Ramadan Start

Mwongozo Kamili wa Kuanza kwa Ramadhani nchini Kenya

Mwezi Mtukufu wa Ramadhani ni kipindi cha kipekee na chenye baraka nyingi ambacho husubiriwa kwa hamu kubwa na mamilioni ya Waislamu nchini Kenya na kote ulimwenguni. Ramadhani si mwezi wa kawaida; ni mwezi wa tisa katika kalenda ya Kiislamu ya Hijria, na unachukuliwa kuwa wakati wa utakaso wa kiroho, nidhamu ya nafsi, na kujikurubisha zaidi kwa Mwenyezi Mungu (Allah). Katika ardhi ya Kenya, kuanza kwa mwezi huu huleta mabadiliko ya kipekee katika mazingira ya kijamii, hasa katika maeneo ya Pwani, Kaskazini Mashariki, na sehemu za miji mikuu kama Nairobi. Ni wakati ambapo harufu ya vyakula vya asili vya kuvunja mwiko huanza kutanda hewani wakati wa machweo, na sauti za adhana na visomo vya Kurani tukufu zinasikika kwa nguvu zaidi kutoka kwenye minara ya misikiti.

Kiini cha Ramadhani nchini Kenya ni umoja na upendo. Ingawa ni ibada ya kidini ya Kiislamu, nchini Kenya mwezi huu unajulikana kwa kuimarisha uhusiano kati ya watu wa imani tofauti. Ni jambo la kawaida kuona marafiki wasio Waislamu wakialikwa na majirani zao Waislamu kwa ajili ya "Iftar" (chakula cha kufungua kinywa). Hii inadhihirisha utamaduni wa Kenya wa kuishi kwa amani na kuheshimiana. Kwa muumini, Ramadhani ni shule ya maadili; ni wakati wa kujifunza subira, kuzuia hasira, na kukuza huruma kwa wasiojiweza kwa kuhisi njaa wanayohisi kila siku. Ni kipindi ambacho kila Mkenya Mwislamu anajitahidi kuwa toleo bora zaidi la nafsi yake kupitia swala, kutoa sadaka (Zakat), na kusoma Kurani.

Kinachofanya kuanza kwa Ramadhani kuwa maalum nchini Kenya ni mchanganyiko wa tamaduni mbalimbali. Kuanzia mitaa ya kihistoria ya Lamu na Mombasa ambapo mila za Waswahili zimejikita, hadi mtaa wa Eastleigh jijini Nairobi ambao unajulikana kwa uchangamfu wa biashara na imani, mwezi huu unabadilisha mfumo wa maisha. Watu huanza kuamka mapema sana kwa ajili ya "Daku" au "Sehri" (chakula cha kabla ya alfajiri), na mchana kasi ya maisha hupungua kidogo ili kutoa nafasi ya kutafakari na kuhifadhi nguvu. Hii ni safari ya kiroho ya siku 29 au 30 ambayo huishia na sherehe kubwa ya Eid al-Fitr, ikiacha alama ya kudumu katika mioyo ya waumini.

Ramadhani Itaanza Lini Katika Mwaka wa 2026?

Kalenda ya Kiislamu inategemea mzunguko wa mwezi, kumaanisha kuwa tarehe za kuanza kwa Ramadhani hubadilika kila mwaka katika kalenda ya Miladi (Gregorian). Kwa mwaka wa 2026, maandalizi tayari yamepamba moto huku waumini wakisubiri kwa hamu kuandama kwa mwezi mwandamo.

Kulingana na makadirio ya sasa ya angani:

• Siku ya kuanza kufunga (Roza ya kwanza): Wednesday, February 18, 2026
• Muda uliosalia: Zimebaki siku 46 hadi kufikia mwanzo wa mwezi huu mtukufu.

Ni muhimu kuelewa kuwa tarehe hii si ya kudumu au ya lazima hadi hapo mwezi utakapoonekana kwa macho. Nchini Kenya, mamlaka inayohusika na kutangaza rasmi kuanza kwa mfungo ni Ofisi ya Kadhi Mkuu (Chief Kadhi) kwa kushirikiana na Kamati ya Kitaifa ya Kuangalia Mwezi (National Moon Sighting Committee). Mwezi unapotajwa kuonekana katika maeneo kama Pwani ya Kenya au hata kulingana na tangazo la Makka nchini Saudi Arabia, ndipo tangazo rasmi hutolewa kupitia vyombo vya habari. Hivyo, Waislamu nchini Kenya huanza maandalizi ya kiroho na kimalazi siku chache kabla, lakini usiku wa kuamkia February 18, 2026 ndio wakati ambapo mwezi mwandamo unatarajiwa kuonekana, na kusababisha swala ya kwanza ya Taraweeh kuswaliwa usiku huo.

Historia na Asili ya Ramadhani

Ramadhani ni mwezi ambao una heshima kubwa katika Uislamu kwa sababu ni kipindi ambacho Kurani Tukufu iliteremshwa kwa mara ya kwanza kwa Mtume Muhammad (rehema na amani ziwe juu yake) kupitia Malaika Jibril. Tukio hili lilitokea katika pango la Hira, karibu na mji wa Makka. Tukio hili linajulikana kama "Laylat al-Qadr" au Usiku wa Cheo, ambao unapatikana katika siku kumi za mwisho za mwezi huu.

Fungo (Sawm) ni moja ya nguzo tano za Uislamu. Amri ya kufunga ilitolewa katika mwaka wa pili baada ya Hijra (kuhama kwa Mtume kutoka Makka kwenda Madina). Tangu wakati huo, Waislamu wamekuwa wakitekeleza ibada hii kama njia ya kutii amri ya Mungu, kujitakasa, na kukumbuka neema walizopewa. Nchini Kenya, imani hii ilifika kupitia wafanyabiashara wa Kiarabu na Kiajemi waliofika Pwani ya Afrika Mashariki karne nyingi zilizopita. Kwa karne nyingi, mwezi wa Ramadhani umeingiliana na utamaduni wa wenyeji, na kutengeneza utambulisho wa kipekee wa Kiislamu wa Kenya ambao unachanganya mafundisho ya dini na ukarimu wa Kiafrika.

Jinsi Wakenya Wanavyosherehekea na Kuadhimisha

Maandalizi ya Ramadhani nchini Kenya huanza mapema, mara nyingi mwezi mmoja kabla (katika mwezi wa Shaaban). Akina mama huanza kuhifadhi mahitaji muhimu kama tende, unga, sukari, na viungo. Katika miji kama Mombasa na Malindi, masoko ya wazi huwa na shughuli nyingi huku watu wakinunua kanzu mpya na majلباب (majilbab) kwa ajili ya swala za usiku.

Ratiba ya Kila Siku

Maisha ya Mkenya anayefunga wakati wa Ramadhani hufuata ratiba maalum:

1. Daku (Sehri): Familia huamka mwendo wa saa tisa au saa kumi alfajiri. Hula chakula chenye nguvu kama ugali, wali, au uji ili kuwasaidia kuvumilia njaa mchana kutwa. Chakula hiki lazima kiliwe kabla ya adhana ya Alfajiri (takriban saa kumi na moja alfajiri nchini Kenya).
2. Mchana: Watu huendelea na kazi zao za kawaida, ingawa kasi hupungua kidogo. Katika maeneo kama Eastleigh (Nairobi) au Mji wa Kale (Mombasa), utaona maduka mengi yakifungwa kwa saa chache mchana au yakifunguliwa baadaye kuliko kawaida. Ni wakati wa kusoma Kurani na kufanya dhikr (kumkumbuka Mungu).
3. Iftar (Kufuturu): Huu ndio wakati wa msisimko mkubwa. Jua linapozama (takriban saa kumi na mbili na dakika arobaini na tano jioni), familia hukusanyika. Kufuatia sunna ya Mtume, wengi hufungua kwa tende na maji au maziwa. Baada ya hapo, hufuata vyakula vingi vya kitamu.
4. Taraweeh: Baada ya swala ya Isha, Waislamu huelekea misikitini kwa ajili ya swala ndefu za usiku zinazojulikana kama Taraweeh. Misikiti kama Jamia Mosque jijini Nairobi au Msikiti wa Mandhry kule Mombasa hujaa hadi nje.

Mila na Desturi za Kipekee za Kenya

Kenya ina utajiri wa tamaduni ambao hujitokeza waziwazi wakati wa Ramadhani. Kila eneo lina namna yake ya kuongeza ladha katika mwezi huu:

1. Vyakula vya Pwani (Swahili Cuisine): Katika maeneo ya Pwani, Iftar ni karamu ya kweli. Utafanya makosa ikiwa utapita Mombasa wakati wa Ramadhani na usionje Mbaazi za nazi na Mahamri. Kuna vyakula kama Vileja, Kaimati (vileja vyenye sukari), Samosa, na Katlesi. Vinywaji kama juisi ya ukwaju au madafu ni sehemu muhimu ya meza ya Iftar.

2. Utamaduni wa "Baraza": Baada ya Iftar, ni kawaida kwa wanaume kuketi kwenye mabaraza (viti vya mawe nje ya nyumba) katika mitaa ya Lamu au Mombasa kuzungumza masuala ya dini, jamii, na siasa huku wakinywa kahawa chungu na kula tende. Hii huimarisha ujirani mwema.

3. Sadaka na Iftar za Jamii: Nchini Kenya, kuna utamaduni mkubwa wa kutoa. Mashirika mengi ya hisani na matajiri hutoa chakula cha bure (Iftar) misikitini kwa ajili ya wasafiri na maskini. Jiji la Nairobi huona ongezeko la shughuli za kutoa msaada katika mitaa duni kama Kibera na Majengo, ambapo vijana wa Kiislamu hupanga milo ya pamoja.

4. Usiku wa "Lailatul Qadr": Katika usiku kumi wa mwisho, hasa usiku wa tarehe 27 ya Ramadhani (inayotarajiwa kuwa tarehe 16 Machi 2026), misikiti huwa na shughuli usiku kucha. Watu hukaa "Itikaf" (kujitenga msikitini kwa ibada) wakitafuta baraka za usiku huu ambao ni bora kuliko miezi elfu moja.

Taarifa Muhimu kwa Wageni na Watalii

Ikiwa unapanga kutembelea Kenya wakati wa Ramadhani, hasa maeneo yenye Waislamu wengi, kuna mambo machache unayopaswa kuzingatia ili kuonyesha heshima na kufurahia uzoefu wako:

Mavazi: Inashauriwa kuvaa kwa staha (modest dressing). Kwa wanawake, ni vyema kufunika mabega na magoti unapotembea katika mitaa ya Mji wa Kale (Mombasa) au Lamu. Hii inaonyesha heshima kwa utamaduni wa wenyeji wakati wa mwezi huu mtukufu. Kula na Kunywa Hadharani: Ingawa si kinyume cha sheria kwa wasio Waislamu kula mchana, ni kitendo cha uungwana kuepuka kula, kunywa, au kuvuta sigara hadharani katika maeneo yenye Waislamu wengi. Migahawa mingi katika miji ya Pwani inaweza kufungwa mchana lakini itafunguliwa kwa kishindo jioni. Muda wa Biashara: Ofisi za serikali na kampuni kubwa huendelea na masaa ya kawaida (8:00 AM - 5:00 PM). Hata hivyo, biashara ndogondogo zinazomilikiwa na Waislamu zinaweza kufungwa mapema ili kuruhusu wafanyakazi kwenda kufuturu na kuswali. Usafiri: Karibu na muda wa Iftar (saa kumi na mbili hadi saa moja jioni), msongamano wa magari (traffic) huongezeka sana katika miji kama Nairobi na Mombasa kwani kila mtu anawahi nyumbani. Jaribu kufanya safari zako mapema au baada ya saa mbili usiku.

• Sherehe za Usiku: Ramadhani nchini Kenya ni mwezi wa usiku. Baada ya Iftar, mitaa huwa na uhai mwingi. Masoko ya usiku hufunguliwa, na ni wakati mzuri wa kuonja vyakula vya mitaani na kununua bidhaa za kitamaduni.

Je, Ramadhani ni Siku Kuu ya Kitaifa nchini Kenya?

Hili ni swali ambalo wengi hujiuliza. Nchini Kenya, kuanza kwa Ramadhani si siku kuu ya kitaifa (Public Holiday). Shughuli zote za kiofisi, shule, na biashara zinaendelea kama kawaida. Wafanyakazi Waislamu huendelea na majukumu yao, ingawa waajiri wengi nchini Kenya huwa na uelewa na kuwaruhusu kuondoka mapema kidogo ili kuwahi Iftar au kuwapa muda wa kuswali swala tano.

Hata hivyo, mwisho wa Ramadhani, yaani siku ya Eid al-Fitr, ni siku kuu ya kitaifa nchini Kenya kisheria. Siku hiyo, ofisi zote za serikali, benki, na shule hufungwa ili kuwaruhusu Waislamu kusherehekea kukamilika kwa mfungo. Kwa mwaka wa 2026, Eid al-Fitr inatarajiwa kuwa karibu na tarehe 18 au 19 Machi, kulingana na kuonekana kwa mwezi mwandamo wa mwezi wa Shawwal.

Katika kipindi chote cha mwezi huu, utaona kuwa Kenya inazidi kuwa na utulivu. Ni wakati wa amani ambapo hata viwango vya uhalifu hupungua katika baadhi ya maeneo kutokana na hofu ya Mungu na msisitizo wa maadili mema. Kwa wageni, huu ni wakati mzuri wa kujionea ukarimu wa Wakenya (Kenyan Hospitality) katika kiwango cha juu zaidi.

Hitimisho

Kuanza kwa Ramadhani nchini Kenya mnamo February 18, 2026 kutakuwa ni mwanzo wa safari nyingine ya kiroho kwa mamilioni ya watu. Ni mwezi unaounganisha taifa, unaofundisha nidhamu, na unaoleta ladha ya kipekee ya kitamaduni kupitia vyakula na mila za kale. Iwe wewe ni Mwislamu unayejiandaa kwa fungo, au ni mgeni unayetamani kujifunza kuhusu utamaduni wa Kenya, Ramadhani inatoa fursa ya kipekee ya kutafakari na kusherehekea ubinadamu.

Tunapoelekea kwenye tarehe hiyo, maandalizi yanaendelea kila kona ya nchi. Kuanzia kwenye vilima vya Mandera hadi fukwe za Diani, sauti ya pamoja itasikika: "Ramadhan Kareem" – mwezi wa ukarimu na baraka. Zikiwa zimebaki siku 46, ni wakati wa kila mmoja wetu kujiandaa kwa ajili ya mwezi huu wa mabadiliko makubwa ya kiroho na kijamii. Kenya, ikiwa ni nchi yenye utofauti mkubwa wa imani, itaendelea kuonyesha ulimwengu jinsi dini inavyoweza kuwa daraja la kuunganisha watu badala ya kuwatenganisha.