Georgia • April 10, 2026 • Friday
Also known as: წითელი პარასკევი
მართლმადიდებლურ სამყაროში და განსაკუთრებით საქართველოში, წითელი პარასკევი (ანუ ვნების პარასკევი) წლის ყველაზე მძიმე და მნიშვნელოვანი დღეა. ეს არის დღე, როდესაც ქრისტიანული სამყარო იხსენებს იესო ქრისტეს ჯვარცმას, მის ტანჯვას, სიკვდილსა და დასაფლავებას. ქართველი ერისთვის, რომლის იდენტობაც საუკუნეების მანძილზე მჭიდროდ იყო დაკავშირებული მართლმადიდებლობასთან, ეს დღე მხოლოდ რელიგიური რიტუალი არ არის; ეს არის ეროვნული და კულტურული ტრადიციების ერთობლიობა, რომელიც ყველა ოჯახში განსაკუთრებული მოკრძალებით აღინიშნება.
წითელი პარასკევი ვნების კვირის ნაწილია, რომელიც აღდგომის წინა კვირას მოიცავს. ამ დღეს ტაძრებში სრულდება განსაკუთრებული მსახურება, რომელიც მაცხოვრის ვნებებს ასახავს. მორწმუნეებისთვის ეს არის უკიდურესი მარხვის, მდუმარებისა და სინანულის პერიოდი. საქართველოში ამ დღეს "წითელს" იმიტომ უწოდებენ, რომ სწორედ ამ დროს ხდება სააღდგომო კვერცხების წითლად შეღებვა, რაც სიმბოლურად ქრისტეს მიერ დაღვრილ სისხლსა და მარადიულ სიცოცხლეს განასახიერებს.
ამ დღის არსი მდგომარეობს თავგანწირვასა და სიყვარულში. ქართული ტრადიციით, წითელ პარასკევს ადამიანები ერიდებიან ხმაურიან შეკრებებს, გართობასა და მძიმე ფიზიკურ შრომას. ეს არის დრო შინაგანი ჩაღრმავებისთვის, ლოცვისა და იმ უდიდესი მსხვერპლის გააზრებისთვის, რომელიც კაცობრიობის გადასარჩენად გაიღო მაცხოვარმა. ტაძრებში გარდამოხსნის დასვენება ერთ-ერთი ყველაზე ემოციური მომენტია, როდესაც მრევლი ცრემლითა და მოკრძალებით მიაგებს პატივს ჯვრიდან გარდამოხსნილ უფალს.
მართლმადიდებლური კალენდრის მიხედვით, წითელი პარასკევის თარიღი მოძრავია და დამოკიდებულია აღდგომის დღესასწაულზე. 2026 წელს საქართველო ამ მნიშვნელოვან დღეს შემდეგ თარიღში აღნიშნავს:
თარიღი: April 10, 2026 კვირის დღე: Friday დარჩენილი დრო: დღესასწაულამდე დარჩენილია 97 დღე.
აღსანიშნავია, რომ მართლმადიდებლური წითელი პარასკევი ხშირად არ ემთხვევა დასავლური ქრისტიანობის (კათოლიკური და პროტესტანტული) ანალოგიურ დღეს. 2026 წელს დასავლური ეკლესიები მას 3 აპრილს აღნიშნავენ, ხოლო საქართველოში - April 10, 2026-ს. ეს განსხვავება გამოწვეულია იმით, რომ მართლმადიდებლური ეკლესია იყენებს იულიანურ კალენდარს (ე.წ. "ძველი სტილით"), ხოლო დასავლური - გრიგორიანულს. გარდა ამისა, მართლმადიდებლური წესით, აღდგომა აუცილებლად ებრაული პასექის შემდეგ უნდა დადგეს, რასაც დასავლური ტრადიცია ყოველთვის არ ითვალისწინებს.
წითელი პარასკევის ისტორია პირდაპირ კავშირშია ახალი აღთქმის მოვლენებთან. სახარების მიხედვით, სწორედ ამ დღეს მოხდა იესო ქრისტეს გაცემა, მისი გასამართლება პონტოელი პილატეს მიერ, გოლგოთის გზაზე ჯვრის ტვირთვა და ბოლოს - ჯვარცმა ორ ავაზაკს შორის.
საქართველოს მართლმადიდებელი ეკლესიისთვის, რომელიც ერთ-ერთი უძველესი ავტოკეფალური ეკლესიაა მსოფლიოში, ეს მოვლენები განსაკუთრებულ დატვირთვას ატარებს. ქართული საეკლესიო გადმოცემით, ქრისტეს კვართი, რომელიც ჯვარცმის შემდეგ წილად ხვდათ მეომრებს, სწორედ მცხეთელმა ებრაელებმა, ელიოზმა და ლონგინოზმა ჩამოაბრძანეს საქართველოში. ეს ფაქტი კიდევ უფრო აღრმავებს ქართველი ხალხის სულიერ კავშირს ვნების პარასკევის მოვლენებთან.
ამ დღის ღვთისმსახურება გამორჩეულია თავისი დრამატიზმით. დილით იკითხება "სამუფლო ჟამნი", სადაც აღიწერება ქრისტეს ტანჯვა. შუადღისას, დაახლოებით ორ საათზე, სრულდება გარდამოხსნის გამოსვენება - ეს არის რიტუალი, რომელიც სიმბოლურად ასახავს იოსებ არიმათიელისა და ნიკოდიმოსის მიერ ქრისტეს გვამის ჯვრიდან ჩამოხსნას და ტილოში გახვევას. გარდამოხსნას ტაძრის შუაგულში ასვენებენ, რომელიც ყვავილებით არის მორთული, რაც სიმბოლურად მაცხოვრის საფლავს წარმოადგენს.
საქართველოში წითელი პარასკევი წარმოუდგენელია რამდენიმე უმნიშვნელოვანესი ტრადიციის გარეშე, რომლებიც თაობიდან თაობას გადაეცემა და დღესაც ცოცხალია როგორც ქალაქებში, ისე სოფლებში.
ეს არის ყველაზე გავრცელებული და სიმბოლური ტრადიცია. საქართველოში კვერცხებს ღებავენ პარასკევს, მზის ჩასვლამდე. კვერცხის შესაღებად გამოიყენება არა ქიმიური საღებავები, არამედ ბუნებრივი საშუალება - ენდრო (მცენარის ფესვები) და ხახვის ფურცლები.
სიმბოლიზმი: წითელი კვერცხი სიცოცხლის სიმბოლოა. გადმოცემის თანახმად, როდესაც მარიამ მაგდალინელმა იმპერატორ ტიბერიუსს ქრისტეს აღდგომა ახარა და კვერცხი მიართვა, იმპერატორმა უპასუხა: "ეს ისევე შეუძლებელია, როგორც ამ კვერცხის გაწითლებაო". ამ დროს კვერცხი სასწაულებრივად გაწითლდა. პროცესი: ენდროს ფესვებს ნაყავენ, ხარშავენ წყალში მცირეოდენ მარილთან და ძმართან ერთად (ფერის სიმყარისთვის), შემდეგ კი მასში ხარშავენ კვერცხებს. შედეგად მიიღება მუქი შინდისფერი, რომელიც ქრისტეს სისხლს განასახიერებს.
აღდგომამდე რამდენიმე კვირით ადრე (ჩვეულებრივ, ბზობის დღესასწაულზე), ქართულ ოჯახებში თეფშზე თესავენ ხორბალს. წითელ პარასკევს ეს ჯეჯილი უკვე მწვანეა და მასზე აწყობენ წითლად შეღებილ კვერცხებს. მწვანე ჯეჯილი სიმბოლურად ახალ სიცოცხლესა და განახლებას ნიშნავს, რაც ქრისტეს აღდგომით მიენიჭა კაცობრიობას.
წითელ პარასკევს მორწმუნეთა უმეტესობა იცავს უმკაცრეს მარხვას. ბევრი საერთოდ არ იღებს საკვებს და წყალს მზის ჩასვლამდე, ანუ გარდამოხსნის დასვენებამდე. ტრადიციულად, ამ დღეს არ იჭმევა არაფერი "მხიარული" ან გემრიელი. ოჯახებში სადილად ხშირად ამზადებენ მწვანილეულს, ლობიოს ან ფხალეულს, ყველაფერს ზეთის გარეშე.
საქართველოში, სადაც მოსახლეობის 80%-ზე მეტი მართლმადიდებელი ქრისტიანია, წითელი პარასკევი ოფიციალური სახელმწიფო უქმე დღეა. ეს ასახულია საქართველოს შრომის კოდექსში და ხაზს უსვამს დღესასწაულის დიდ მნიშვნელობას ქვეყნისთვის.
2026 წელს, ისევე როგორც ყოველთვის, წითელი პარასკევი იქნება უქმე დღე. საქართველოში სააღდგომო დასვენება გრძელდება ოთხი დღე:
დღესასწაულის დღეებში საზოგადოებრივი ტრანსპორტი ჩვეულებრივ მუშაობს, თუმცა შესაძლოა შეიცვალოს გრაფიკი. დიდი ქალაქებიდან (განსაკუთრებით თბილისიდან) ხალხის დიდი ნაკადი მიემართება რეგიონებში, რათა დღესასწაული მშობლიურ სოფლებში, ოჯახის წევრებთან ერთად აღნიშნონ. ეს იწვევს ავტომაგისტრალების გადატვირთვას წითელი პარასკევის წინა დღეს.
მიუხედავად იმისა, რომ ძირითადი რელიგიური წესები მთელ საქართველოში ერთნაირია, ზოგიერთ რეგიონს მაინც აქვს თავისი უნიკალური შტრიხები:
კახეთი: აქ განსაკუთრებულ ყურადღებას აქცევენ პურის გამოცხობას. წითელ პარასკევს ბევრ ოჯახში ცხვება სპეციალური სააღდგომო პურები, თუმცა მათ მხოლოდ აღდგომის დადგომის შემდეგ მიირთმევენ. გურია და სამეგრელო: დასავლეთ საქართველოში ამ დღეს განსაკუთრებული მდუმარება იციან. ხალხი ერიდება ხმამაღალ საუბარსაც კი, პატივისცემის ნიშნად მაცხოვრის ტანჯვისადმი. მთიანი რეგიონები: მთაში წითელი პარასკევი მჭიდროდ არის დაკავშირებული თემის ლოცვებთან. მიუხედავად იმისა, რომ მთაში ბევრი უძველესი წარმართული ტრადიციაც შემორჩა, ვნების კვირისადმი მოკრძალება უცვლელია.
თუ თქვენ 2026 წლის April 10, 2026-ს საქართველოში იქნებით, გაითვალისწინეთ შემდეგი:
წითელი პარასკევი საქართველოში არ არის მხოლოდ კალენდარული თარიღი; ეს არის ერის კოლექტიური მეხსიერების, რწმენისა და იმედის დღე. ის გვახსენებს, რომ დიდ სიხარულს (აღდგომას) ყოველთვის წინ უძღვის დიდი განსაცდელი და თავგანწირვა. 2026 წლის April 10, 2026 იქნება კიდევ ერთი შესაძლებლობა ქართველებისთვის და ქვეყნის სტუმრებისთვის, რათა შეეხონ ამ უძველეს ტრადიციას, იგრძნონ სულიერი სიმშვიდე და მოემზადონ ქრისტიანული სამყაროს უდიდესი დღესასწაულისთვის.
მიუხედავად იმისა, რომ ეს გლოვის დღეა, მასში უკვე იგრძნობა აღდგომის მოლოდინი. წითლად შეღებილი კვერცხები, მწვანე ჯეჯილი და ტაძრებში ანთებული სანთლები ქმნის იმ განუმეორებელ ატმოსფეროს, რომელიც საქართველოს სააღდგომო პერიოდს ასე გამორჩეულს ხდის მთელ მსოფლიოში.
Common questions about Orthodox Good Friday in Georgia
2026 წელს მართლმადიდებლური წითელი პარასკევი აღინიშნება April 10, 2026-ში, რაც არის კვირის დღე - Friday. ამ მნიშვნელოვან დღემდე დარჩენილია 97 დღე. ეს თარიღი გამოითვლება იულიანური კალენდრის მიხედვით, რომელსაც მართლმადიდებლური ეკლესია იყენებს აღდგომისა და მასთან დაკავშირებული დღესასწაულების დასადგენად. საქართველოში ეს დღე ყოველთვის განსაკუთრებული სულიერი მომზადების პერიოდია.
დიახ, წითელი პარასკევი საქართველოში ოფიციალური სახელმწიფო უქმე დღეა. საქართველოს შრომის კოდექსის თანახმად, სააღდგომო დღესასწაულებთან დაკავშირებით ქვეყანაში ოთხდღიანი დასვენებაა გამოცხადებული, რომელიც იწყება პარასკევს და გრძელდება ორშაბათის ჩათვლით. თუ დასაქმებულს მაინც მოუწევს მუშაობა ამ დღეს, ეს ითვლება ზეგანაკვეთურ შრომად და უნდა ანაზღაურდეს დამატებითი თანხით ან სხვა დასვენების დღის გამოყოფით, დამსაქმებელთან შეთანხმებით.
მართლმადიდებლური წითელი პარასკევი, რომელსაც ასევე დიდ პარასკევს უწოდებენ, არის იესო ქრისტეს ჯვარცმის, ტანჯვისა და სიკვდილის ხსენების დღე. ეს არის წლის ყველაზე მძიმე და გლოვიანი დღე ქრისტიანულ კალენდარში. ამ დღეს მორწმუნეები იხსენებენ მაცხოვრის მიერ კაცობრიობის ცოდვების გამოსასყიდად გაღებულ მსხვერპლს. საქართველოში, სადაც მოსახლეობის 80%-ზე მეტი მართლმადიდებელია, ამ დღეს განსაკუთრებული რელიგიური და კულტურული დატვირთვა აქვს.
თარიღებს შორის სხვაობა განპირობებულია იმით, რომ მართლმადიდებლური ეკლესია იყენებს იულიანურ კალენდარს, ხოლო დასავლური ეკლესიები — გრიგორიანულს. 2026 წელს მართლმადიდებლური წითელი პარასკევი 10 აპრილს ემთხვევა, მაშინ როცა დასავლური 3 აპრილს აღინიშნება. გარდა კალენდარული სხვაობისა, მართლმადიდებლური წესი მოითხოვს, რომ აღდგომა აუცილებლად ებრაული პასექის დასრულების შემდეგ დადგეს, რასაც დასავლური ტრადიცია ყოველთვის არ ითვალისწინებს.
საქართველოში წითელი პარასკევის ყველაზე გავრცელებული ტრადიცია კვერცხების წითლად შეღებვაა, რაც ქრისტეს მიერ დაღვრილი სისხლისა და მარადიული სიცოცხლის სიმბოლოა. კვერცხებს ძირითადად ენდროს ფესვებითა და ხახვის ფურცლებით ღებავენ მზის ჩასვლამდე. ასევე, ოჯახებში ცხვება სააღდგომო პასკა. ტაძრებში სრულდება გარდამოხსნის წესი, რაც სიმბოლურად იესოს ჯვრიდან ჩამოხსნასა და დაკრძალვას განასახიერებს.
წითელი პარასკევი დიდმარხვის ყველაზე მკაცრი დღეა. მართლმადიდებლური ტრადიციით, ამ დღეს მორწმუნეების უმეტესობა სრულად იკავებს თავს საკვების მიღებისგან მზის ჩასვლამდე ან გარდამოხსნის დასვენებამდე. ბევრი ქართველი ამ დღეს მხოლოდ პურსა და წყალს მიირთმევს, რათა თანაუგრძნოს მაცხოვრის ტანჯვას. ეს არის სულიერი სიმშვიდისა და ლოცვის დღე, როდესაც იკრძალება ყოველგვარი გართობა და ხმაურიანი შეკრებები.
ვიზიტორებმა უნდა გაითვალისწინონ, რომ წითელი პარასკევი საქართველოში ძალიან სერიოზული და მოკრძალებული დღეა. სახელმწიფო დაწესებულებები, ბანკები და მრავალი კერძო კომპანია დაკეტილია. ტაძრებში ხალხმრავლობაა, ამიტომ სტუმრებს მართებთ შესაბამისი დრესკოდის დაცვა (ქალებისთვის თავსაბურავი და კაბა, მამაკაცებისთვის გრძელი შარვალი). ეს საუკეთესო დროა ქართული სულიერი კულტურისა და უძველესი საეკლესიო გალობის გასაცნობად.
წითელი პარასკევიდან იწყება ოთხდღიანი უქმეების ციკლი. შაბათს მორწმუნეები აღდგომის მოლოდინში არიან, ხოლო შაბათ ღამეს ტარდება საზეიმო წირვა. კვირას აღინიშნება ბრწყინვალე აღდგომა, რასაც მოჰყვება ორშაბათი — მიცვალებულთა მოხსენიების დღე. საქართველოში ტრადიციულად ორშაბათს ადამიანები გადიან საფლავებზე, მიაქვთ წითელი კვერცხები და პასკა ახლობლების მოსაგონებლად, რაც ასევე ოფიციალური დასვენების დღეა.
Orthodox Good Friday dates in Georgia from 2013 to 2025
| Year | Day of Week | Date |
|---|---|---|
| 2025 | Friday | April 18, 2025 |
| 2024 | Friday | May 3, 2024 |
| 2023 | Friday | April 14, 2023 |
| 2022 | Friday | April 22, 2022 |
| 2021 | Friday | April 30, 2021 |
| 2020 | Friday | April 17, 2020 |
| 2019 | Friday | April 26, 2019 |
| 2018 | Friday | April 6, 2018 |
| 2017 | Friday | April 14, 2017 |
| 2016 | Friday | April 29, 2016 |
| 2015 | Friday | April 10, 2015 |
| 2014 | Friday | April 18, 2014 |
| 2013 | Friday | May 3, 2013 |
Note: Holiday dates may vary. Some holidays follow lunar calendars or have different observance dates. Purple indicates weekends.