho na meetlo ea setso e ikhethang e amanang le Letsatsi la Basebetsi Lesotho joalo ka ha ho le joalo ka matsatsi a kang a Keresemese kapa Pasika. Leha ho le joalo, ho na le "setso se secha" se hlahang:

Amohela Phomolo: Basotho ba nka phomolo e le ntho e halalelang letsatsing lena. Ke tloaelo hore motho a se ke a etsa mesebetsi e boima ea lapeng e kang ho lema kapa ho haha, kaha ho nkuoa hore letsatsi lena ke la ho khutlisa matla. Ho Apara: Leha ho se na liaparo tsa setso tse hlokoang, basebetsi ba mekhatlo e fapaneng hangata ba apara likipa (T-shirts) tse nang le mabitso le merero ea mekhatlo ea bona ho bontša bonngoe. Lijo: Ha ho na lijo tse khethehileng, empa lijo tse tloaelehileng tsa Basotho tse kang papa, moroho oa litoro, le nama ea khoho ea sesotho kapa ea khomo li lula li le teng litafoleng tsa malapa a mangata a ketekang letsatsi lena.

Tlhahisoleseling ea Bohlokoa bakeng sa Baeti

Haeba u rera ho etela Lesotho ka Letsatsi la Basebetsi la 2026, ho na le lintho tse ling tseo u lokelang ho li ela hloko hore leeto la hao le tsamaee hantle:

1. Lipalangoang: Lipalangoang tsa sechaba (litaxi le libese) li tla be li ntse li sebetsa, empa mohlomong li ka ba fokolang ho feta ka matsatsi a mosebetsi. Haeba u rera ho tloha seterekeng se seng ho ea ho se seng, ho molemo ho tloha hoseng haholo.
2. Mabenkele le Liofisi: Liofisi tsohle tsa 'muso, libanka, le likolo li tla be li koetsoe. Mabenkele a maholo (supermarkets) a ka nna a buloa empa a koale kapele ho feta tloaelo. Lireschorente le libaka tsa boikhathollo hangata li lula li butsoe ho amohela batho ba phomotseng.
3. Boemo ba Leholimo: Ka la 1 Motšeanong, Lesotho le se le ntse le kena sehleng sa mariha. Mocheso o ka ba lipakeng tsa 10°C le 20°C Maseru, empa lithabeng ho ka bata haholo ho feta moo. Baeti ba eletsoa ho tla ba nkile liaparo tse futhumetseng.
4. Bohahlauli: Libaka tsa bohahlauli li lula li butsoe, mme ha ho na litefiso tse ekelitsoeng ka lebaka la phomolo. Ke nako e ntle ea ho etela mathomo a metsi kapa ho palama lipere lithabeng, kaha ho na le khutso e kholo.

Na ke Letsatsi la Phomolo la Sechaba?

E, Letsatsi la Basebetsi ke letsatsi la phomolo la sechaba le molaong (statutory public holiday) Lesotho. Tlas'a molao oa naha oa mosebetsi le matsatsi a phomolo, basebetsi bohle ba na le tokelo ea ho phomola letsatsing lena ba ntse ba fumana meputso ea bona e tloaelehileng.

Se koetsoeng: Liofisi tsa 'muso, likolo, liunibesithi, libanka, le lik'hamphani tse ngata tsa poraefete.

• Se buliloeng: Litšebeletso tsa bohlokoa tse kang lipetlele, liteishene tsa mapolesa, le mafapha a tšireletso a lula a butsoe lihora tse 24. Libaka tse ling tsa khoebo tse kang mabenkele a lijo le litsi tsa mafura (petrol stations) le tsona li ka buloa empa ka lihora tse fokolang.

Letsatsi lena le fa sechaba sa Lesotho monyetla oa ho ikopanya le lichaba tse ling ho phatlalatsa molaetsa oa hore mosebetsi o motle ke o tlotlang seriti sa motho. Ka 2026, Basotho ba tla boela ba nka nako ena ho bontša hore leha naha e le nyenyane, matla a babereki ba eona ke oona a e phelisang mme a e sutumelletsa pele. Sechaba se khothaletsoa ho nka letsatsi lena ka boikarabelo, ho phomola ka khotso, le ho itokisetsa mesebetsi e tlang ka matla a macha.

Kahoo, ha re fihla ka la May 1, 2026, re re ho basebetsi bohle ba Lesotho: Phelang le be le Letsatsi le monate la Basebetsi! Ke nako ea lona ea ho khanya le ho ananeloa ka mofufutso o sa feleng oo le o tšollang ho aha Lesotho le atlehileng.