Ethiopian Good Friday

ስቅለት፡ በኢትዮጵያ የጌታችን የመድኃኒታችን የኢየሱስ ክርስቶስ መታሰቢያ በዓል

በኢትዮጵያ ኦርቶዶክስ ተዋሕዶ ቤተክርስቲያን እምነትና ሥርዓት መሠረት "ስቅለት" ከበዓላት ሁሉ እጅግ ረባሽ፣ ጥልቅ ሐዘን የሚታይበትና መንፈሳዊ ትርጉሙም የላቀ ዕለት ነው። ይህ ዕለት የአለም መድኃኒት የሆነው ኢየሱስ ክርስቶስ ለሰው ልጆች ድኅነት ሲል በመስቀል ላይ ተሰቅሎ የሞተበትን ታላቅ ምስጢር የምናስብበት ነው። በኢትዮጵያ ምድር ይህ ቀን ዝም ብሎ የሚታለፍ ሳይሆን፣ መላው ሕዝበ ክርስቲያን በጾም፣ በጸሎትና በስግደት የሚያሳልፈው የሕመም ቀን ነው።

የኢትዮጵያ ስቅለት ልዩ የሚያደርገው ጥንታዊነቱና በቤተክርስቲያን የሚከናወኑት ሥርዓቶች ካላቸው ጥልቅ መንፈሳዊ ይዘት የተነሳ ነው። ከትንሣኤ (ፋሲካ) በፊት ባለው የሕማማት ሳምንት ውስጥ የሚገኝ ሲሆን፣ ምእመናን ለአምሳ አምስት ቀናት የቆየውን የሁዳዴ ጾም የሚያጠናቅቁበት የመጨረሻውና ከባዱ የጾም ወቅት ነው። በዚህ ዕለት በኢትዮጵያ አብያተ ክርስቲያናት ውስጥ የሚሰማው የዜማ ስልት፣ የሚነበቡት መጻሕፍትና የሚከናወኑት ስግደቶች ሁሉ የክርስቶስን መከራ በዓይነ ሕሊና የሚያሳዩ ናቸው።

በዚህ ታላቅ ዕለት ኢትዮጵያውያን ክርስቲያኖች የጌታን ውርደት፣ ግርፋትና ስቅለት በማሰብ ከማንኛውም ዓለማዊ ደስታ ይርቃሉ። ቤቶቻቸው ዝምታ ይነግሥባቸዋል፣ ገበያዎች ይቀዘቅዛሉ፣ ትኩረቱም ሁሉ ወደ ቀራንዮ ኮረብታና ወደ መስቀሉ ምስጢር ይሆናል። ይህ ቀን የድል መጀመሪያ ቢሆንም፣ ያ ድል የተገኘው በታላቅ መስዋዕትነት መሆኑን ለማሳሰብ በጾምና በጸሎት ይከበራል።

ስቅለት በ2026 ዓ.ም. መቼ ነው?

በኢትዮጵያ የዘመን አቆጣጠርና በቤተክርስቲያኗ ቀመር መሠረት፣ የዘንድሮው የስቅለት በዓል የሚውለው በሚከተለው ቀን ነው፦

የበዓሉ ቀን፦ Friday የሚውልበት ዕለት፦ April 10, 2026 እስከ በዓሉ የቀሩ ቀናት፦ 97 ቀናት ይቀራሉ።

ዝምታ፦ በዚህ ዕለት ጩኸት፣ ጭፈራ ወይም ጮክ ያለ ድምፅ ማሰማት እንደ ነውር ይቆጠራል። ሰዎች እርስ በእርሳቸው ሲገናኙ እንኳን በለሰለሰ ድምፅና በከፍተኛ ትሕትና ሰላምታ ይለዋወጣሉ። ልብስ፦ አብዛኛው ሰው ነጭ ልብስ ይለብሳል። ነጭ ንጽሕናንና ትንሣኤን ቢወክልም፣ በስቅለት ዕለት ግን ነጠላን ዘቅዝቆ በመልበስ (ሐዘንን ለመግለጽ) ይለበሳል። የወይራ ዝንጣፊ፦ በስቅለት ማግስት (ቅዳሜ) ምእመናን የወይራ ዝንጣፊ በራሳቸው ላይ ያስራሉ። ይህም ጌታችን ሰላምን ይዞልን መምጣቱንና የምስራቹን ለመቀበል መዘጋጀታቸውን ያሳያል። ሥራ ማቆም፦ በዚህ ዕለት ማንኛውም ዓይነት ከባድ የጉልበት ሥራ አይሠራም። የእርሻ ሥራ፣ የንግድ እንቅስቃሴና ሌሎች ዓለማዊ ተግባራት ለዕለቱ ይቆማሉ።

በኢትዮጵያ ስቅለት በሕግ የታወቀ የሕዝብ በዓል ነው። በዚህ ዕለት፦ የመንግሥት መሥሪያ ቤቶች በሙሉ ዝግ ናቸው። ባንኮች፣ ትምህርት ቤቶችና ትላልቅ የንግድ ተቋማት አይሠሩም። አንዳንድ የግል ሱቆችና ፋርማሲዎች ለጥቂት ሰዓታት ሊከፈቱ ይችላሉ።

• በአዲስ አበባና በሌሎች ትላልቅ ከተሞች የሚገኙ መንገዶች ከወትሮው ይልቅ ጸጥ ያሉ ይሆናሉ።

ማጠቃለያ

የኢትዮጵያ ስቅለት ከሃይማኖታዊ ሥርዓትነቱ ባለፈ፣ የሀገሪቱን ጥንታዊ ባሕል፣ ታሪክና የሕዝቡን ጥልቅ እምነት የሚያንፀባርቅ ዕለት ነው። በ2026 ዓ.ም. የሚከበረው ይህ በዓል፣ ምእመናን ለ55 ቀናት የቆዩትን ጾም በድል አጠናቅቀው፣ ወደ ትንሣኤው ብርሃን ለመሸጋገር ዝግጁ መሆናቸውን የሚያረጋግጡበት ነው። በስግደት የዛለ አካል፣ በጾም የጠራ መንፈስና በጸሎት የታደሰ ልብ ይዘው ኢትዮጵያውያን ይህንን ቀን በክብር ያሳልፉታል።

እስከ April 10, 2026 (Friday) ድረስ ያሉት 97 ቀናት ለዝግጅትና ለሱባኤ የሚውሉ ሲሆን፣ ዕለቱ ሲደርስ ግን መላዋ ኢትዮጵያ በሐዘንና በተስፋ መካከል ሆና የጌታን ውለታ ታስባለች። ይህ በዓል በኢትዮጵያ ምድር ካሉት በዓላት ሁሉ ይበልጥ ረጋ ያለ፣ መንፈሳዊና ትርጉም ያለው በመሆኑ ለማንኛውም ጎብኚ ልዩ ልምድ የሚሰጥ ነው።