Yerkrapah Day

Ո՞րն է Երկրպահու օրվա էությունը և ինչու է այն այդքան կարևոր

Երկրպահու օրը, որը նաև հայտնի է որպես Հայրենիքի պաշտպանների օր, ամենամյա տոն է, որը նվիրված է Երկրպահու Կամավորական Միության (ԵԿՄ) անդամներին: Այս օրը խորհրդանշում է մեր երկրի անկախության ու տարածքային ամբողջականության համար մղված պայքարի ոգին: Այն հիմնականում ուղղված է այն մարդկանց պատվին, ովքեր 1990-ականների սկզբին Արցախյան ազատամարտի ժամանակ կամավոր միացան բանակին և հայրենիքի պաշտպանությանը: Երկրպահու օրը միայն հիշատակի օր չէ, այլ նաև ազգային արժեքների, հերոսական անցյալի ու սերունդների միջև կապի ամրապնդման խորհրդանիշ է:

Այս տոնի առանձնահատկությունն այն է, որ այն նվիրված է ոչ թե որևէ ռազմական հաղթանակի, այլ մարդկանց, ովքեր իրենց կյանքն ու ուժը նվիրել են հայրենիքի պաշտպանությանը: Երկրպահու Կամավորական Միությունը, որը ստեղծվել է 1990-ականների սկզբին, միավորում է հազարավոր մարդկանց, ովքեր մասնակցել են Արցախյան պատերազմին: Նրանք կամավոր միացան ռազմաճակատին, երբ երկիրը գտնվում էր ծանր վիճակում, և նրանց հերոսական պայքարը որոշիչ դեր խաղաց մեր անկախության հաստատման գործում: Այս օրը հնարավորություն է տալիս վերահաստատելու այդ հերոսների նկատմամբ երախտագիտությունը և նորից ընդգծելու մեր ազգային միասնությունը:

Տոնի առանձնահատկությունն է նաև այն, որ այն տարածված է ոչ միայն Երևանում, այլև բոլոր մարզերում, և նույնիսկ սփյուռքում: Այս օրը մարդիկ հավաքվում են հուշարձանների մոտ, այցելում են ռազմական գերեզմաններ, կազմակերպում են համերգներ ու քննարկումներ: Այն համախմբում է տարբեր սերունդների, քանի որ պաշտպանության գործում մեր երկրի անկախությունը վաստակած մարդիկ այսօր էլ շարունակում են լինել հասարակության ակտիվ անդամները: Երկրպահու օրը նաև հիշեցնում է, որ անկախությունը պահանջում է անընդհատ պաշտպանություն և հերոսների հիշատակը պետք է փոխանցվի հաջորդ սերունդներին:

Երբ է այն 2026 թվականին

2026 թվականին Երկրպահու օրը նշվում է Friday, May 8, 2026-ին: Այս ամսաթիվը ամենամյա է և անփոփոխ, քանի որ այն հիմնված է Երկրպահու Կամավորական Միության ստեղծման և գործունեության պատմական իրադարձությունների վրա: Տոնը նշվում է մայիսի 8-ին, որը ընկնում է գարնանային սեզոնին, երբ բնությունը արթնանում է, և դա խորհրդանշում է նոր կյանքի ու վերելքի ձգտումը:

Այս տարի տոնը նշվում է ուրբաթ օրը, և մինչ այդ է մնացել 80 օր: Այս օրերի ընթացքում շատ ընտանիքներ ու հասարակական կազմակերպություններ պատրաստվում են տոնական միջոցառումների, ծաղիկներ են դնում հուշարձաններին, և Երկրպահու Միության մասնաճյուղերում կազմակերպվում են հանդիպումներ: Մայիսի 8-ը ֆիքսված է օրենքով, և այն չի փոփոխվում՝ ի տարբերություն շատ այլ կրոնական տոների, որոնք կարող են տեղաշարժվել տարվա ընթացքում: Այս մշտականությունը թույլ է տալիս մարդկանց նախապես պլանավորել իրենց այցելություններն ու մասնակցությունը միջոցառումներին:

2026 թվականի մայիսի 8-ը կդառնա ևս մեկ հնարավորություն հարգանք մատուցելու Երկրպահու Միության անդամներին ու նրանց ընտանիքներին: Այս օրը շատերը կայցելեն Երևանի Եռաբլուր պանթեոն, որտեղ թաղված են պատերազմի հերոսները, կդնեն ծաղիկներ ու կհիշեն նրանց: Տոնական միջոցառումները կանցկացվեն նաև մարզերում, որտեղ Երկրպահու Միության տեղական բաժինները կկազմակերպեն հանդիպումներ վետերանների հետ: Այս ամենը կօգնի ամրապնդել սերունդների միջև կապը և փոխանցել պատմությունը երիտասարդներին:

Պատմական հիմքեր և ծագում

Երկրպահու օրվա ստեղծումը սերտորեն կապված է Երկրպահու Կամավորական Միության (ԵԿՄ) հիմնադրման հետ, որը տեղի է ունեցել 1990-ականների սկզբին: Այս կազմակերպությունը ստեղծվեց որպես կամավոր ջոկատների միավորում, որոնք պայքարում էին Արցախի ու Հայաստանի անկախության համար: 1990-ականների սկզբին ստեղծված իրավիճակում, երբ Խորհրդային Միությունը քայքայվում էր, և Ադրբեջանի ու Թուրքիայի կողմից սանձազերծված ռազմական գործողությունները սպառնում էին հայ բնակչությանը, անհրաժեշտ էր արագ ու արդյունավետ պաշտպանական կառույց: Երկրպահու Միությունը դարձավ այդ կառույցի հիմնաքարը, միավորելով բանակային ստորաբաժանումները և կամավորներին:

Երկրպահու Միության կարևորությունն այն էր, որ այն թույլ տվեց համախմբել հայ երիտասարդներին ու միջին տարիքի մարդկանց, ովքեր պատրաստ էին զենք վերցնել հայրենիքի պաշտպանության համար: 1990-1994 թվականների Արցախյան պատերազմի ընթացքում Երկրպահու կամավորները մասնակցեցին բազմաթիվ կարևոր մարտերի, այդ թվում՝ Շուշիի ազատագրմանը և այլ ռազմական գործողությունների: Նրանց խիզախությո