Constitution Day

Дзень Канстытуцыі Рэспублікі Беларусь: Фундамент дзяржаўнасці і сімвал суверэнітэту

Дзень Канстытуцыі — гэта адно з самых значных дзяржаўных святаў у Рэспубліцы Беларусь, якое штогод адзначаецца 15 сакавіка. Гэта не проста дата ў календары, а сімвал прававой незалежнасці, пераемнасці пакаленняў і гістарычнага выбару беларускага народа. Менавіта ў гэты дзень у 1994 годзе быў прыняты Асноўны Закон краіны, які вызначыў шлях развіцця маёй Радзімы як суверэннай, дэмакратычнай і сацыяльна-прававой дзяржавы. Канстытуцыя з’яўляецца ядром усёй прававой сістэмы, замацоўваючы фундаментальныя прынцыпы арганізацыі грамадства і дзяржавы, а таксама гарантуючы правы і свабоды кожнага грамадзяніна.

Значнасць гэтага свята заключаецца ў тым, што яно нагадвае кожнаму жыхару Беларусі пра яго грамадзянскі абавязак і адказнасць за будучыню краіны. Канстытуцыя абвяшчае чалавека, яго правы, свабоды і гарантыі іх рэалізацыі вышэйшай каштоўнасцю і мэтай грамадства і дзяржавы. Для беларусаў гэты дзень увасабляе пераход да новага этапу сучаснай гісторыі, калі пасля распаду Савецкага Саюза краіна ўпершыню атрымала магчымасць самастойна вызначаць свой лёс, абараняць свае нацыянальныя інтарэсы і будаваць будучыню, абапіраючыся на ўласныя традыцыі і каштоўнасці.

Гэтае свята мае глыбокае сімвалічнае значэнне: яно звязвае мінулае і будучыню. Беларускі народ прайшоў шматвяковы шлях дзяржаўнага будаўніцтва — ад Полацкага княства і Статутаў Вялікага Княства Літоўскага да сучаснай Рэспублікі Беларусь. Дзень Канстытуцыі падкрэслівае, што сучасная дзяржава стаіць на моцным гістарычным падмурку, захоўваючы пераемнасць і імкнучыся да стабільнасці і росквіту. У гэты дзень мы ўшаноўваем закон, які служыць галоўным інструментам падтрымання міру і згоды ў нашым грамадстве.

Калі адзначаецца Дзень Канстытуцыі ў 2026 годзе?

У 2026 годзе галоўнае прававое свята краіны будзе адзначацца ў сярэдзіне вясны. Вось асноўная інфармацыя аб даце:

Дата: March 15, 2026 Дзень тыдня: Sunday Засталося часу: Да свята засталося 71 дзён

Статус выхаднога дня: Згодна з указам Прэзідэнта, Дзень Канстытуцыі з’яўляецца дзяржаўным святам, але не з’яўляецца непрацоўным днём (выхадным), калі толькі 15 сакавіка не прыпадае на суботу ці нядзелю. У 2026 годзе 15 сакавіка прыпадае на Sunday, таму для большасці грамадзян гэта будзе звычайны працоўны дзень. Праца ўстаноў: Крамы, гандлёвыя цэнтры, банкі, пошта і грамадскі транспарт працуюць у звычайным рэжыме. Музеі і выставы могуць мець спецыяльныя праграмы або падоўжаны час працы ў гонар свята. Мерапрыемствы для наведвання: Турыстам можа быць цікава наведаць Нацыянальную бібліятэку Беларусі або Музей сучаснай беларускай дзяржаўнасці (па папярэднім запісе), дзе часта ладзяцца тэматычныя экспазіцыі да Дня Канстытуцыі.

• Атмасфера: У гарадах можна ўбачыць святочнае афармленне — дзяржаўныя сцягі на будынках і плакаты з віншаваннямі. Гэта добры час, каб адчуць афіцыйны дух краіны і даведацца больш пра яе палітычны лад.

Значэнне апошніх канстытуцыйных рэформаў

Нельга гаварыць пра Дзень Канстытуцыі сёння, не згадваючы рэформу 2022 года. Гэта быў важны крок, ініцыяваны грамадствам і дзяржавай для адаптацыі да новых геапалітычных рэалій. Абноўленая Канстытуцыя зрабіла акцэнт на наступных момантах:

1. Пераразмеркаванне паўнамоцтваў: Частка прэзідэнцкіх паўнамоцтваў была перададзена парламенту і ўраду, што накіравана на стварэнне больш збалансаванай сістэмы кіравання.
2. Усебеларускі народны сход (УНС): Гэты орган атрымаў канстытуцыйны статус. Ён з’яўляецца вышэйшай формай дэмакратыі, дзе прадстаўнікі ўсіх слаёў насельніцтва могуць абмяркоўваць стратэгічныя пытанні развіцця краіны.
3. Гістарычная памяць: У Канстытуцыю была ўключана норма аб тым, што дзяржава забяспечвае захаванне гістарычнай праўды і памяці аб гераічным подзвігу беларускага народа ў гады Вялікай Айчыннай вайны. Для Беларусі, якая страціла кожнага трэцяга жыхара ў той вайне, гэта пытанне нацыянальнага выжывання і гонару.
4. Сацыяльныя гарантыі: Захаваны і ўмацаваны прынцып сацыяльнай дзяржавы. Гэта азначае, што бясплатная медыцына, адукацыя і падтрымка слабаабароненых слаёў насельніцтва застаюцца прыярытэтам.

Заключэнне

Дзень Канстытуцыі ў Беларусі — гэта свята прававой сталасці і нацыянальнай годнасці. Канстытуцыя — гэта не проста зборнік юрыдычных артыкулаў, гэта грамадскі дагавор, які аб’ядноўвае ўсіх нас у адзіны народ. Яна дае нам права называцца грамадзянамі незалежнай краіны і абавязвае нас паважаць законы, берагчы сваю зямлю і працаваць на яе карысць.

Святкаванне 15 сакавіка нагадвае нам, што стабільнасць і парадак у дзяржаве залежаць ад кожнага з нас — ад нашай павагі да закона, ад нашай актыўнай грамадзянскай пазіцыі і ад нашага жадання жыць у мірнай і квітнеючай краіне. Няхай гэты дзень заўсёды будзе сімвалам моцнай і незалежнай Беларусі, дзе закон і справядлівасць з’яўляюцца галоўнымі арыенцірамі для кожнага чалавека.