Coptic Easter

በዓል ትንሳኤ ኣብ ኤርትራ፡ መንፈሳዊ ትርጉምን ባህላዊ ጽምብላቱን

በዓል ትንሳኤ (ፋሲካ) ኣብ ኤርትራ ካብ ዘለዉ ሃይማኖታዊ በዓላት እቲ ዝዓበየን ዝኸበረን በዓል እዩ። እዚ በዓል እዚ ጎይታናን መድሓኒናን ኢየሱስ ክርስቶስ ንሞት ስዒሩ ዝተንስኣሉ ዕለት ዝዝከረሉ ኮይኑ፡ ንመላእ ህዝቢ ኤርትራ ብፍላይ ድማ ንሰዓብቲ ኦርቶዶክስ ተዋህዶ ቤተ ክርስቲያን ኤርትራ፡ ካቶሊክን ወንጌላውያንን ዓቢ ትርጉም ዘለዎ ኣጋጣሚ እዩ። ኣብ ኤርትራ "ትንሳኤ" ተባሂሉ ዝጽዋዕ እዚ ቅዱስ መዓልቲ፡ ናይ ተስፋ፡ ናይ ሓድሽ ህይወትን ናይ ሰላምን ምልክት ኮይኑ እዩ ዝርአ።

እቲ በዓል ብመንፈሳዊ መዳይ ጥራይ ዘይኮነስ፡ ብማሕበራዊ ኣነባብራ እውን ንህዝቢ ኤርትራ ዘቀራርብ፡ ፍቕርን ምክብባርን ዝዓሰሎ እዩ። ድሕሪ ናይ 55 መዓልታት ዝጸንሐ ዓቢ ጾም (ሁዳዴ)፡ ምእመናን ብዓቢ ሃንቀውታ ዝጽበይዎ ዕለት እዩ። እዚ ጾም እዚ ስጋዊ ትምኒታት ተገቲኡ፡ ብጸሎትን ብንስሓን ናብ እግዚአብሔር ዝቕረበሉ እዋን ስለዝኾነ፡ መዓልቲ ትንሳኤ ከኣ እቲ ናይቲ ጻዕርን ተጋድሎን ፍረ ዝፍጸመሉ ናይ ሓጎስ መዓልቲ እዩ። ኣብ ኤርትራ ትንሳኤ ማለት ንጽባሕ ናይቲ ብሓዘንን ብስግደትን ዝሕለፍ ዓርቢ ስቅለት ዝመጽእ ናይ ብርሃን መዓልቲ እዩ።

መዓስ እዩ በዓል ትንሳኤ ኣብ 2026?

ኣብ ሃገረ ኤርትራ፡ በዓል ትንሳኤ ብመሰረት ዓውደ ኣዋርሕ ግእዝ (Coptic/Julian Calendar) እዩ ዝሕሰብ። እዚ ድማ ካብቲ ኣብ ምዕራባውያን ሃገራት ዝበዓል ፋሲካ መብዛሕትኡ ግዜ ብሓደ ወይ ብኽልተ ሰሙን ዝተፈልየ ይኸውን።

ኣብ 2026 ዓ.ም.፡ በዓል ትንሳኤ ኣብዚ ዝስዕብ ዕለታት ክውዕል እዩ፦

ዕለት፦ April 12, 2026 መዓልቲ፦ Sunday ዝተረፈ ግዜ፦ ካብ 1 ጥሪ 2026 ጀሚርካ ክሳብ እቲ በዓል 99 መዓልታት ይተርፋ።

ኣብ ኤርትራ፡ መግቢ ናይቲ በዓል ዓቢ ግደ ኣለዎ። ገለ ካብቶም ፍሉያት መግቢታትን መስተታትን፦ እንጀራ፦ ካብ ጣፍ ዝስራሕ ኮይኑ፡ መሰረት ኩሉ መግቢ ኤርትራ እዩ። ዝግኒ ደርሆ፦ እቲ ዝኸበረ ናይ በዓል መግቢ። ሕምባሻ፦ ዓቢ ቆፎ ዘለዎ ባህላዊ ባኒ ኮይኑ፡ ንበዓል ተባሂሉ ብፍሉይ ስልማት ይስንከት። ስዋ፦ ካብ ስገምን ብቂልን ዝስራሕ ባህላዊ መስተ ኮይኑ፡ ኣብ ኩሉ ገዛ ይርከብ። ቡን፦ ስርዓተ ቡን ኣብ ኤርትራ ናይ ዕላልን ሕብረተሰብኣዊ ርክብን መድረኽ እዩ። ኣብ በዓል ትንሳኤ ሰለስተ ግዜ (ኣወል፡ ካልኣይ፡ በረካ) እናተፈልሐ ይስተ።

ንበጻሕቲ ዓዲ ዝወሃብ ሓበሬታ

ኣብ እዋን በዓል ትንሳኤ ኣብ ኤርትራ እንተለኹም፡ ክትፈልጥዎም ዝግባእ ነጥብታት፦

1. ኣከዳድና፦ ናብ ቤተ ክርስቲያን ክትከዱ ከለኹም ትሕት ዝበለ ኣከዳድና ክትክደኑ ይግባእ። ኣዋልድ ርእሰን ብነጸላ ክሽፍና፡ ኣወዳት ድማ ነዊሕ ስረ ክኽደኑ ይምከር።
2. ሰላምታ፦ ንሰባት "ርሑስ በዓል ትንሳኤ" ወይ "እንኳዕ ኣብጽሓኩም" ኢልኩም ሰላም ክትብሉ ትኽእሉ።
3. ትራንስፖርት፦ ኣብ መዓልቲ በዓል ህዝባዊ ትራንስፖርት ውሑድ ክኸውን ይኽእል እዩ፡ ስለዚ ኣቐዲምኩም ክትምድቡ ይግባእ።
4. ቤት መግቢ፦ መብዛሕትኦም ኣብያተ መግቢ ኣብቲ መዓልቲ ክፉታት እዮም፡ ግን ከኣ ሰባት ኣብ ኣባይቶም ስለዝበዓሉ ከተማታት ጽጥታ ዝሰፈኖም ክኾኑ ይኽእሉ።

በዓል ትንሳኤ ከም ህዝባዊ በዓል

ኣብ ኤርትራ፡ በዓል ትንሳኤን ዓርቢ ስቅለትን ወግዓውያን ናይ ዕረፍቲ መዓልታት (Public Holidays) እዮም። መካነ ዕዮ፦ ኩሎም መንግስታዊ መካነ ዕዮታት፡ ባንክታት፡ ኣብያተ ትምህርትን መብዛሕትኦም ናይ ብሕቲ ትካላትን ዕጹዋት ይውዕሉ። ንግዲ፦ ናይ መግቢ ድኳናትን ፋርማሲታትን ንተወሰነ ሰዓታት ክፉታት ክኾኑ ይኽእሉ እዮም።

• ኣገልግሎት፦ ከም ሆስፒታላትን ፖሊስን ዝኣመሰሉ ኣገደስቲ ኣገልግሎታት 24 ሰዓት ይሰርሑ።

ኣብ 2026፡ እዚ በዓል እዚ ብተመሳሳሊ ድምቀት ክበዓል ትጽቢት ይግበር። ካብ ሎሚ ጀሚርካ ክሳብ April 12, 2026 ዘሎ ግዜ፡ ህዝቢ ኤርትራ ብመንፈሳዊ ተጋድሎን ብናይ በዓል ምድላዋትን ክሓልፎ እዩ። ርሑስ በዓል ትንሳኤ ንኹሉ ህዝቢ ኤርትራ