Daylight Saving Time starts

De datum van de zomertijd is variabel; het valt altijd op de laatste zondag van maart. Dit betekent dat de specifieke datum elk jaar verschuift, maar de dag van de week (zondag) en het tijdstip (02:00 uur 's nachts) blijven constant. In 2026 verschuiven we van de Centrale Europese Tijd (CET, UTC+1) naar de Centrale Europese Zomertijd (CEST, UTC+2).

Geschiedenis en Oorsprong van de Zomertijd in België

De geschiedenis van de zomertijd in België is nauw verweven met de wereldgeschiedenis en de noodzaak tot energiebesparing. Het concept werd voor het eerst op grote schaal geïntroduceerd tijdens de Eerste Wereldoorlog. In 1916 voerde België, samen met verschillende andere Europese landen, de zomertijd in om het verbruik van kolen voor kunstmatige verlichting te verminderen. Men redeneerde dat als de zon later onderging, er minder energie nodig was om fabrieken en huizen te verlichten.

Na de Eerste Wereldoorlog werd de maatregel in veel landen weer afgeschaft, om tijdens de Tweede Wereldoorlog opnieuw te worden ingevoerd. In de decennia daarna was de regelgeving inconsistent. De huidige, ononderbroken traditie van de zomertijd in België begon echter pas echt in 1977. Dit was een direct gevolg van de oliecrisis van 1973. De Belgische regering zocht naar manieren om de afhankelijkheid van dure olie-importen te verminderen, en het maximaliseren van het gebruik van natuurlijk daglicht was een kosteneffectieve oplossing.

Sinds 1996 is de zomertijd binnen de Europese Unie geharmoniseerd. Voor die tijd hanteerden verschillende landen verschillende start- en einddata, wat leidde tot aanzienlijke logistieke problemen voor transport en communicatie over de grenzen heen. Tegenwoordig wordt de zomertijd in België geregeld door de EU-richtlijn 2000/84/EG en een koninklijk besluit uit 2001. Dit zorgt ervoor dat alle lidstaten op exact hetzelfde moment de klok verzetten, wat essentieel is voor de interne markt en het grensoverschrijdende trein- en vliegverkeer. In totaal wordt de zomertijd in België al meer dan 80 jaar (tot en met 2025) waargenomen, met een sterke juridische basis in zowel nationale als Europese wetgeving.

Wat gebeurt er precies op deze dag?

In tegenstelling tot nationale feestdagen zoals de Nationale Feestdag op 21 juli, zijn er geen openbare vieringen, parades of ceremonies verbonden aan de start van de zomertijd. Het is een stille, technische aanpassing die zich grotendeels achter de schermen afspeelt.

Wanneer de klok om 02:00 uur 's nachts naar 03:00 uur springt, verandert de beleving van de dag onmiddellijk. De zonsopgang op de ochtend van March 29, 2026 zal ongeveer een uur later plaatsvinden dan de dag ervoor, wat betekent dat het 's ochtends langer donker blijft. Dit kan voor vroege vogels of mensen met een nachtploeg even wennen zijn. Het grote voordeel is echter merkbaar in de avond: de zon gaat een uur later onder. Waar het de dag ervoor misschien al rond 19:00 uur begon te schemeren, blijft het nu licht tot 20:00 uur.

Voor de meeste mensen betekent de overgang simpelweg dat ze hun handmatige klokken — zoals die aan de muur, op de oven, in de auto of klassieke horloges — voor het slapengaan op zaterdagavond 28 maart een uur vooruitzetten. Moderne digitale apparaten, waaronder smartphones, tablets en computers, synchroniseren automatisch met internettijdservers en passen de tijd aan zonder tussenkomst van de gebruiker.

Praktische Informatie voor Bewoners en Bezoekers

De start van de zomertijd heeft enkele praktische implicaties waar men rekening mee moet houden:

1. Slaaptekort: Omdat de klok vooruit gaat, verliest u in feite één uur slaap in de nacht van zaterdag op zondag. Voor de meeste mensen is dit op een zondag geen groot probleem, maar het kan een lichte impact hebben op uw biologische klok (het circadiaanse ritme) gedurende de eerste paar dagen van de week.
2. Transport en Reizen: De NMBS (Belgische spoorwegen), De Lijn, de MIVB en TEC passen hun schema's aan. Treinen die 's nachts rijden, kunnen te maken krijgen met aangepaste aankomsttijden. Als u een vroege vlucht heeft vanaf Brussels Airport of Brussels South Charleroi Airport op zondagochtend, is het cruciaal om te controleren of uw wekker op de juiste (nieuwe) tijd staat om te voorkomen dat u uw vlucht mist.
3. Energieverbruik: Hoewel de oorspronkelijke reden voor de zomertijd energiebesparing was, is het moderne effect ervan onderwerp van debat. Toch wordt er in België vaak een lichte daling in het elektriciteitsverbruik voor verlichting waargenomen tijdens de late uren.
4. Het Weer: Eind maart is in België een overgangsperiode. In Brussel en de rest van het land liggen de temperaturen dan meestal tussen de 5°C en 12°C. De start van de zomertijd valt vaak samen met de eerste tekenen van de lente, zoals bloeiende narcissen en de eerste groene knoppen aan de bomen.
5. Expats en Toeristen: Voor diegenen die niet gewend zijn aan de zomertijd in de EU: België volgt de CEST (UTC+2) vanaf deze datum. Er zijn geen grenscontroles of tijdsverschillen bij het reizen naar buurlanden zoals Frankrijk, Nederland, Duitsland of Luxemburg, aangezien zij allemaal hetzelfde schema volgen.

De Toekomst van de Zomertijd in België

Het is belangrijk op te merken dat er binnen de Europese Unie al enkele jaren een discussie gaande is over het al dan niet afschaffen van de halfjaarlijkse tijdsverandering. In 2018 stelde de Europese Commissie voor om de praktijk stop te zetten na een publieke raadpleging waaruit bleek dat een meerderheid van de respondenten tegen het verzetten van de klok was.

In België is er echter nog geen definitief besluit genomen over of men bij een afschaffing permanent voor de zomertijd of de wintertijd zou kiezen. De discussie is complex omdat het nauwe coördinatie vereist met buurlanden zoals Nederland en Luxemburg (de Benelux) om een lappendeken van tijdzones in een klein geografisch gebied te voorkomen. Totdat er een formeel besluit wordt genomen op Europees niveau en dit wordt omgezet in Belgische wetgeving, blijft het huidige systeem van kracht. Voor 2026 staat het echter vast: de klok gaat op March 29, 2026 gewoon een uur vooruit.

Is het een officiële feestdag?

Nee, de start van de zomertijd is geen officiële feestdag in België. Dit heeft de volgende gevolgen: