Cyprus • January 6, 2026 • Tuesday
Also known as: Θεοφάνεια
Τα Θεοφάνεια, γνωστά στον κυπριακό λαό και ως «Φώτα», αποτελούν μία από τις αρχαιότερες και σημαντικότερες γιορτές της Χριστιανοσύνης, κατέχοντας μια ιδιαίτερη θέση στην καρδιά και την παράδοση της Κύπρου. Είναι η ημέρα που ολοκληρώνει το λεγόμενο «Δωδεκαήμερο» των εορτών, το οποίο ξεκινά την παραμονή των Χριστουγέννων και τελειώνει στις 6 Ιανουαρίου. Για τους Κυπρίους, τα Θεοφάνεια δεν είναι απλώς μια θρησκευτική τελετή, αλλά μια βαθιά ριζωμένη πολιτιστική εκδήλωση που συνδέει την πίστη με τη θάλασσα, τη φύση και τις οικογενειακές παραδόσεις αιώνων.
Η ουσία αυτής της ημέρας έγκειται στην ανάμνηση της Βάπτισης του Ιησού Χριστού στον Ιορδάνη ποταμό από τον Άγιο Ιωάννη τον Βαπτιστή. Σύμφωνα με τη χριστιανική διδασκαλία, κατά τη στιγμή της Βάπτισης φανερώθηκε η Αγία Τριάδα: η φωνή του Θεού Πατρός από τους ουρανούς, ο Υιός που βαπτιζόταν και το Άγιο Πνεύμα που εμφανίστηκε «εν είδει περιστεράς». Αυτή η «θεοφάνεια» ή «επιφάνεια» δίνει και το όνομα στη γιορτή, συμβολίζοντας τον φωτισμό της ανθρωπότητας και τη νίκη του φωτός πάνω στο σκοτάδι. Στην Κύπρο, η γιορτή αυτή λαμβάνει μια μοναδική διάσταση καθώς το νησί περιβάλλεται από τη Μεσόγειο, καθιστώντας το στοιχείο του νερού κεντρικό άξονα των εορτασμών.
Αυτό που κάνει τα Θεοφάνεια στην Κύπρο πραγματικά ξεχωριστά είναι ο συνδυασμός της βυζαντινής μεγαλοπρέπειας με τις τοπικές λαϊκές προλήψεις και έθιμα. Είναι η μέρα που τα «κακά πνεύματα», οι γνωστοί καλικάντζαροι, εκδιώκονται οριστικά με τον αγιασμό των υδάτων και των σπιτιών. Η ατμόσφαιρα σε κάθε πόλη και χωριό είναι πανηγυρική, με τις καμπάνες να ηχούν χαρμόσυνα από νωρίς το πρωί και τους πιστούς να συρρέουν στις εκκλησίες για να λάβουν τον Μεγάλο Αγιασμό, ο οποίος θεωρείται ότι έχει ιαματικές και προστατευτικές ιδιότητες.
Για το έτος 2026, ο εορτασμός των Θεοφανείων στην Κύπρο θα πραγματοποιηθεί την εξής ημερομηνία:
Ημέρα: Tuesday Ημερομηνία: January 6, 2026 Αντίστροφη Μέτρηση: Απομένουν 3 ημέρες μέχρι τη μεγάλη γιορτή.
Στην Κύπρο, η ημερομηνία των Θεοφανείων είναι σταθερή και ακολουθεί το Γρηγοριανό ημερολόγιο (ή ακριβέστερα το Αναθεωρημένο Ιουλιανό που ακολουθεί η Εκκλησία της Κύπρου), επομένως γιορτάζεται πάντα στις 6 Ιανουαρίου. Είναι μια ημέρα που σηματοδοτεί την κορύφωση του χειμώνα, αν και ο καιρός στο νησί παραμένει συνήθως ήπιος, επιτρέποντας τις υπαίθριες εκδηλώσεις στις ακτές.
Η ιστορία των Θεοφανείων ανάγεται στους πρώτους χριστιανικούς αιώνες. Αρχικά, οι χριστιανοί της Ανατολής γιόρταζαν την ίδια ημέρα (6 Ιανουαρίου) τόσο τη Γέννηση όσο και τη Βάπτιση του Χριστού. Μόνο αργότερα, κατά τον 4ο αιώνα, οι δύο γιορτές διαχωρίστηκαν, με τα Χριστούγεννα να μεταφέρονται στις 25 Δεκεμβρίου. Η Κύπρος, ως μία από τις πρώτες περιοχές που ασπάστηκαν τον Χριστιανισμό λόγω της δράσης των Αποστόλων Παύλου και Βαρνάβα, διατήρησε τις παραδόσεις αυτές αναλλοίωτες μέσα στους αιώνες, παρά τις πολυάριθμες κατακτήσεις και τις ξένες επιρροές.
Η λέξη «Επιφάνεια» προέρχεται από το ρήμα «επιφαίνομαι», που σημαίνει εμφανίζομαι, φανερώνομαι. Στην αρχαιότητα, ο όρος χρησιμοποιείτο για την εμφάνιση ενός θεού ή την επίσκεψη ενός βασιλιά σε μια πόλη. Στο χριστιανικό πλαίσιο, σημαίνει την εμφάνιση του Θεού στον κόσμο μέσω του Ιησού. Στην Κύπρο, η λαϊκή παράδοση συνέδεσε τη θρησκευτική αυτή έννοια με την κάθαρση της φύσης. Ο αγιασμός των υδάτων δεν αφορά μόνο τη θάλασσα, αλλά και τις πηγές, τα πηγάδια και τα ποτάμια του νησιού, που ήταν ζωτικής σημασίας για μια γεωργική κοινωνία.
Οι εορτασμοί στην Κύπρο ξεκινούν από την παραμονή των Θεοφανείων, την 5η Ιανουαρίου, η οποία είναι γνωστή ως «Κάλαντα των Φώτων» ή «Ημέρα του Πρωταγιασμού».
Δεκάδες νέοι, παρά τις χαμηλές θερμοκρασίες του νερού, βουτούν στη θάλασσα για να πιάσουν τον Σταυρό. Ο τυχερός που θα τον ανασύρει θεωρείται ότι θα έχει την ευλογία και την τύχη με το μέρος του για όλη τη χρονιά. Συχνά, ο νικητής περιφέρει τον Σταυρό στην πόλη και δέχεται συγχαρητήρια και δωρεές από τον κόσμο.
Αν βρίσκεστε στην Κύπρο στις January 6, 2026, υπάρχουν ορισμένα σημεία που προσφέρουν την πιο αυθεντική εμπειρία:
Πάφος: Η τελετή στο λιμάνι της Κάτω Πάφου, με φόντο το μεσαιωνικό κάστρο, είναι ίσως η πιο υποβλητική. Η πομπή ξεκινά από την εκκλησία της Θεοσκέπαστης και καταλήγει στη θάλασσα. Λάρνακα: Στη Μαρίνα της Λάρνακας και στην περιοχή των Φοινικούδων, η προσέλευση του κόσμου είναι τεράστια. Οι εορτασμοί έχουν έντονο πανηγυρικό χαρακτήρα με μουσική και τοπικά εδέσματα. Λεμεσός: Η τελετή πραγματοποιείται συνήθως στην Αποβάθρα του Πολυλειτουργικού Παραθαλάσσιου Πάρκου (Μόλος) ή στη Μαρίνα Λεμεσού, προσφέροντας ένα σύγχρονο αλλά ταυτόχρονα παραδοσιακό θέαμα. Αγία Νάπα: Εδώ η τελετή γίνεται στο γραφικό λιμανάκι, και συχνά συνοδεύεται από παραδοσιακούς χορούς στην κεντρική πλατεία μετά την κατάδυση του Σταυρού. Λευκωσία: Αν και η πρωτεύουσα δεν είναι παραθαλάσσια, οι εορτασμοί στην Αρχιεπισκοπή είναι μεγαλοπρεπείς. Ο αγιασμός των υδάτων γίνεται συχνά σε κολυμβητήρια ή σε κοντινά φράγματα.
Μετά την εκκλησία και την τελετή στη θάλασσα, οι οικογένειες συγκεντρώνονται για το μεσημεριανό γεύμα. Το τραπέζι των Θεοφανείων στην Κύπρο περιλαμβάνει συνήθως:
Εάν σκοπεύετε να επισκεφθείτε την Κύπρο κατά τη διάρκεια των Θεοφανείων, λάβετε υπόψη τα εξής:
Καιρός: Ο Ιανουάριος είναι ο πιο κρύος μήνας στην Κύπρο, αλλά «κρύο» για τα δεδομένα του νησιού σημαίνει θερμοκρασίες μεταξύ 15-18°C την ημέρα. Ωστόσο, η θάλασσα είναι αρκετά κρύα (περίπου 17°C), οπότε αν αποφασίσετε να βουτήξετε για τον Σταυρό, προετοιμαστείτε κατάλληλα. Μετακινήσεις: Λόγω των πομπών στους παραλιακούς δρόμους, αναμένονται κυκλοφοριακές ρυθμίσεις και κλείσιμο δρόμων γύρω από τα λιμάνια και τις κεντρικές εκκλησίες. Καλό είναι να φτάσετε νωρίς για να βρείτε θέση στάθμευσης. Ενδυμασία: Εάν εισέλθετε σε εκκλησία για τη λειτουργία, απαιτείται σεμνή ενδυμασία. Οι ώμοι και τα γόνατα πρέπει να είναι καλυμμένα. Φωτογραφίες: Οι τελετές είναι εξαιρετικά φωτογενείς, ειδικά η στιγμή που οι κολυμβητές πέφτουν στο νερό. Ωστόσο, δείξτε σεβασμό κατά τη διάρκεια των θρησκευτικών ακολουθιών.
Μια ιδιαίτερη και συγκινητική πτυχή των Θεοφανείων είναι οι τελετές που πραγματοποιούνται στις κατεχόμενες περιοχές του νησιού. Από το 2003 και μετά, επιτρέπεται σε ορισμένες περιπτώσεις η τέλεση της γιορτής στον Άγιο Γεώργιο τον Εξορινό στην Αμμόχωστο ή στην Αγία Τριάδα στη χερσόνησο της Καρπασίας. Για τους εκτοπισμένους Κυπρίους, η επιστροφή στα πάτρια εδάφη για την κατάδυση του Σταυρού στα νερά της Αμμοχώστου ή της Κερύνειας είναι μια στιγμή έντονης συναισθηματικής φόρτισης και ελπίδας.
Ναι, τα Θεοφάνεια στην Κύπρο είναι επίσημη δημόσια αργία. Αυτό σημαίνει ότι την Τρίτη, January 6, 2026, ισχύουν τα εξής:
Κυβερνητικές Υπηρεσίες: Όλα τα δημόσια γραφεία και οι κρατικές υπηρεσίες είναι κλειστές. Τράπεζες: Οι τράπεζες παραμένουν κλειστές. Εκπαίδευση: Τα σχολεία, τα κολέγια και τα πανεπιστήμια βρίσκονται σε διακοπές (συνήθως η επιστροφή στα θρανία γίνεται μετά τις 7 Ιανουαρίου, τη γιορτή του Αγίου Ιωάννη του Βαπτιστή). Καταστήματα: Τα περισσότερα εμπορικά καταστήματα, σούπερ μάρκετ και πολυκαταστήματα παραμένουν κλειστά, καθώς είναι μια από τις αυστηρότερες αργίες του έτους. Μόνο ορισμένα περίπτερα (periptera) και φούρνοι ενδέχεται να λειτουργούν για περιορισμένες ώρες.
Τα Θεοφάνεια στην Κύπρο είναι μια γιορτή που συνδυάζει το ιερό με το λαϊκό, το παρελθόν με το παρόν. Είναι η μέρα που το νησί «φωτίζεται», οι θάλασσες αγιά
Common questions about Epiphany in Cyprus
Η γιορτή των Θεοφανίων το 2026 θα εορταστεί την Tuesday, January 6, 2026. Από σήμερα απομένουν ακριβώς 3 ημέρες μέχρι τον εορτασμό. Πρόκειται για μια από τις σημαντικότερες θρησκευτικές γιορτές στην Κύπρο, που τιμάται με ιδιαίτερη λαμπρότητα σε όλες τις πόλεις και τα χωριά του νησιού, σηματοδοτώντας το τέλος της περιόδου των Χριστουγέννων και της Πρωτοχρονιάς.
Ναι, τα Θεοφάνια είναι επίσημη δημόσια αργία σε ολόκληρη την Κύπρο. Κατά τη διάρκεια της ημέρας αυτής, όλες οι δημόσιες υπηρεσίες, τα σχολεία, οι τράπεζες και τα περισσότερα ιδιωτικά καταστήματα παραμένουν κλειστά. Οι πολίτες έχουν την ευκαιρία να συμμετάσχουν στις θρησκευτικές εκδηλώσεις και να περάσουν χρόνο με τις οικογένειές τους, ενώ τα δρομολόγια των δημόσιων συγκοινωνιών ενδέχεται να είναι περιορισμένα λόγω της αργίας.
Τα Θεοφάνια, γνωστά και ως Φώτα, συμβολίζουν τη βάπτιση του Ιησού Χριστού στον Ιορδάνη ποταμό από τον Ιωάννη τον Βαπτιστή. Σύμφωνα με την Ορθόδοξη παράδοση, η ημέρα αυτή αντιπροσωπεύει την αποκάλυψη της Αγίας Τριάδας, καθώς κατά τη βάπτιση εμφανίστηκε το Άγιο Πνεύμα υπό μορφή περιστεράς και ακούστηκε η φωνή του Θεού. Είναι μια γιορτή πνευματικής κάθαρσης και αναγέννησης που κατέχει κεντρικό ρόλο στην πολιτιστική και θρησκευτική ταυτότητα των Ελληνοκυπρίων.
Οι εορτασμοί ξεκινούν με τη Θεία Λειτουργία το πρωί στις εκκλησίες. Στη συνέχεια, πραγματοποιείται η τελετή του Μεγάλου Αγιασμού των υδάτων. Το πιο χαρακτηριστικό έθιμο είναι η κατάδυση του Τιμίου Σταυρού στη θάλασσα, σε ποτάμια ή σε λιμάνια. Ένας ιερέας ρίχνει τον σταυρό στα νερά και νεαροί κολυμβητές βουτούν για να τον ανασύρουν. Ο τυχερός που θα βρει τον σταυρό θεωρείται ότι θα έχει καλή τύχη και υγεία για όλη την υπόλοιπη χρονιά.
Οι πιο μεγαλοπρεπείς εκδηλώσεις λαμβάνουν χώρα στις παραλιακές πόλεις της Κύπρου. Το λιμάνι της Πάφου, η Μαρίνα Λεμεσού, το λιμάνι της Λάρνακας και η Αγία Νάπα αποτελούν τα κεντρικά σημεία όπου συγκεντρώνονται πλήθη κόσμου. Εκεί, η τελετή συνοδεύεται συχνά από μουσική, φιλαρμονικές ορχήστρες και επίσημους προσκεκλημένους, δημιουργώντας μια άκρως εορταστική ατμόσφαιρα δίπλα στο κύμα.
Μετά την εκκλησία, οι οικογένειες συγκεντρώνονται για ένα πλούσιο γεύμα που συχνά περιλαμβάνει θαλασσινά και τοπικές λιχουδιές. Ένα ιδιαίτερο έθιμο είναι η κατανάλωση «λουκουμάδων», καθώς και η κοπή της Βασιλόπιτας αν δεν έχει ήδη κοπεί την Πρωτοχρονιά. Επίσης, υπάρχει το έθιμο του «καλημερίσματος», όπου τα παιδιά επισκέπτονται τους παππούδες και τους συγγενείς τους λέγοντας τραγούδια για να πάρουν το «πουλουστρίνα» (χρηματικό δώρο).
Οι επισκέπτες είναι ευπρόσδεκτοι να παρακολουθήσουν τις τελετές, αρκεί να δείχνουν τον απαραίτητο σεβασμό. Εάν σκοπεύετε να εισέλθετε σε εκκλησία, προτιμήστε σεμνή ενδυμασία. Λόγω της κοσμοσυρροής στα λιμάνια, καλό είναι να φτάσετε νωρίς για να βρείτε καλή θέση θέασης. Ο καιρός τον Ιανουάριο στην Κύπρο είναι συνήθως ήπιος (15-18°C), αλλά καλό είναι να έχετε μαζί σας ένα σακάκι, καθώς η υγρασία δίπλα στη θάλασσα μπορεί να είναι αισθητή.
Στο βόρειο τμήμα της Κύπρου, το οποίο βρίσκεται υπό τουρκική κατοχή, οι εορτασμοί των Θεοφανίων πραγματοποιούνται σε περιορισμένο βαθμό, κυρίως στην κατεχόμενη Αμμόχωστο και την Κερύνεια, κατόπιν ειδικής άδειας. Οι Ελληνοκύπριοι συχνά μεταβαίνουν εκεί με λεωφορεία για να λειτουργηθούν στις ιστορικές τους εκκλησίες και να τελέσουν τον αγιασμό των υδάτων στις εκεί παραλίες, μια στιγμή με έντονη συναισθηματική φόρτιση.
Epiphany dates in Cyprus from 2010 to 2025
| Year | Day of Week | Date |
|---|---|---|
| 2025 | Monday | January 6, 2025 |
| 2024 | Saturday | January 6, 2024 |
| 2023 | Friday | January 6, 2023 |
| 2022 | Thursday | January 6, 2022 |
| 2021 | Wednesday | January 6, 2021 |
| 2020 | Monday | January 6, 2020 |
| 2019 | Sunday | January 6, 2019 |
| 2018 | Saturday | January 6, 2018 |
| 2017 | Friday | January 6, 2017 |
| 2016 | Wednesday | January 6, 2016 |
| 2015 | Tuesday | January 6, 2015 |
| 2014 | Monday | January 6, 2014 |
| 2013 | Sunday | January 6, 2013 |
| 2012 | Friday | January 6, 2012 |
| 2011 | Thursday | January 6, 2011 |
| 2010 | Wednesday | January 6, 2010 |
Note: Holiday dates may vary. Some holidays follow lunar calendars or have different observance dates. Purple indicates weekends.