Holiday Details
- Holiday Name
- March Equinox
- Country
- Cambodia
- Date
- March 20, 2026
- Day of Week
- Friday
- Status
- 76 days away
- About this Holiday
- March Equinox in Cambodia (Phnom Penh)
Cambodia • March 20, 2026 • Friday
Also known as: សមរាត្រីខែមីនា
សមរាត្រីខែមីនា (March Equinox) ឬដែលប្រជាជនខ្មែរទូទៅស្គាល់ថាជា "ព្រឹត្តិការណ៍ថ្ងៃរះចំកណ្តាលកំពូលប្រាសាទអង្គរវត្ត" គឺជាបាតុភូតធម្មជាតិដ៏អស្ចារ្យបំផុតមួយ ដែលទាក់ទាញភ្ញៀវទេសចរជាតិ និងអន្តរជាតិរាប់ម៉ឺននាក់ឱ្យមកទស្សនានៅខេត្តសៀមរាប។ នេះមិនមែនគ្រាន់តែជាព្រឹត្តិការណ៍តារាសាស្ត្រធម្មតានោះទេ ប៉ុន្តែវាគឺជាសក្ខីភាពដែលបង្ហាញពីភាពប៉ិនប្រសប់ និងចំណេះដឹងដ៏ខ្ពង់ខ្ពស់ផ្នែកតារាសាស្ត្រ ស្ថាបត្យកម្ម និងគណិតវិទ្យារបស់បុព្វបុរសខ្មែរនាសម័យអង្គរ។
ក្នុងអំឡុងពេលសមរាត្រីនេះ រយៈពេលនៃពេលថ្ងៃ និងពេលយប់គឺមានស្មើគ្នា (១២ ម៉ោងដូចគ្នា)។ អ្វីដែលពិសេសបំផុតសម្រាប់ប្រទេសកម្ពុជា គឺនៅពេលព្រឹកព្រលឹម ព្រះអាទិត្យនឹងរះឡើងចំពីលើកំពូលកណ្តាលនៃប្រាសាទអង្គរវត្តយ៉ាងត្រឹមត្រូវបំផុត ដែលមើលទៅហាក់ដូចជាកំពូលប្រាសាទកំពុងទ្រពន្លឺព្រះអាទិត្យដ៏ស្រស់ត្រកាល។ បាតុភូតនេះមិនមែនកើតឡើងដោយចៃដន្យឡើយ ប៉ុន្តែវាត្រូវបានគណនាយ៉ាងល្អិតល្អន់ដោយស្ថាបត្យករខ្មែរតាំងពីសតវត្សទី១២ ក្នុងរជ្ជកាលព្រះបាទសូរ្យវរ្ម័នទី២ ដើម្បីបង្ហាញពីទំនាក់ទំនងរវាងចក្រវាឡ មនុស្ស និងអាទិទេព។
សម្រាប់ឆ្នាំ 2026 ខាងមុខនេះ ព្រឹត្តិការណ៍សមរាត្រីខែមីនា នឹងត្រូវគេរំពឹងថានឹងកើតឡើងចំថ្ងៃដ៏វិសេសវិសាល។ យោងតាមទិន្នន័យតារាសាស្ត្រ និងការសង្កេតជារៀងរាល់ឆ្នាំ ការតម្រឹមនៃព្រះអាទិត្យចំកំពូលប្រាសាទអង្គរវត្តជាធម្មតាកើតឡើងក្នុងកំឡុងថ្ងៃទី ២១ ដល់ ២៣ ខែមីនា។
ថ្ងៃនៃព្រឹត្តិការណ៍៖ Friday កាលបរិច្ឆេទ៖ March 20, 2026 រយៈពេលរង់ចាំ៖ នៅសល់តែ 76 ថ្ងៃទៀតប៉ុណ្ណោះ
បាតុភូតនេះគឺជាប្រភេទកាលបរិច្ឆេទប្រែប្រួលបន្តិចបន្តួចតាមប្រតិទិនតារាសាស្ត្រ ប៉ុន្តែវាតែងតែស្ថិតក្នុងចន្លោះខែមីនានេះឯង។ សម្រាប់អ្នកដែលចង់ទស្សនាឱ្យបានច្បាស់បំផុត ថ្ងៃដែលព្រះអាទិត្យចំកណ្តាលល្អបំផុតជាធម្មតាគឺថ្ងៃទី ២១ ឬ ២២ ខែមីនា ដែលជាពេលដែលមេឃស្រឡះល្អក្នុងរដូវប្រាំងនៃប្រទេសកម្ពុជា។
ប្រាសាទអង្គរវត្តមិនត្រឹមតែជាប្រាសាទសាសនាដ៏ធំបំផុតក្នុងលោកប៉ុណ្ណោះទេ ប៉ុន្តែវាក៏ជាប្រតិទិនតារាសាស្ត្រដ៏ធំសម្បើមផងដែរ។ បុព្វបុរសខ្មែរបានសាងសង់ប្រាសាទនេះឡើងដោយតម្រង់ទៅទិសខាងលិច (ខុសពីប្រាសាទដទៃដែលតម្រង់ទៅទិសខាងកើត) ប៉ុន្តែច្រកចូលសំខាន់ និងការរៀបចំកំពូលទាំងប្រាំគឺផ្អែកលើចលនារបស់សាកលលោក។
តាមជំនឿហិណ្ឌូដែលជាសាសនាដើមនៃប្រាសាទអង្គរវត្ត កំពូលកណ្តាលតំណាងឱ្យភ្នំព្រះសុមេរុ ដែលជាមជ្ឈមណ្ឌលនៃចក្រវាឡ។ ការដែលព្រះអាទិត្យរះចំកំពូលកណ្តាលក្នុងថ្ងៃសមរាត្រី (Equinox) គឺជានិមិត្តរូបនៃតុល្យភាពរវាងពន្លឺ និងភាពងងឹត ក៏ដូចជាការផ្សារភ្ជាប់គ្នារវាងអាណាចក្រមនុស្ស និងអាណាចក្រអាទិទេព។ ចំណេះដឹង "បុរាណតារាសាស្ត្រ" (Archaeo-astronomy) នេះបង្ហាញថា ខ្មែរនាសម័យនោះយល់ដឹងយ៉ាងច្បាស់ពីដំណើររង្វិលនៃផែនដីជុំវិញព្រះអាទិត្យ និងការប្រែប្រួលរដូវកាល។
សមរាត្រីកើតឡើងពីរដងក្នុងមួយឆ្នាំ គឺនៅខែមីនា និងខែកញ្ញា។ ទោះជាយ៉ាងណាក៏ដោយ សមរាត្រីខែមីនាមានភាពល្បីល្បាញ និងទាក់ទាញជាង ដោយសារវាស្ថិតក្នុងរដូវប្រាំង ដែលមេឃស្រឡះ គ្មានពពកបាំង ធ្វើឱ្យពន្លឺព្រះអាទិត្យពណ៌មាសចាំងជះមកលើកំពូលប្រាសាទយ៉ាងច្បាស់ និងស្រស់ស្អាតបំផុត បើធៀបទៅនឹងសមរាត្រីខែកញ្ញាដែលជាដូវវស្សា។
ក្នុងថ្ងៃសមរាត្រី បរិយាកាសនៅតំបន់រមណីយដ្ឋានអង្គរមានភាពអ៊ូអរ និងរស់រវើកយ៉ាងខ្លាំង៖
១. ការជួបជុំនៅព្រឹកព្រលឹម៖ ភ្ញៀវទេសចររាប់ពាន់នាក់ចាប់ផ្តើមធ្វើដំណើរទៅកាន់ប្រាសាទអង្គរវត្តតាំងពីម៉ោង ៤:៣០ ឬ ៥:០០ ព្រឹក។ ដើម្បីទទួលបានទីតាំងល្អបំផុតសម្រាប់ថតរូប (ជាពិសេសនៅមាត់ស្រះទឹកខាងឆ្វេង ដើម្បីថតរូបឆ្លុះនៃប្រាសាទ និងព្រះអាទិត្យ) មនុស្សជាច្រើនត្រូវទៅរង់ចាំតាំងពីមេឃនៅងងឹតស្លុប។
២. ការទស្សនាព្រះអាទិត្យរះ៖ នៅពេលពន្លឺដំបូងនៃថ្ងៃចាប់ផ្តើមលេចឡើង មនុស្សគ្រប់គ្នានឹងនៅស្ងៀមស្ងាត់ដើម្បីតាមដានចលនារបស់ព្រះអាទិត្យ។ នៅម៉ោងប្រហែល ៦:០០ ទៅ ៦:៣០ ព្រឹក ព្រះអាទិត្យនឹងចាប់ផ្តើមលេចចេញពីក្រោយកំពូលកណ្តាលនៃប្រាសាទអង្គរវត្តយឺតៗ រហូតដល់ចំកណ្តាលបង្គោលស្រួចនៃកំពូលប្រាសាទ។ នេះគឺជាខណៈពេលដ៏រំភើបដែលគ្រប់គ្នាចុចថតរូបមិនដាច់សូរ។
៣. សកម្មភាពវប្បធម៌ និងទេសចរណ៍៖ ទោះបីជាគ្មានពិធីបុណ្យផ្លូវការទ្រង់ទ្រាយធំដូចបុណ្យចូលឆ្នាំខ្មែរ ប៉ុន្តែភ្នាក់ងារទេសចរណ៍ និងសណ្ឋាគារជុំវិញខេត្តសៀមរាប តែងតែរៀបចំកម្មវិធីពិសេសៗដូចជា ការហាត់យោគៈនៅមុខប្រាសាទ ការសម្តែងសិល្បៈទស្សនីយភាព ល្បែងប្រជាប្រិយ ឬការជិះទូកកម្សាន្តនៅបារាយណ៍ ដើម្បីអបអរសាទរថ្ងៃដ៏ពិសេសនេះ។
៤. ការតម្រឹមនៅប្រាសាទដទៃ៖ ក្រៅពីអង្គរវត្ត ក៏មានការសិក្សាបង្ហាញថាមានការតម្រឹមពន្លឺស្រដៀងគ្នានេះនៅប្រាសាទផ្សេងទៀតដែរ ដូចជាប្រាសាទបាយ័ន និងប្រាសាទភ្នំបាខែង ប៉ុន្តែអង្គរវត្តនៅតែជាចំណុចទាក់ទាញបំផុត។
ប្រសិនបើអ្នកមានគម្រោងទៅទស្សនាសមរាត្រីខែមីនា ឆ្នាំ 2026 នេះ នេះគឺជាគន្លឹះសំខាន់ៗ៖
ការធ្វើដំណើរ៖ ប្រាសាទអង្គរវត្តស្ថិតនៅចម្ងាយប្រហែល ៦ គីឡូម៉ែត្រពីក្រុងសៀមរាប។ អ្នកអាចជួលរ៉ឺម៉កកង់បី (Tuk-tuk) ជិះកង់ ឬប្រើប្រាស់សេវាកម្មកក់ឡានតាម App (ដូចជា Grab ឬ PassApp)។ អ្នកគួរចាកចេញពីសណ្ឋាគារនៅម៉ោង ៤:០០ ព្រឹក ដើម្បីកុំឱ្យស្ទះចរាចរណ៍នៅច្រកចូល។ សំបុត្រចូលទស្សនា៖ អ្នកត្រូវមាន "អង្គរផាស" (Angkor Pass)។ អ្នកគួរទិញសំបុត្រទុកជាមុនមួយថ្ងៃ ឬទិញតាមអនឡាញ ដើម្បីជៀសវាងការតម្រង់ជួរយូរនៅកន្លែងលក់សំបុត្រនាព្រឹកព្រលឹម។ សម្លៀកបំពាក់៖ ទោះបីជាអាកាសធាតុក្តៅ ប៉ុន្តែត្រូវចងចាំថាអង្គរវត្តជាទីសក្ការៈ។ អ្នកត្រូវស្លៀកពាក់ឱ្យបានសមរម្យ (អាវមានដៃ សំពត់ឬខោវែងត្រឹមជង្គង់) បើមិនដូច្នោះទេ មន្ត្រីយាមកាមនឹងមិនអនុញ្ញាតឱ្យអ្នកចូលក្នុងបរិវេណប្រាសាទឡើយ។ ការត្រៀមខ្លួន៖ យកទឹកផឹក កង្ហារដៃ និងកន្សែងតូចតាមខ្លួន ព្រោះមហាសង្រ្កាន្តខែមីនានេះមានអាកាសធាតុក្តៅខ្លាំង និងមានមនុស្សកកកុញ។ ទីតាំងថតរូប៖ ទីតាំងដែលល្អបំផុតគឺនៅមាត់ស្រះទឹកខាងឆ្វេង (North Reflection Pond)។ ប្រសិនបើអ្នកចង់បានរូបភាពព្រះអាទិត្យចំកំពូលល្អបំផុត អ្នកត្រូវឈរនៅចំកណ្តាលផ្លូវដើរចូល ប៉ុន្តែទីនោះអាចនឹងមានមនុស្សឈរច្រើនពេក។
សូមជម្រាបថា សមរាត្រីខែមីនា មិនមែនជាថ្ងៃឈប់សម្រាកសាធារណៈ នៅក្នុងប្រទេសកម្ពុជានោះទេ។ សាលារៀន ស្ថាប័នរដ្ឋ និងក្រុមហ៊ុនឯកជននៅតែដំណើរការជាធម្មតា។
ទោះជាយ៉ាងណាក៏ដោយ៖ ការបើកទ្វារ៖ អាជ្ញាធរជាតិអប្សរាតែងតែបើកទ្វារប្រាសាទអង្គរវត្តឱ្យចូលទស្សនាតាំងពីម៉ោង ៥:០០ ព្រឹក (ព្រលឹមជាងថ្ងៃធម្មតា) ដើម្បីសម្រួលដល់អ្នកចង់មើលថ្ងៃរះ។ អាជីវកម្ម៖ ហាងទំនិញ ភោជនីយដ្ឋាន និងសេវាកម្មនានានៅក្នុងខេត្តសៀមរាបនឹងបើកដំណើរការធម្មតា ហើយថែមទាំងអាចមមាញឹកជាងថ្ងៃធម្មតាទៀតផង។
Common questions about March Equinox in Cambodia
សម្រាប់ឆ្នាំ ២០២៦ នេះ ព្រឹត្តិការណ៍សមរាត្រីខែមីនា (March Equinox) នឹងត្រូវនឹងថ្ងៃ Friday ទី March 20, 2026។ បើគិតចាប់ពីថ្ងៃទី ១ ខែមករា ឆ្នាំ ២០២៦ ទៅ គឺនៅសល់រយៈពេលប្រហែល 76 ថ្ងៃទៀត ទើបដល់ថ្ងៃពិសេសនេះ។ ចំពោះការទស្សនាព្រះអាទិត្យរះចំកំពូលកណ្តាលនៃប្រាសាទអង្គរវត្ត ដែលជាចំណុចទាក់ទាញបំផុតនោះ ជាធម្មតាតែងតែកើតឡើងនៅចន្លោះថ្ងៃទី ២១ ដល់ថ្ងៃទី ២៣ ខែមីនា ដែលជាពេលវេលាដ៏ល្អបំផុតសម្រាប់អ្នកទេសចរក្នុងការមកទស្សនាផ្ទាល់។
ទេ ថ្ងៃសមរាត្រីខែមីនាមិនមែនជាថ្ងៃឈប់សម្រាកសាធារណៈនៅក្នុងប្រទេសកម្ពុជានោះទេ។ ស្ថាប័នរដ្ឋ ក្រុមហ៊ុនឯកជន និងសាលារៀននៅតែបន្តដំណើរការជាធម្មតា។ ទោះជាយ៉ាងណាក៏ដោយ នេះគឺជាព្រឹត្តិការណ៍តារាសាស្ត្រ និងវប្បធម៌ដ៏សំខាន់មួយ ដែលទាក់ទាញមនុស្សរាប់ម៉ឺននាក់ឱ្យទៅជួបជុំគ្នានៅខេត្តសៀមរាប។ ដោយសារមានមនុស្សទៅទស្សនាយ៉ាងច្រើនកុះករ រមណីយដ្ឋានអង្គរជាធម្មតាបើកទ្វារទទួលភ្ញៀវតាំងពីម៉ោង ៥:០០ ព្រឹក ដើម្បីឱ្យសាធារណជនបានចូលទៅទស្សនាទិដ្ឋភាពព្រះអាទិត្យរះចំកំពូលប្រាសាទ។
សមរាត្រីនៅអង្គរវត្ត គឺជាភស្តុតាងដែលបង្ហាញពីចំណេះដឹងដ៏ខ្ពង់ខ្ពស់ផ្នែកតារាសាស្ត្រ និងស្ថាបត្យកម្មរបស់បុព្វបុរសខ្មែរក្នុងរជ្ជកាលព្រះបាទសូរ្យវរ្ម័នទី២។ ប្រាសាទអង្គរវត្តត្រូវបានសាងសង់ឡើងដោយគណនាផ្អែកលើចលនារបស់សកលលោក ដែលក្នុងមួយឆ្នាំមានពីរដង (ខែមីនា និងខែកញ្ញា) ដែលព្រះអាទិត្យនឹងរះឡើងចំកំពូលកណ្តាលនៃប្រាសាទ។ នេះជានិមិត្តរូបនៃការតភ្ជាប់រវាងអាណាចក្រមនុស្ស និងអាណាចក្រអាទិទេព ហើយវាក៏បង្ហាញពីភាពសុក្រឹតនៃការវាស់វែងតាមបែបវិទ្យាសាស្ត្រ និងជំនឿសាសនារបស់ខ្មែរបុរាណយ៉ាងអស្ចារ្យ។
សកម្មភាពចម្បងបំផុតគឺការជួបជុំគ្នានៅមុខស្រះទឹកនៃប្រាសាទអង្គរវត្តនាពេលព្រលឹមស្រាងៗ ដើម្បីទស្សនា និងថតរូបភាពព្រះអាទិត្យរះចំកំពូលកណ្តាលដែលឆ្លុះចាំងទៅក្នុងទឹក។ បរិយាកាសនៅទីនោះមានភាពអស្ចារ្យ និងអ៊ូអរខ្លាំង។ ក្រៅពីការទស្សនាព្រះអាទិត្យ អ្នកទេសចរក៏អាចចូលរួមក្នុងកម្មវិធីផ្សេងៗទៀតដូចជា ការហាត់យូហ្គា ការទស្សនាសៀកកម្ពុជា ការជិះទូកកម្សាន្តពេលថ្ងៃលិច និងការទទួលទានអាហារបែបស្រុកស្រែនៅក្នុងភូមិ។ មិនមានពិធីសាសនាផ្លូវការធំដុំនោះទេ ប៉ុន្តែវាគឺជាការអបអរសាទរតាមរយៈទេសចរណ៍ និងវប្បធម៌។
មូលហេតុចម្បងគឺដោយសារកត្តាអាកាសធាតុ។ ខែមីនា គឺជាខែនៅក្នុងរដូវប្រាំង ដែលមានមេឃស្រឡះ និងពន្លឺព្រះអាទិត្យច្បាស់ល្អ ធ្វើឱ្យឱកាសក្នុងការមើលឃើញព្រះអាទិត្យរះចំកំពូលប្រាសាទមានកម្រិតខ្ពស់បំផុត។ ផ្ទុយទៅវិញ សមរាត្រីខែកញ្ញា ជារឿយៗតែងតែត្រូវចំរដូវវស្សា ដែលមានពពកច្រើន ឬមានភ្លៀងធ្លាក់ ដែលធ្វើឱ្យការទស្សនាមានការរំខាន ឬមិនឃើញព្រះអាទិត្យច្បាស់។ ដូចនេះហើយ ទើបអ្នកទេសចរជាតិ និងអន្តរជាតិនិយមមកទស្សនានៅខែមីនាច្រើនជាង។
ដើម្បីទទួលបានទីតាំងល្អ អ្នកទេសចរគួរធ្វើដំណើរចេញពីសណ្ឋាគារនៅចន្លោះម៉ោង ៤:០០ ដល់ ៤:៣០ ព្រឹក និងទៅដល់ខ្លោងទ្វារអង្គរវត្តឱ្យបានមុនម៉ោង ៥:០០ ព្រឹក។ អ្នកត្រូវមានប័ណ្ណចូលទស្សនាអង្គរ (Angkor Pass) ដែលបានទិញទុកជាមុន ដើម្បីជៀសវាងការឈរតម្រង់ជួរយូរ។ ចំពោះការធ្វើដំណើរ អ្នកអាចជួលរ៉ឺម៉កកង់បី (Tuk-tuk) តាមរយៈកម្មវិធី Grab ឬ PassApp ឬជួលកង់ជិះដោយខ្លួនឯងដែលចំណាយពេលប្រហែល ២០-៣០ នាទីពីក្រុងសៀមរាប។ កុំភ្លេចស្លៀកពាក់ឱ្យបានសមរម្យតាមច្បាប់នៃរមណីយដ្ឋានអង្គរ។
ទោះបីជាអង្គរវត្តគឺជាទីតាំងដ៏ល្បីល្បាញបំផុតសម្រាប់បាតុភូតនេះ ប៉ុន្តែមានប្រាសាទបុរាណខ្មែរដទៃទៀតដែលត្រូវបានសាងសង់ឡើងដោយផ្អែកលើតារាសាស្ត្រផងដែរ។ ក្នុងអំឡុងពេលដំណើរកម្សាន្ត អ្នកទេសចរអាចស្វែងយល់ពីការតម្រឹមនៃពន្លឺព្រះអាទិត្យនៅប្រាសាទបាយ័ន ឬប្រាសាទភ្នំបាខែង។ ទោះជាយ៉ាងណាក៏ដោយ រូបភាពព្រះអាទិត្យរះចំកំពូលស្ពុរទាំងប្រាំដែលស្រស់ស្អាតបំផុត គឺមានតែនៅប្រាសាទអង្គរវត្តតែមួយគត់ ដែលជាអច្ឆរិយវត្ថុឯកនៅលើពិភពលោក។
គន្លឹះសំខាន់បំផុតគឺការទៅដល់ឱ្យបានមុនគេ ដើម្បីចាប់យកទីតាំងនៅក្បែរមាត់ស្រះទឹកខាងឆ្វេងដៃ (ស្រះខាងជើង) ដែលជាកន្លែងអាចថតរូបព្រះអាទិត្យរះចំកំពូល និងមានរូបឆ្លុះក្នុងទឹកយ៉ាងស្រស់ស្អាត។ អ្នកគួរប្រើប្រាស់ជើងកាមេរ៉ា (Tripod) ប្រសិនបើអាច ដើម្បីថតរូបក្នុងស្ថានភាពពន្លឺតិចនាពេលព្រលឹម។ លើសពីនេះ ត្រូវត្រៀមចិត្តទុកជាមុនថានឹងមានមនុស្សច្រើនកុះករ ដូច្នេះការមានអត់ធ្មត់ និងការរក្សាភាពថ្លៃថ្នូរក្នុងនាមជាអ្នកទេសចរ គឺជាការចាំបាច់បំផុត។
March Equinox dates in Cambodia from 2010 to 2025
| Year | Day of Week | Date |
|---|---|---|
| 2025 | Thursday | March 20, 2025 |
| 2024 | Wednesday | March 20, 2024 |
| 2023 | Tuesday | March 21, 2023 |
| 2022 | Sunday | March 20, 2022 |
| 2021 | Saturday | March 20, 2021 |
| 2020 | Friday | March 20, 2020 |
| 2019 | Thursday | March 21, 2019 |
| 2018 | Tuesday | March 20, 2018 |
| 2017 | Monday | March 20, 2017 |
| 2016 | Sunday | March 20, 2016 |
| 2015 | Saturday | March 21, 2015 |
| 2014 | Thursday | March 20, 2014 |
| 2013 | Wednesday | March 20, 2013 |
| 2012 | Tuesday | March 20, 2012 |
| 2011 | Monday | March 21, 2011 |
| 2010 | Sunday | March 21, 2010 |
Note: Holiday dates may vary. Some holidays follow lunar calendars or have different observance dates. Purple indicates weekends.