Good Friday

Labotlhano yo o Molemo mo Botswana: Segopotso sa Sehlabelo le Boitshoko

Labotlhano yo o Molemo ke nngwe ya malatsi a a botlhokwa thata mo kalendareng ya bodumedi le ya setshaba mo Botswana. Mo lefatsheng le mo go lone bontsi jwa batho e leng Bakeresete (go fetiwa ke diperesente di le masome a ferabongwe), letsatsi leno le tlotliwa ka tsela e e kgethegileng e e kopanyang tumelo e e tseneletseng le mowa wa setho le lelapa. Ke nako ya go ikakanya, go rapela, le go gopola thubego ya mmele le madi a ga Jesu Keresete fa a ne a bapaolwa mo sefapanong kwa Calvery.

Se se dirang gore Labotlhano yo o Molemo a nne kgethegileng mo Botswana ke tsela e o fetolang tebegong ya lefatshe ka yone. Lefatshe le le itsegeng ka lorato, kagiso, le boitshoko, le tsena mo boikhutsong jo bo didimaleng. Go farologana le malatsi a mangwe a boikhutso a a tletseng medumo le meletlo e megolo, Labotlhano yo o Molemo o tletse ka tidimalo e e tlotlegang. Ke letsatsi le mo go lone ditiro tsa botshelo jwa letsatsi le letsatsi di emang, mme batho ba lebeletse kwa teng ga mewa ya bone le go gopola lorato lo lo sa kgaotseng lo Bakeresete ba dumelang gore Modimo o lo bontshitse ka Morwawe.

Mo godimo ga moo, letsatsi leno ke tshimologo ya mafelo a beke a maleele a Paseka (Easter Long Weekend), a e leng nako ya botlhokwa ya gore Batswana ba boele kwa magaeng a bone (ko merakeng le ko masimo). Mo Botswana, go na le mowa o o maatla wa go kgobokana ga malapa. Ba ba berekang mo ditoropong tse dikgolo jaaka Gaborone, Francistown, le Maun, ba tsaya nako eno go etela batsadi le masika kwa metseng e e kgakala. Ka jalo, Labotlhano yo o Molemo ga se fela letsatsi la kereke, mme ke letsatsi le le nonotshang kgolagano ya setho le ya lelapa, go iwa kwa metlhoding ya rona ya Setswana.

Letsatsi la Labotlhano yo o Molemo ka 2026

Mo ngwageng o o tlang, Batswana ba ipaakanyetsa go tlotla letsatsi leno ka tsela e e tlwaelegileng ya tlotlo le boineelo.

Letsatsi: April 3, 2026 Letsatsi la Beke: Friday Nako e e setseng: Go setse malatsi a le 90 gore re goroge mo letsatsing leno la boitshepo.

Labotlhano yo o Molemo ke letsatsi le le fetofetogang (variable date). Ga le wele mo letsatsing le le tshwanang ngwaga le ngwaga jaaka Keresemose. Go na le moo, le laolwa ke kalendare ya ngwedi. Le tlhagelela ka Labotlhano yo o tlang pele ga Sontaga sa Paseka, se se balwang go tshegetsa tshimologo ya dikgakologo kwa ntlheng ya bokone ya lefatshe (vernal equinox). Mo Botswana, letsatsi leno gantsi le wela mo gare ga kgwedi ya Mopitlo kgotsa Moranang, e leng nako e loapi lo simololang go fetoga go nna tsididinyana, go supa tshimologo ya letlhafula.

Hisitori le Tshimologo ya Letsatsi leno

Tshimologo ya Labotlhano yo o Molemo e tswa mo dipegong tsa Bibela tse di tlhalosang go bapaolwa ga ga Jesu Keresete. Go ya ka tumelo ya Sekeresete, letsatsi leno le gopola ditiragalo tse di masisi tse di akaretsang go tshwarwa ga ga Jesu, tsheko ya gagwe, go bogisiwa ga gagwe, le go swela ga gagwe mo sefapanong. Le fa le bidiwa "le le molemo" (Good Friday), leina leno le tswa mo mafokong a segologolo a a rayang "le le boitshepo." Mo Botswana, Bakeresete ba leba letsatsi leno e le "molemo" ka gonne ba dumela gore loso lwa ga Jesu lo tlisitse poloko le boitshwarelo jwa dibe mo bathong botlhe.

Mo Botswana, bodumedi jwa Sekeresete bo tsene ka nako ya barongwa ba ba tswang kwa Yuropa mo dingwageng tsa bo 1800. Barongwa ba ba jaaka Robert Moffat le ba bangwe ba ne ba ruta ka thuto ya Paseka. Fa nako e ntse e tsamaya, Batswana ba ne ba amogela thuto eno mme ba e kopanya le mekgwa ya bone ya tlotlo le boikokobetso. Gompieno, Labotlhano yo o Molemo ke karolo e e sa kgaoganeng ya setso sa Botswana, e amogelwa ke ditshephi tsa dikereke tse di farologaneng jaaka UCCSA, Roma, Anglican, Lutheran, le dikereke tsa semoya tse di jaaka ZCC le St. John’s.

Tsela e Batswana ba Itumelang ka Yone le Mekgwa ya Letsatsi

Mokgwa o Labotlhano yo o Molemo o ketekiwang ka one mo Botswana o farologane thata le malatsi a mangwe a boikhutso. Ke letsatsi la boitshoko jo bo tseneletseng.

1. Ditirelo tsa Kereke

Selo sa ntlha se se dirwang ke go ya kerekeng. Go tloga ka nako ya bofelo jwa beke, dikereke di a tlala. Batswana ba apara diaparo tsa bone tsa dikereke tse di phepa, gantsi e le kapari ya seyunifomo ya bomme (mekgatlho ya basadi) le borre. Mo ditirelong tseno, go na le go opela dipina tsa mahlomola tse di gopolang go bapaolwa ga ga Jesu. Go na le mo go tweng "The Seven Words of the Cross" (Mafoko a a Supa a Sefapano), kwa baruti le bagolwane ba kgaoganang mafoko a bofelo a ga Jesu pele a tlhokafala. Ditirelo tseno di ka tsaya diura tse dintsi, go tloga mo mosong go fitlha thapama, e leng nako e go dumelwang Jesu a tlhokafetseng ka yone.

2. Go Itima Dijo (Fasting)

Go itima dijo ke selo se se tlwaelegileng thata mo malapeng a le mantsi a Botswana ka Labotlhano yo o Molemo. Batho ba le bantsi ba itima dijo go tloga mo mosong go fitlha ka nako ya boraro thapama (3 PM). Ba bangwe ba kgetha go sa je nama ya kgomo kgotsa ya podi, mme ba ja fela tlhapi kgotsa merogo e le sesupo sa go ikokobetsa le go gopola matlhoko a ga Keresete. Mo malapeng a mangwe, go apewa dijo tse di motlhofo fela, mme go tilwa boitumelo jo bo feteletseng.

3. Go Didimala le go Ikhutsa

Mo metseng le ditoropong, go nna le tidimalo e e gakgamatsang. Batswana ba tlotla letsatsi leno ka go sa letle medumo e e kwa godimo. Go letsa mmino o o kwa godimo kgotsa go nna le maphathi a a leratla go tsewa e le go tlhoka tlotlo. Ke nako ya gore batho ba nne mo malapeng, ba buisane ka kagiso, mme ba ipaakanyetse Sontaga sa Tsogo.

4. Leeto la kwa Magaeng

Jaaka go boletswe, Labotlhano yo o Molemo ke tshimologo ya mosepele o mogolo. Ditsela tse di tswang mo Gaborone go ya bokone (A1 Road) di nna le dikoloi tse dintsi fa batho ba boela magaeng. Kwa metseng, letsatsi leno le dirisiwa go kopana le batsadi le go thusa mo ditirong tsa mo gae tse di sa tlhokeng leratla, jaaka go phepafatsa malwapa le go ipaakanyetsa baeng ba ba tlaa tlang ka Sontaga.

Ngwao le Mekgwa e e Kgethegileng

Le fa Labotlhano yo o Molemo e le letsatsi la bodumedi jwa lefatshe lotlhe, mo Botswana go na le dintlha tse di kgethegileng:

Dijo: Le fa go itimiwa dijo, fa go jewa, go na le dijo tse di kgethegileng jaaka "Hot Cross Buns" tse di rekisiwang thata mo mabenkeleng. Le fa go ntse jalo, mo malapeng a Setswana, go ka apewa bogobe jwa lerotse kgotsa mabele, mme go tlhokomelwa gore go se ka ga nna le mokete o mogolo. Dikereke tsa Semoya: Dikereke tse di jaaka ZCC di tshwara dikonferense tse dikgolo ka nako eno. O tlaa bona batho ba le bantsi ba apere diyunifomo tsa bone tse di tala, tse di sweu, kgotsa tse di khunou, ba ipaakanyetsa go ya kwa mafelong a kopano a a jaaka Moria kgotsa dikonferense tsa selegae mo Botswana. Tlotlo ya Loso: Mo setsong sa rona, loso ke selo se se tlotlegang. Ka jalo, go leba letsatsi leno jaaka letsatsi la phitlho ya ga Jesu go tsamaelana thata le tsela e Batswana ba tshwarang diphitlho ka yone—ka boitshoko, tidimalo, le go nna mmogo ga masika.

Dikgakololo mo Baeng le Baeti (Practical Information)

Fa o le moeti mo Botswana ka Labotlhano yo o Molemo, go na le dilo tse o tshwanetseng go di itse go netefatsa gore o nna le nako e e monate mme o tlotla setshaba:

1. Diura tsa go Bula ga Mabenkele

Bontsi jwa mabenkele a matona (supermarkets) a ka nna a bula diura tse di khutshwane kgotsa a tswalwa gotlhelele. Dikantoro tsa puso, dipanka, le dikolo di tswetswe. Go botlhokwa gore o reke dijo le dilo tse o di tlhokang pele ga letsatsi la Labotlhano. Fa o tlhoka lookane (petrol), mabenkele a lookane gantsi a nna a butse diura di le masome mabedi le bone, mme go ka nna le mela e meleele.

2. Thekiso ya Dino tse di Tagang

Mo Botswana, go na le melao e e gagametseng ka thekiso ya nnotagi ka malatsi a boitshepo. Gantsi, mabenkele a bojalwa (bottle stores) le dibara di tswalwa gotlhelele ka Labotlhano yo o Molemo. Di-restaurant di ka nna tsa se ka tsa letlelelwa go rekisa bojalwa. Go botlhokwa go tlotla molao ono le go se nne le boitshwaro jo bo sa siamang mo mafelong a botlhe.

3. Moaparo

Fa o tsenela tirelo ya kereke, o tshwanetse go apara ka tsela e e tlotlegang. Bomme ba rotloediwa go apara dikete tse di telele le go ikurusa ditlhogo, mme borre ba apare ditshefe kgotsa diaparo tse di tlotlegang. Go apara dikatunyana (shorts) kgotsa diaparo tse di senolang mmele mo kerekeng go tsewa e le go tlhoka tlotlo.

4. Dipalangwa

Dipalangwa tsa botlhe jaaka dibese le dikombi di ka nna boutsana ka letsatsi leno ka gonne bantsi ba a bo ba setse ba ile magaeng. Fa o ikaelela go tsamaya sebaka se seleele, rulaganya leeto la gago go sa le gale. Ditsela di ka nna le dikoloi tse dintsi le diphokojje (mapodisi a tsela) a a netefatsang polokesego.

5. Bojanala

Lefatshe la Botswana le itsegeng ka diphologolo le bojanala jaaka kwa Chobe le Okavango Delta. Mafelo a bojanala a nna a butse, mme Labotlhano yo o Molemo ke nako e e monate ya go etela mafelo ano ka gonne loapi lo a bo lo le monate (go sa fise thata mme go se tsididi thata). Le fa go ntse jalo, badiri ba le bantsi ba dilaetshi ba ka nna ba bo ba le mo boikhutsong, ka jalo go botlhokwa go dira di-booking go sa le gale.

Seemo sa Letsatsi la Boikhutso la Setshaba

Labotlhano yo o Molemo ke letsatsi la boikhutso la semmuso mo Botswana (Public Holiday). Seno se raya gore:

Go Tswalwa ga Ditiro: Badiri ba le bantsi ba na le letsatsi la go ikhutsa le le duelwang. Mafelo a a Butsweng: Ke fela ditirelo tse di botlhokwa jaaka dipatela, mapodisi, le baemedi ba tshireletso ba ba nnang ba bereka.

• Beke e e Telele: Ka gonne Labotlhano ke letsatsi la boikhutso, mme go latela Matlhatso a a Boitshepo (Holy Saturday) le Mantaga wa Paseka (Easter Monday), Batswana ba nna le malatsi a le mane a boikhutso. Seno se dira gore e nne nako e e rategang thata ya go etela ba malapa kgotsa go tsaya loeto la go itapolosa.

Bokhutlo

Labotlhano yo o Molemo mo Botswana ke nako ya go ema semmung le go tlotla botshelo jwa semoya. Ke nako e e bontshang botho jwa Batswana—kagiso, tlotlo, le go tshwaragana. Le fa go na le diphetogo tsa sesha le botshelo jwa toropo, mowa wa Labotlhano yo o Molemo o sa ntse o tsepame mo go gopoleng boitshwarelo le lorato lo lo feteletseng.

Mo go ba ba etelang Botswana ka April 3, 2026, le tlaa bona lefatshe le le didimaleng mme le tletse ka mowa wa poelano. Ke nako e e siameng ya go ithuta ka tumelo ya setshaba le go bona kafa batho ba kgonang go kopanya botshelo jwa segompieno le meetlo e e tlotlegang ya tumelo. E ka tswa o le mo kerekeng o opela dipina tsa mahlomola, kgotsa o le mo gae o ikhutsa le ba lelapa, Labotlhano yo o Molemo ke letsatsi le le nonotshang mowa le go re gopotsa gore morago ga mahlomola mangwe le mangwe, go na le tsholofelo ya tsogo e e tlang.

Ka jalo, jaaka re ipaakanyetsa 2026, a re tseyeng nako eno go sekaseka matshelo a rona, go neelana ka kagiso, le go tlotla sehlabelo se segolo se se dirilweng ka letsatsi leno le le boitshepo. Botswana o tswelela ka go nna sekao sa kafa letsatsi la bodumedi le ka nnang motheo wa ngwao le kutlwano ya setshaba ka teng.